Chương 1: Sương mai bách diệp

Bốn giờ ba mươi phút sáng tinh mơ, sương lạnh mặt hồ Tây còn bảng lảng giăng kín mặt nước đầm Quảng Bá rộng mười lăm sào. Chiếc thuyền thoi nan tre rẽ qua làn sương mỏng, lướt êm ru giữa bạt ngàn lá biếc dập dềnh.

Ở đầu mũi thuyền, cụ Đoàn Tuệ Trinh ngồi ngay ngắn, vạt áo dài lụa tơ tằm màu nâu non phẳng phiu dù đã trải qua bao mùa mưa nắng. Năm nay cụ vừa tròn chín mươi tám tuổi, mái tóc bạc trắng như cước được búi gọn sau gáy, tấm lưng hơi còng theo năm tháng nhưng dáng ngồi lại toát ra vẻ vững chãi, khoan thai lạ kỳ. Đôi bàn tay gầy guộc nổi rõ từng đường gân xanh khẽ nâng nhẹ một đóa hoa sen bách diệp vừa hé miệng nụ. Ngón tay cụ lướt qua từng phiến cánh hồng thắm đẫm nước mai, chuẩn xác bấm nhẹ vào cuống hoa, không làm rụng dù chỉ một giọt sương đọng trên đầu cánh.

“Đỡ lấy này, cháu Khuê.” Giọng cụ Trinh trầm ấm, tròn vành rõ chữ, nhả âm thanh thoát đặc trưng của người Tràng An gốc xưa.

Ngồi ở khoang giữa, Đoàn Minh Khuê nhanh nhẹn đón lấy đóa sen vừa hái, trân trọng đặt vào chiếc sọt tre lót sẵn lá sen già xanh mướt. Cô gái hai mươi tư tuổi khẽ chớp mắt nhìn cụ cố, ánh mắt ánh lên vẻ tôn kính và thấu hiểu dưới làn ánh sáng chập choạng của buổi sớm mai.

“Con nhìn cho kỹ nụ sen này,” cụ Trinh xoay nhẹ thân hoa, chỉ cho chắt gái từng lớp cánh kép xếp tầng ôm ấp lấy nhụy vàng. “Sen bách diệp đất Quảng Bá nở đúng độ hứng giọt sương đầu ngày mới gom trọn được tinh hoa của trời đất. Mặt trời chỉ cần nhô lên khỏi rặng liễu nửa con sào, hơi ấm bốc lên là hương hoa liền tan biến vào không khí, có hái về cũng chỉ còn xác hoa vô hồn.”

Minh Khuê chăm chú lắng nghe, bàn tay cẩn thận vuốt lại lớp cánh sen mỏng manh. Cụ Trinh đưa mắt nhìn sang chiếc sọt tre đã vơi một nửa khoảng trống, ánh mắt nghiêm cẩn mà chan chứa bao nỗi niềm của người nắm giữ tinh hoa qua mấy chục năm sương gió.

“Nghề làm trà sen họ Đoàn ta trải qua bảy đời truyền thừa, chưa từng cho phép mình làm dối một bước. Để làm ra được một cân trà Shan Tuyết ướp sen thượng hạng, con phải dùng đúng một nghìn đến một nghìn bốn trăm bông sen bách diệp tuyển chọn thế này. Chỉ lấy riêng phần gạo sen trắng ngà béo múp, rải từng lớp xen kẽ búp trà cổ thụ, rồi sấy than hoa ròng rã suốt hai mươi mốt ngày đêm, vào hương đủ bảy lần mới nên hình nên vóc. Thiếu một bông, bớt một ngày hay non đi một lần sấy, chén trà đem ra mời khách sẽ lập tức trở thành thứ phẩm dối lừa.”

“Dạ, cụ cố dặn dò con luôn ghi nhớ trong lòng,” Minh Khuê khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên vẻ kiên định của thế hệ thứ bảy kế thừa.

Đứng ở đuôi thuyền, bác Ba Đầm chầm chậm khua mái chèo gỗ, tiếng nước róc rách hòa cùng tiếng thở dài khoan khoái của người đàn ông ngoài lục tuần cả đời gắn bó với mặt đầm: “Cụ Trinh nói phải đấy cháu Khuê ạ. Sen Tây Hồ này kiêu kỳ lắm, người ngoài chỉ thấy chén trà đắt đỏ tiền triệu, chứ đâu thấu được lưng trần dầm sương dãi nắng của mấy đời nhà họ Đoàn.”

Cụ Trinh khẽ mỉm cười, khép hờ hàng mi bạc màu thời gian. Cụ hơi ngửa đầu, đón lấy ngọn gió sớm vừa thổi qua rặng sậy. Khứu giác tuyệt đối của cụ bắt đầu vận hành với sự nhạy bén đến kinh ngạc. Từng luồng gió lướt qua cánh mũi đều được cụ phân tách rành rọt thành từng tầng hương vi tế: mùi tanh nồng ngai ngái của lớp bùn non ủ dưới đáy hồ, vị thanh mát tinh khiết của làn nước ngầm sâu thẳm, và đặc biệt là độ đậm nhạt của tinh dầu hoa sen. Chỉ cần một hơi thở nhẹ, cụ biết chính xác đóa sen cách mũi thuyền chừng vài sải tay bên tay trái nở sớm hơn đóa bên tay phải mươi phút, và giọt sương mai trên búp hoa phía trước đang ngậm nhiều hơi lạnh hơn bình thường. Đó là món quà tạo hóa ban tặng cho cụ, thứ năng lực được mài giũa qua gần một thế kỷ gắn bó với hương trà bách nghệ.

Nhưng đúng vào khoảnh khắc thanh tịnh ấy, một âm thanh chát chúa xé toạc bầu không khí yên bình của mặt đầm.

“Uỳnh... uỳnh!”