Chương 19: Lập Quy Ước Phường Nghề

Mũi thuyền tuần quan nha rẽ sương buốt cập bờ Cồn Bãi. Hai viên sai dịch áo nẹp đỏ nhảy thoăn thoắt lên bãi phù sa. Dân làng vừa reo mừng giữ được đất bỗng nín bặt, dạt sang hai bên mép đường. Chú Ba Vạng vội bước lên chắn trước người Vĩnh Lạc, đôi mắt cảnh giác nhìn hai người vừa tới.

Khương Đại Thành chống nạng gỗ nghiến tiến lên, nét mặt bình thản. Vĩnh Lạc nhanh nhẹn móc từ bọc áo ra tờ biên nhận có dấu điểm chỉ son của Lý trưởng, đưa tận tay cha. Viên sai dịch dẫn đầu cất giọng sang sảng:

— Ai là Khương Đại Thành? Bá Hộ Đặng đệ đơn lên nha môn phủ huyện, tố cáo ngươi trốn nợ năm lạng bạc, lại tụ tập gây rối hòng quỵ nợ đất hương hỏa!

Đại Thành kính cẩn chắp tay, dâng tờ biên nhận:

— Thưa hai thầy, nhà tôi vừa trả đủ năm lượng bạc trắng cùng tiền lãi cho ông Đặng ngay giữa sân đình trước giờ Ngọ hôm nay. Tờ biên nhận do Lý trưởng đích thân điểm chỉ, văn tự nợ cũ cũng đã xé bỏ trước mặt dân làng. Xin hai thầy xét cho!

Viên sai dịch đón lấy tờ giấy, xem kỹ dấu son đỏ và chữ ký của Lý trưởng, rồi bật cười khan:

— Lão Đặng sáng nay còn sai người đập cửa nha môn khóc lóc, hóa ra là giở trò bôi nhọ để ép người! Đã trả sòng phẳng thế này thì việc nợ nần coi như xong xuôi.

Liếc thấy đống đệm cói chất bên chái lán tỏa hương thảo mộc, viên sai dịch bèn tặc lưỡi:

— Nghe đồn đệm cói xốp Cồn Bãi nằm ấm qua mùa bấc, hóa ra là ở đây. Tiện thể bán cho thuyền tuần bốn tấm trải sạp ngủ đêm, gió trên sông Trà buốt thấu ruột!

Ba Vạng mừng rỡ bưng đệm xuống thuyền, nhận mấy xâu tiền kẽm từ tay quan sai. Thuyền tuần nhổ sào xuôi dòng trong tiếng reo hò của dân xóm bãi. Mối lo kiện cáo tan biến, gánh nặng nợ nần trút bỏ hoàn toàn, cả bến sông vỡ òa niềm vui tột cùng.

Chiều hôm ấy, bếp lửa xưởng tre bùng lên rực rỡ. Không còn bóng ma siết nợ đè nặng, Đại Thành ngồi trên chiếc ghế mộc vững chãi, cùng các bô lão, chú Ba Vạng và thím Bảy Xoan quây quần bên ấm chè xanh nghi ngút khói. Người thợ mộc nhìn quanh bà con, giọng run run xúc động:

— Ba sào đất này nay giữ được trọn vẹn, là nhờ công sức cả xóm cùng lội bùn cắt cói, vò tơ chuối những ngày qua. Đất tổ tiên để lại, tôi muốn dựng thành xưởng nghề chung, để bà con Cồn Bãi cùng có manh chiếu ấm, có bát cơm đầy!

Bà con xóm bãi nghe vậy đều rưng rưng khóe mắt, gật đầu tấm tắc. Vĩnh Lạc đứng bên cạnh cha, đưa mắt nhìn những gương mặt sạm đen vì gió bấc. Cậu khẽ kéo vạt áo cha, cất giọng rành rọt:

— Cha ơi, xóm mình muốn dệt được nhiều đệm tốt, sống bền với nghề thì phải có quy ước rõ ràng. Nếu tùy tiện chặt phá hay giấu nghề, bãi bồi dẫu tốt đến mấy cũng có ngày cạn kiệt.

Chú Ba Vạng vỗ đùi đánh đét:

— Cháu Lạc nói chí phải! Cháu sáng dạ nhất vùng, mau bảo xem quy ước thế nào để xóm ta cùng theo!

Vĩnh Lạc mỉm cười, thưa gọn gàng ba điều đã đắn đo bấy lâu: