Chương 18: Sòng Phẳng Sân Đình

Tiếng la lối the thé của Đặng Phúc cùng tiếng gõ thanh la inh ỏi vẫn vang động ngoài ngõ xóm Cồn Bãi. Khương Vĩnh Lạc khẽ nắm vạt áo chàm của cha, ngước nhìn Khương Đại Thành đứng vững vàng trên chiếc nạng gỗ nghiến bên bậc cửa, bàn tay gân guốc siết chặt thân nạng. Thấy chú Ba Vạng cùng trai tráng xóm bãi toan cầm đòn xóc lao ra nghênh chiến, Đại Thành cất giọng trầm tĩnh can ngăn:

— Chú Ba, bà con hãy bình tâm! Cây ngay chẳng sợ chết đứng. Sáng mai ra sân đình làng Yên Giang, cha con tôi sẽ cùng lão Đặng tính cho sòng phẳng!

Thấy người xóm bãi không hề nao núng, Đặng Phúc chột dạ lùi lại nửa bước rồi xua lũ gia đinh rút lui vào bóng tối. Đêm lạnh trôi qua mau. Dưới ánh đèn dầu leo lét, chiếc tráp mộc đựng trọn vẹn năm lạng bạc trắng nguyên chất và xâu tiền kẽm nằm vững chãi trên chõng tre như lời thề danh dự của nhà họ Khương.

Sáng sớm ngày hăm ba tháng Chạp, sương muối phủ mờ rặng tre ven sông Trà, gió bấc thổi buốt thấu xương thịt. Trên con đường dẫn ra sân đình làng Yên Giang, dân làng các thôn xóm đã đổ về chật ních.

Giữa gian tiền tế uy nghiêm, Lý trưởng ngồi chễm chệ trên chiếc sập gỗ lim, hai bên là tuần đinh lăm lăm gậy gộc. Bá Hộ Đặng đã có mặt tự bao giờ. Lão khoác áo dạ lót lông dày cộp màu mận chín, ngón tay béo tròn mân mê chiếc nhẫn ngọc bích, mặt vênh váo nhìn quanh. Cạnh lão, Đặng Phúc cùng lũ gia đinh hung hãn đang cầm sẵn cuộn thước dây và những chiếc cọc tre vót nhọn cắm sẵn trong sọt.

Thấy cha con Đại Thành bước vào cổng đình, Bá Hộ Đặng đứng phắt dậy, cất giọng trịch thượng:

— Kìa Lý trưởng và bà con bô lão! Nay đúng sớm ngày hăm ba tháng Chạp, hạn nợ năm lạng bạc của thằng thợ mộc cụt Khương Đại Thành đã điểm! Bốn năm qua nó không trả nổi một cắc. Chiểu theo văn tự có điểm chỉ máu năm xưa, ba sào bãi bồi ven sông Trà nay thuộc về họ Đặng ta! Xin Lý trưởng lập trát giao đất, để gia đinh ta mang cọc ra cắm mốc ngay sáng nay!

Đặng Phúc lập tức giơ cao tờ văn tự ố vàng, the thé hùa theo:

— Mau giao đất trừ nợ! Bằng không đừng trách nha môn phủ huyện vô tình!

Đám đông dân làng xôn xao ái ngại, chú Ba Vạng cùng thím Bảy Xoan giận đỏ mặt nhưng chưa kịp lên tiếng thì tiếng nạng gỗ nghiến đã vang lên đanh gọn:

“Cộc! Cộc!”

Đại Thành hiên ngang bước ra giữa sân đình, lưng thẳng tắp, gương mặt phong trần ngời sáng vẻ cương nghị. Vĩnh Lạc chững chạc đi sát bên cha, hai tay ôm chặt tờ giấy biên nhận do thầy đồ già viết sẵn.

Tiến đến trước án thư, Đại Thành vung tay dằn mạnh chiếc tráp mộc xuống mặt bàn đá xanh.

“Rầm!”

Tiếng va chạm khô khốc vang dội khiến Bá Hộ Đặng giật thót mình lùi lại một bước. Đại Thành đưa tay bật mở then đồng, hất tung nắp tráp.

Dưới ánh sáng ban mai sắc lạnh, năm thỏi bạc nén trắng tinh lấp lánh bên những xâu tiền kẽm tròn trịa, xỏ dây lạt ngay ngắn. Cả sân đình bỗng chốc nín thở, rồi vỡ òa thành những tiếng trầm trồ kinh ngạc.

Đại Thành nhìn thẳng mặt Bá Hộ Đặng, sang sảng cất tiếng vang rền khắp các gian đình:

— Bá hộ Đặng, mở to mắt ra mà nhìn cho rõ! Hôm nay đúng sớm ngày hăm ba tháng Chạp, chưa quá giờ Ngọ, hạn nợ chưa dứt một khắc nào! Tôi là Khương Đại Thành, trước mặt Lý trưởng và toàn thể bô lão làng Yên Giang, xin đặt đủ năm lạng bạc trắng nguyên chất trả dứt món nợ gốc năm xưa! Kèm theo đây là đúng một quan hai tiền kẽm, nộp đủ tiền lãi bốn năm qua không thiếu một cắc! Nhà họ Khương nghèo khó nhưng sống bằng mồ hôi nước mắt, chưa từng quỵ nợ ai bao giờ!

Bá Hộ Đặng trố tròn hai con mắt hí, mặt lão thoắt cái chuyển từ đỏ gay sang xám ngoét. Lão run rẩy chỉ tay vào tráp mộc:

— Mày... mày lấy đâu ra ngần này bạc? Chắc chắn là bạc giả! Thằng cụt chân khốn đốn như mày làm sao có bạc nén?

— Ông chớ ngậm máu phun người! — Vĩnh Lạc bước lên nửa bước, cất giọng trẻ thơ nhưng rành rọt, đĩnh đạc — Xin Lý trưởng cho mang cân tiểu ly và đá thử vàng bạc ra giám định công khai trước mặt dân làng! Tiền kẽm cũng xin đếm từng đồng! Tờ biên nhận này đã có chữ thầy đồ già, xin người đối chiếu với khế ước cũ!

Dân làng lập tức ồ lên đồng tình. Chú Ba Vạng bước lên khoanh tay trước ngực, lớn tiếng: