Chương 1: Nước Vôi Trong Tỉnh Mộng

— Bà cô ơi! Trời hại nhà mình rồi! Ba giàn tằm ăn rỗi chết cứng cả rồi bà cô ơi!

Tiếng Thôi Văn Khang gào khóc nghẹn ngào cùng bước chân dồn dập huỳnh huỵch ngoài sân đất nện kéo giật cụ Thôi Diệu Cẩm ra khỏi cơn sốt mê man. Cụ giật mình mở choàng mắt, ngực phập phồng nghẽn lại vì mùi ẩm mốc ngột ngạt quyện trong hơi nước dầm dề của bãi sông Mã thốc qua khe liếp.

Cơn nhức buốt sau gáy chưa tan, nhưng trong khoảnh khắc ấy, cả một dòng ký ức tiền định cuồn cuộn như thác lũ bỗng tràn ngập trong tâm trí cụ thợ cả tám mươi hai tuổi. Cụ nhớ lại rành rọt số phận cay nghiệt đã an bài: cụ từng là một bà cô ruột hà khắc, giữ khư khư định kiến đích - thứ thâm căn cố đế. Cụ đã mù quáng che chở đứa chắt gái dòng đích Thanh Mai lười biếng vụng về, trút mọi thịnh nộ lên đầu Nhược Lan khốn khổ, quy cho con bé tội hái dâu đêm dính sương độc làm tằm nhiễm bệnh. Cơn giận dữ vô cớ ấy đã xua đuổi Nhược Lan ra khỏi cửa, châm ngòi cho mối thù hận chia lìa cốt nhục, xưởng tơ Thôi gia sụp đổ, để rồi cả dòng họ tan tác chìm trong án oan khi quân diệt tộc.

— Không! Già này còn thở thì không để nếp nhà này nát vụn! — Cụ Diệu Cẩm lẩm bẩm trong cổ họng khô khát.

Cụ gượng dậy, với lấy cây gậy trúc ngả màu nâu bóng bên mép phản. Đôi chân già nua run rẩy nhưng từng bước chống gậy tiến ra bậu cửa lại dứt khoát lạ thường.

Mưa dầm bãi sông trắng xóa cả khoảng sân. Trước chái nhà tằm, Thôi Văn Khang đang ngồi thụp dưới đất, hai tay ôm đầu vò bứt mái tóc đẫm nước. Cạnh đó, Thôi Thanh Mai mặc chiếc áo yếm lụa là gọn gàng, mặt mày tái mét, ngón tay run rẩy chỉ thẳng vào góc hiên:

— Là do con Lan! Đêm qua em nó nhận phần đi hái dâu cữ ba, chắc chắn nó để dâu ướt sũng dính sương lạnh cho tằm ăn! Thầy xem, cả ba giàn tằm đang đòi ăn rỗi bỗng dưng trắng bệch ra, cứng đờ như que củi! Đều tại nó hại cả nhà ta!

Dưới chân cột hiên ẩm ướt, Thôi Nhược Lan co ro quỳ gối. Manh áo thô nâu ướt sũng dán chặt vào tấm lưng gầy guộc. Đôi bàn tay con bé run lên bần bật, mười đầu ngón tay tướp máu, thâm tím vì tước cuống dâu thâu đêm. Nghe chị gái đổ riệt tội lỗi, Nhược Lan run rẩy sụp lạy, nước mắt trào ra hòa cùng nước mưa, cắn chặt môi đến bật máu:

— Thầy ơi, con… con đã dùng giẻ khô lau từng phiến lá trước khi rải vào nong… Nhưng tằm chết, con có tội… Xin thầy tha cho chị, đánh phạt mình con thôi…

Văn Khang run rẩy giơ tay định giáng một cái tát xuống đầu đứa con gái thứ để trút nỗi tuyệt vọng khôn cùng:

— Mày… con ranh này, mày có biết kỳ nộp lụa tiến cống chỉ còn một tuần tằm nữa không hả?

— Dừng tay lại!

Một tiếng quát sắc gọn vang lên, kèm theo tiếng gậy trúc nện mạnh xuống bậu đá xanh: “Cốp!”.

Cả ba người giật bắn mình quay phắt lại. Cụ Thôi Diệu Cẩm đứng sừng sững nơi hiên nhà. Mái tóc bạc phơ như cước búi gọn sau gáy, lưng còng khẽ thẳng lên, đôi mắt sâu hoắm ngày thường đùng đục vì khói bếp nay bỗng sáng quắc, chiếu thẳng vào từng người.

Thanh Mai chột dạ, vội chạy lại níu vạt áo cụ cô, sụt sùi làm nũng như mọi lần:

— Bà cố! Bà cố cứu con với! Con Lan nó lén cho tằm ăn dâu ướt, làm hỏng hết giàn tằm cống của nhà mình rồi! Bà đuổi nó đi…

Cụ Diệu Cẩm không đáp, bàn tay gầy guộc nổi rõ từng đường gân xanh khẽ gạt tay Thanh Mai ra. Cụ bước từng bước chậm rãi đến trước mặt Nhược Lan. Nhìn đứa cháu gái mười sáu tuổi run rẩy như chim non trúng tên, cụ cúi người, vươn bàn tay chai sần ấm áp đỡ lấy cánh tay mảnh khảnh của con bé, nhẹ nhàng kéo đứng dậy:

— Đứng lên con. Bàn tay tước dâu đến tóe máu vì giàn tằm của gia tộc, không phải thứ để quỳ nhận những lời vu vạ.

Nhược Lan ngơ ngác ngẩng đầu, hai mắt mở to nhìn bà cố, sững sờ trước sự dịu dàng chưa từng có trong đời.

Cụ Diệu Cẩm quay sang chiếc nong tằm gần nhất mà Văn Khang vừa kéo ra hiên. Cụ đưa bàn tay gầy nhặt một con tằm nằm bất động. Thân con tằm trắng bệch, cứng đờ như một mẩu phấn vôi, lớp da bao phủ một màng mốc mỏng tang. Cụ đưa lên mũi ngửi nhẹ rồi nheo mắt nhìn quanh gian nhà tằm đang bốc lên mùi ẩm ướt nồng nặc.

— Tằm bị nấm vôi do trời mưa dầm kéo dài, gió độc sông Mã lùa qua khe liếp làm khí ẩm đọng đáy nong. Đây là bệnh của trời, chẳng phải lỗi tại sương dâu của đứa nào cả! — Cụ cất giọng rành rọt, âm vang át cả tiếng mưa rơi lộp độp trên mái rạ.

Văn Khang mếu máo, đập hai tay vào đùi: