Chương 8: Khơi bùn mở ngách ngầm

Vệ Thường An giật bắn người, toan lao vút qua bờ rào dâm bụt đuổi theo cái bóng vừa lẩn vào màn đêm mịt mùng. Nhưng một bàn tay to bè, thô ráp đã kịp thời đè chặt lên bả vai anh ghìm lại.

“Đừng đuổi, An!” Cụ Sơn hạ giọng, đôi mắt trầm tĩnh nhìn xoáy vào khoảng tối thăm thẳm. “Đêm hôm khuya khoắt, đường thôn ngõ xóm quanh co, đuổi theo chỉ uổng công thêm. Kẻ rình mò ắt đã chột dạ, ngày mai giấu đầu sẽ lòi đuôi.”

An nghiến răng ghìm cơn giận, ngực phập phồng nhìn theo hướng rặng tre gai xóm Trại. Bên cạnh, Chủ nhiệm Thịnh cẩn thận đón lấy bọc vải thô chứa hai khúc xương cẳng tay từ tay cụ Sơn, khẽ gật đầu ngầm hiểu rồi nhanh chân rảo bước về phía nhà kho hợp tác xã để cất giấu tang vật vào tủ tài liệu niêm phong.

Sáng hôm sau, khi sương mù bảng lảng còn chưa tan trên những ngọn đồi sim xứ Đoài, tiếng kẻng đồng từ sân kho hợp tác xã đã dồn dập ngân vang giục giã. Khác hẳn với nỗi sợ hãi những ngày trước, khoảng sân đất dưới gốc thị cổ thụ rộn rã bước chân người. Hơn chục thanh niên khỏe mạnh trong chi đoàn cùng các xã viên đội sản xuất số một mang theo đòn gánh, quang sọt và xô chậu tề tựu đông đủ. Chủ nhiệm Thịnh đứng trên bệ đá ong phân công rành rọt từng nhóm: người lo tời thừng, người tiếp nhận bùn đất chuyển đổ ra bãi hoang xa giếng, tuyệt đối không để nước bẩn chảy ngược vào lòng mạch.

Ở mép giếng, An nai nịt gọn gàng trong bộ quần áo chẽn màu chàm sờn vai. Bên hông anh giắt chặt chiếc búa búp sen, cây đục dẹp chuốt bóng cùng thanh xà beng ngắn bằng sắt đặc; chiếc giỏ mây múc bùn đan bằng cật tre già cùng cây xẻng sắt ngắn được buộc cẩn thận vào đầu sợi thừng nhỏ.

Cụ Sơn đứng ngay cạnh con lăn gỗ, đôi bàn tay gân guốc nắm chắc mối thừng chão ngâm nước vôi dẻo quánh. Cụ cúi xuống kiểm tra lại nút thắt thòng lọng quanh ngực cháu nội, trầm giọng dặn dò:

“Đáy giếng sâu mười lăm mét, nước lạnh buốt xương và uế khí tích tụ lâu ngày. Xuống dưới, việc đầu tiên là phải treo ngọn đèn chai lên hốc đá ngang mặt để canh dưỡng khí. Hễ thấy tim đèn lịm dần hoặc ngực tức nghẹn thì phải giật thừng ba cái liền để người trên này kéo lên ngay. Nhớ kỹ chưa?”

“Cháu nhớ rồi, ông nội!” An quả quyết đáp.

Anh bước qua thành giếng, đặt hai bàn chân trần bám vào từng gờ ngàm mộng đá ong trơn nhẫy rồi từ từ thả mình xuống lòng sâu. Dây thừng chão kêu ken két qua con lăn gỗ dưới lực ghìm vững chãi của cụ Sơn cùng hai thanh niên lực lưỡng. Ánh sáng mặt trời thu nhỏ dần thành một vòng sáng tròn trĩnh trên cao, nhường chỗ cho bóng tối ẩm ướt bủa vây.

Chạm chân xuống đáy giếng, một luồng hàn khí buốt nhói thấu qua da thịt khiến An rùng mình. Nước đỏ lẫn bùn quánh ngập ngang hông, bốc lên mùi ngai ngái nồng đượm của quặng sắt laterite hòa với mùn cây mục rỉ. Anh nhanh chóng móc chiếc đèn chai bầu đồng vào một khe đá ong khô ráo. Ngọn lửa hạt đỗ le lói tỏa ra quầng sáng vàng vọt, soi rõ bốn bề vách giếng vẫn sừng sững những khối đá vuông vức xếp khít khao. Từ một góc vách hướng về phía sườn đồi, tiếng gió ngầm luồn qua kẽ nứt vẫn rít lên từng hồi “u... u...” nghẹn ngào, buốt lạnh phả vào gáy.

Không chần chừ, An cầm chiếc xẻng sắt ngắn cắm phập vào lớp bùn quánh dưới chân. Bùn đáy giếng nặng trịch, dính chặt như keo. Anh cật lực xúc từng tảng bùn đỏ tống đầy vào giỏ mây. Cứ mỗi lần giỏ trĩu nặng, anh lại giật mạnh sợi thừng nhỏ hai cái. Phía trên, tiếng cụ Sơn hô nhịp khoan thai vọng xuống, con lăn quay đều đưa giỏ bùn vun vút lao lên ánh sáng rồi lại thả giỏ không xuống tiếp ứng.

Sau hơn một cữ sáng cật lực làm việc, mồ hôi An vã ra như tắm dù ngâm mình giữa làn nước lạnh ngắt. Lớp bùn đỏ dày hàng thước mộc vơi dần, để lộ ra tầng đá tổ ong mẹ phẳng phiu với vô số lỗ rỗng li ti đang rỉ ra những giọt nước ngầm trong vắt. Đúng lúc mũi xẻng chạm vào góc vách đá phía sườn đồi, một mảng bùn lớn sụt xuống, làm trơ ra chùm rễ cây huyết đằng to bằng bắp tay người lớn, đen trùi trũi như đàn rắn quấn chặt lấy một kẽ nứt dài hoắm. Chỗ vỏ rễ bị nạo sắt của cụ Sơn cứa rách hôm trước vẫn không ngừng ứa ra những dòng nhựa đỏ thẫm như huyết khô.