Chương 25: Mùa gặt thanh bình

Ngụm nước ngọt mát lành trôi qua cuống họng cụ Vệ Thường Sơn, thấm vào từng đường gân thớ thịt, thanh khiết và đậm đà phong vị ruột đất xứ Đoài. Bao nhiêu nhọc nhằn, âu lo trĩu nặng đè lên lồng ngực người thợ già suốt những ngày qua dường như tan biến sạch trơn theo dòng nước mát. Cụ chầm chậm buông chiếc gàu sắt xuống bờ đá ong, đưa mu bàn tay to bè đầy những vết chai sạn quệt ngang khóe miệng rồi nở nụ cười rạng rỡ.

Dưới chân cụ, mặt nước Giếng Cả lúc này đã dâng cao cuồn cuộn, chỉ còn cách miệng giếng chừng vài gang tay. Làn nước trong leo lẻo đến mức ánh ban mai rọi thẳng xuống tận đáy sâu mười lăm mét, soi rõ từng khối đá ong gan gà vuông vức ghép ngàm mộng âm dương phẳng phiu, vững chãi như một bức thành trì dưới lòng đất. Những mạch nước ngầm từ tầng đá ong mẹ liên tục đùn lên những chuỗi tăm tròn xoe, sủi bọt trắng phau, phả hơi mát rượi vào bờ đá cổ kính. Cả thân giếng trăm năm như vừa trút bỏ được lớp áo rêu phong độc hại để bừng tỉnh sau một giấc ngủ dài đau đớn.

Đứng bên gờ đá, Chủ nhiệm Nguyễn Văn Thịnh lau vội những giọt nước giếng bắn ướt đẫm vạt áo đại cán bạc màu, khuôn mặt sạm nắng ngời lên niềm xúc động khôn tả. Anh quay sang nắm chặt lấy đôi bàn tay run run của cụ Sơn, giọng nghẹn lại:

“Cụ Sơn ơi! Dòng nước ngọt về thật rồi! Đúng ba ngày, không sai một khắc nào!”

Cụ Sơn khẽ gật đầu, vỗ nhẹ lên mu bàn tay người chủ nhiệm trẻ:

“Mạch đất không phụ lòng người ngay thẳng đâu chú Thịnh ạ. Có công khơi thông thì đất mẹ lại đãi dòng nước lành thôi.”

Chủ nhiệm Thịnh quay ngoắt ra bờ mương, dõng dạc vung tay hạ lệnh cho các đội trưởng sản xuất đang đứng túc trực kín quanh gốc thị:

“Các đồng chí! Mở cống điều tiết! Mở hết các cửa phai đưa nước ngọt vào mương cái, dẫn thẳng về đồng Đồi Ong!”

Tiếng reo hò của hàng trăm xã viên bùng nổ, xé toạc không gian sương sớm. Từng tốp thanh niên lực lưỡng cầm xẻng sắt ùa ra bờ cống đầu làng. Cánh cửa phai bằng gỗ nghiến vừa được kích bẩy nhấc lên, dòng nước ngọt lành từ Giếng Cả lập tức cuồn cuộn tràn qua lòng máng, rẽ thành trăm ngả tỏa khắp cánh đồng lúa mùa đang héo rũ vì khô khát. Đất nẻ há hốc mồm đón lấy dòng nước mát; những dảnh lúa trĩu đòng xanh mướt khẽ rung rinh trong nắng sớm như đang rùng mình hồi sinh. Lời cam kết danh dự ba đời thợ giếng mà cụ Sơn hứa trước toàn thể hợp tác xã đã được thực hiện trọn vẹn, không mảy may sứt mẻ.

Chỉ sau một cữ trưa, bến Giếng Cả dưới bóng râm của cây thị cổ thụ đã tìm lại trọn vẹn nhịp sống thân thuộc vốn có tự bao đời. Tiếng gàu sắt, gàu sọt va nhau lách cách rộn rã sớm chiều. Từng đôi thùng gánh nước bằng tôn kĩu kịt trên vai các bà, các chị, nhịp nhàng theo từng bước chân thoăn thoắt trên lối ngõ lát đá ong. Những nụ cười tươi rói, những lời thăm hỏi râm ran xua tan vĩnh viễn bóng ma sợ hãi về thứ nước đỏ quạch hay tiếng khóc than ma quái. Dưới ánh mặt trời công minh, bùn quặng rỉ sét và rễ cây độc hại đã bị tống sạch, trả lại cho giếng cổ sự thanh sạch nguyên sơ.

Xế bóng chiều, cụ Sơn chống chiếc gậy tre cùng cháu nội Vệ Thường An rảo bước dọc con đường liên thôn rợp bóng tre ngà. Đi ngang qua lớp học vỡ lòng dựng bằng vách đất ở đầu xóm, bước chân hai ông cháu bất giác chậm lại.

Qua khung cửa sổ mộc mạc, tiếng trẻ thơ ê a đánh vần từng con chữ vang lên trong trẻo: