Chương 4: Tấm Nẹp Cói Cứu Mạng

Tiếng thở rít khò khè từ cuống họng cụ Trần thị dội lên từng chập ngắt quãng trên chiếc phản nứa. Dưới ánh sáng le lói từ đống tàn tro sắp lụi, Vĩnh Lạc thấy rõ thân thể gầy guộc của bà nội đang co giật từng cơn, đôi môi thâm tím run rẩy mấp máy không ra hơi. Gió bấc rít qua kẽ liếp mang theo hơi lạnh buốt giá, quyện chặt cùng hơi ẩm lạnh từ ổ rơm mục bốc lên, như muốn cướp đi tàn hơi cuối cùng của người bệnh.

Trước mắt cậu, Khương Đại Thành vẫn sững sờ sau lời nói dõng dạc của con trai. Nhìn hốc mắt trũng sâu đỏ hoe ngấn lệ của cha cùng tiếng thở dốc nghẹn ngào của bà nội, Vĩnh Lạc hiểu rõ sự bất lực và nỗi đau đớn tột cùng đang giằng xé tâm can người thợ mộc. Trong bước đường cùng, không thầy thuốc, chẳng có chăn bông, người cha tật nguyền dường như đã rơi vào bờ vực tuyệt vọng.

— Cha mau lên! — Vĩnh Lạc siết chặt bàn tay thô ráp của cha, cất giọng quả quyết. — Từng khắc trôi qua là bà nội lại ngấm thêm hàn khí. Mau ra chái bếp mang gánh cói vào đây cho con!

Tiếng giục dứt khoát của đứa trẻ sáu tuổi kéo phắt Đại Thành ra khỏi cơn mê muội. Nén cơn đau buốt nơi mỏm chân cụt vừa rớm máu tươi sau những cú đấm tự trách, anh vội vã vớ lấy chiếc nạng gỗ nghiến dựng sát cột nhà. Chiếc nạng nện xuống nền đất ẩm từng tiếng cộp cộp dồn dập. Bờ vai rộng nghiêng lệch theo từng bước khập khiễng, anh lao nhanh qua cánh liếp xiêu vẹo ra chái bếp phía sau.

Chỉ lát sau, Đại Thành quay vào, ôm chặt một bó cói nước lợ lớn phơi khô từ vụ thu hoạch năm ngoái được che dưới mái rạ. Đặt bó cói nhẹ bẫng và khô rang xuống bên chõng tre, anh thở dốc, ánh mắt không giấu nổi vẻ hoang mang:

— Cói khô thế này nằm còn đau lưng, làm sao sưởi ấm cho bà được hả Lạc nhi?

— Không đan chiếu phẳng như lối cũ, cha hãy làm theo con! — Vĩnh Lạc ngồi thụp xuống bên đống cói, giọng điềm tĩnh. — Cha rút con dao bài nghề mộc ra. Chẻ đôi từng cọng cói theo chiều dọc, nhớ lựa tay chừa lớp cật dai bên ngoài, chỉ phanh lớp ruột xốp ra thôi!

Đại Thành thoáng ngỡ ngàng trước lối làm kỳ lạ, nhưng nhìn mẹ đang thoi thóp, anh lập tức vào việc. Đôi bàn tay cả đời quen cưa đục thoăn thoắt rút con dao bài mỏng dính giắt bên hông. Lưỡi thép sắc lẹm lướt dọc thân cói ngọt xớt, xẻ đôi từng cọng đều tăm tắp, phơi ra lớp ruột xốp trắng ngà như bấc đèn bên trong.

Vĩnh Lạc cầm một cọng cói vừa chẻ, bước lại gần chiếc lò đất vừa dập lửa. Dưới đáy lò, lớp than củi ẩm tuy đã tắt ngọn nhưng tàn than hồng vẫn âm ỉ tỏa hơi nóng dìu dịu, tuyệt nhiên không bốc khói cay. Cậu cẩn thận hơ lướt cọng cói qua làn hơi ấm, cách mặt than chừng một gang tay. Đúng như những hiểu biết của cậu về xơ sợi tự nhiên: khi gặp hơi nóng nhẹ, lớp ruột xốp lập tức nở bung, những khoang rỗng li ti bên trong thân cói căng phồng lên, ngậm đầy không khí khô ráo ấm áp.

— Cha nhìn này! — Vĩnh Lạc đưa cọng cói vừa hơ nóng vào tay cha. — Hơ nhanh qua hơi than, ruột cói sẽ nở bung thành những khoang rỗng khô ráo. Hơi lạnh từ đất ẩm không thể thấm qua được, mà hơi ấm cơ thể lại được ngậm chặt bên trong, không bị gió bấc hút đi mất.

Đại Thành đón lấy cọng cói từ tay con. Vừa chạm vào, mắt anh mở to sững sờ. Cọng cói khô cứng bỗng trở nên xốp mềm, áp vào lòng bàn tay thấy ấm ran lạ thường, giữ nhiệt lâu hơn hẳn những thớ gỗ hay nan tre anh từng biết.

— Kỳ diệu thật... — Đại Thành lẩm bẩm, giọng run run vì kinh ngạc. — Thảo nào cọng cói ngoài bãi sương muối rơi đầy mà bên trong vẫn ấm sực...

— Cha hơ nhanh chỗ cói này, rồi lấy cho con mấy thanh cật tre già góc nhà! — Vĩnh Lạc giục.