Chương 5: Bảo vật ba mươi năm

Mùi khói trầm vấn vương quanh hương án cổ kính khiến gian từ đường càng thêm thâm nghiêm, tịch mịch. Cụ Khổng Tố Tâm chầm chậm rút ba nén hương trầm từ chiếc ống ngọc, quẹt một que diêm đỏ, khẽ cắm vào chiếc lư đồng thau hình nghê vờn ngọc. Làn khói xanh mảnh dẻ uốn lượn bay lên, hòa cùng ánh sáng vàng vọt từ ngọn đèn dầu lạc leo lét, soi rọi lên chiếc rương gỗ mun nẹp đồng phủ lớp bụi mờ nơi góc khuất.

Cụ Tâm chống cây gậy trúc tiến lại gần, khom lưng rút dải khăn lụa gạt đi lớp bụi dày ba mươi năm lưu cữu. Bàn tay nổi đầy gân xanh lần tìm chiếc chìa khóa đồng cổ xưa giấu sâu dưới đế tượng tổ nghề, tra nhẹ vào ổ khóa. Một tiếng “cách” khô khốc vang lên giữa đêm khuya. Cụ Tâm hít sâu một hơi, hai bàn tay run rẩy nhưng cẩn trọng nâng chiếc Hòm Kính Thấu Quang ra khỏi lòng rương.

Chiếc hòm làm bằng gỗ mun tuyết đen nhánh, các góc bịt đồng đỏ chạm khắc hoa văn mây cuộn tinh vi. Cụ đặt chiếc hòm lên sập gỗ gụ giữa gian phòng, ngón tay già nua miết nhẹ qua từng then cài.

Ký ức ba mươi năm trước bỗng chốc dội về rõ nét như mới hôm qua. Thuở ấy, phụ thân của cụ – bậc đại sư kim hoàn nức tiếng xứ Bắc – đã cùng cụ thức ròng rã bao đêm đông để hoàn thành cơ chế kỳ diệu này. Bên trong buồng tối gỗ mun là cả một hệ thống gương đồng tráng bạc phản chiếu đặt nghiêng theo góc độ chuẩn xác, dẫn hướng ánh sáng đi qua cụm thấu kính thạch anh nguyên khối được mài tay tỉ mẩn. Phụ thân từng nghiêm giọng dặn dò: “Kim loại đặc vốn chắn sáng hoàn toàn, mắt phàm chỉ thấy lớp vàng láng bóng bên ngoài. Muốn soi thấu tim đen phường gian lận, trước hết phải dùng kìm bấm rạch một vết khía sâu ở góc thỏi vàng để lộ thớ kim loại cốt lõi. Dưới chùm sáng tự nhiên hội tụ cao độ qua thấu kính, nhiệt quang sinh ra cực lớn. Vàng ròng bền bỉ chịu lửa ngàn độ sẽ giữ nguyên sắc óng cam, còn chì non chỉ hơn ba trăm độ ắt phải xì rộp, tiết xỉ đen mà đền tội”.

Đang miên man theo dòng hồi ức, cụ Tâm bỗng nghe thấy tiếng bước chân rón rén sau lưng. Tiếng cánh cửa gỗ khẽ kẽo kẹt mở ra, mang theo một làn gió bấc buốt xương.

— Bà nội…

Khổng Thùy Dung khẽ khàng bước vào, hai tay cẩn thận khép chặt then cài phía sau. Nàng mặc chiếc áo ngũ thân màu lam nhạt, gấu áo vương chút bụi than xưởng đúc, mái tóc búi gọn để lộ gương mặt thanh tú đượm vẻ lo âu. Nàng bước lại gần sập gụ, chìa ra một mảnh vải lụa điều mở hé:

— Cháu thấy trong từ đường còn sáng đèn nên sang xem bà thế nào. Bà ơi, đây là mẩu phoi kim loại xám xịt cháu giũa được từ góc thỏi vàng mười lạng giấu dưới gầm bàn xếp khuôn bên xưởng phụ ban nãy. Chú Hai cùng gã Bá Phán lén chở hai hòm về lúc nửa đêm. Mùi xỉ nồng nặc lắm bà ạ.

Cụ Tâm đón lấy mảnh vải, ngón tay khẽ miết qua mẩu kim loại xám xịt mềm oặt. Đôi mắt sau cặp kính đồi mồi khẽ chớp động. Nhìn đôi mắt sáng ngời thông tuệ cùng những ngón tay thon dài khéo léo của đứa cháu gái, cụ khẽ gật đầu, cất giọng trầm ấm mà trang nghiêm:

— Dung này, ngồi xuống đây với bà. Đêm nay, bà giao lại cho cháu một việc hệ trọng của cả dòng họ.

Thùy Dung ngoan ngoãn quỳ xuống mép chiếu hoa, chăm chú nhìn chiếc hòm gỗ mun kỳ lạ đặt trên bàn. Cụ Tâm chỉ tay vào từng bộ phận bên trong: