Chương 4: Thử Lửa Chõ Trấu

Nắm ba đồng tiền kẽm trong tay, Tiểu Thạch dạ ran một tiếng rồi co cẳng chạy vút ra ngõ xóm. Cụ Du nhìn theo bóng lưng gầy guộc của đứa cháu nuôi khuất sau rặng tre cằn cỗi, trong lòng trào dâng niềm ấm áp. Đêm ấy, mẩu băng vụn xin từ quán thịt chú Tư được bọc kỹ trong mo cau ướt, vùi tạm vào hũ sành chôn dưới gầm giường đất râm mát chờ trời sáng.

Trưa hôm sau, đúng vào giờ Ngọ, trời Lam Sơn hực lên như chảo than đỏ. Nắng quái rọi thẳng đỉnh đầu chói chang, nung mặt sân đất nện Tuệ Ân Đường khô khốc, nứt nẻ từng kẽ chân chim. Hơi nóng từ mặt đất bốc lên ngùn ngụt, làm cảnh vật phía xa rung rinh như soi qua làn nước.

Trước hiên kho râm mát, lương y Tuệ Mẫn bồn chồn đi lại, vạt áo nâu ướt đẫm mồ hôi. Lý trưởng cùng Ba Vạn và mấy tráng đinh trong xóm cũng có mặt đông đủ, ái ngại nhìn Thạch Chấn Du đang thong thả lau sạch chiếc chõ gốm da lươn sứt miệng. Chiếc chõ đất nung vốn dùng để đồ xôi cúng ngày mùa, nay được cụ cẩn thận kiểm tra từng kẽ nứt.

— Chấn Du huynh, nắng nỏ thế này sắt đá còn muốn chảy mềm, huynh định làm thật đấy à? — Tuệ Mẫn thở dài ái ngại. — Mẩu băng bé tẹo mang ra nắng chỉ chớp mắt là tan thành nước lã. Huynh nhọc công làm gì cho bọn Mã Báo chê cười?

Cụ Du mỉm cười không đáp. Cụ chống cây gậy tre, nén cơn đau nơi khớp gối tật nguyền rồi khẽ gật đầu với Tiểu Thạch. Cậu bé nhanh nhẹn bưng lại rổ trấu vàng ươm, khô kiệt vừa sàng sạch bụi bặm từ bãi cối xay Thượng Thôn.

Trước bao cặp mắt ngờ vực, cụ Du bốc từng vốc trấu rải đều xuống đáy chõ, ấn chặt thành tấm đệm dày nửa gang tay. Đoạn, cụ mở bọc mo cau từ tay Tiểu Thạch, lấy ra mẩu băng tuyết trắng đục to bằng nắm tay đang rịn hơi mát đặt vào chính giữa lòng chõ, rồi trút trấu khô phủ kín lên trên.

Đôi bàn tay gầy guộc của người thợ già thoăn thoắt vun trấu lấp kín mọi kẽ hở. Cụ ấn mạnh từng ngón tay, nén trấu thật chắc cho đến khi mặt trấu phẳng lỳ ngang miệng chõ, rồi đậy úp chiếc vung đất nung lên trên, cẩn thận chèn thêm mảnh manh rách che kín khe hở.

— Xong rồi. Chú Ba bưng giúp lão chiếc chõ này ra đặt giữa khoảng sân nắng gắt nhất, chớ làm lay động.

Ba Vạn bước tới bê chiếc chõ gốm nặng trịch mang ra giữa sân. Đặt chõ xuống nền đất bỏng rát, chàng trai vạm vỡ rụt tay lại áo não:

— Cụ Du ơi, đất nóng bỏng tay thế này, để ngoài kia chẳng khác nào bắc lên bếp than đỏ. Liệu có giữ nổi không cụ?

Cụ Du chống gậy chậm rãi bước ra bậu cửa, nheo mắt nhìn vầng mặt trời gay gắt:

— Chú cứ yên tâm. Cứ để nó phơi mình chịu lửa từ giờ Ngọ đến hết giờ Mùi. Thật giả ra sao, khắc biết.

Thời gian trôi qua chậm chạp. Nắng hè càng lúc càng hung hãn, táp vào mặt rát bỏng. Tiếng ve sầu râm ran trên cành xoan già bên đường nghe khô khốc. Không khí trong thung lũng Lam Sơn đặc quánh, ngột ngạt đến nghẹt thở.

Dưới mái hiên, Tuệ Mẫn chốc chốc lại ngước nhìn bóng nắng, nét mặt trĩu nặng âu lo. Ba Vạn và đám trai làng sốt ruột ngồi bên bậc thềm, thỉnh thoảng liếc nhìn chiếc chõ trơ trọi giữa biển nắng chang chang mà lắc đầu ngao ngán, đinh ninh mẩu băng kia ắt đã sớm tan thành nước và bốc hơi chẳng còn một giọt.

Duy chỉ có Thạch Chấn Du là ung dung tự tại. Cụ ngồi trên chiếc ghế gỗ mộc, lưng tựa vào cột nhà, chậm rãi nhấp từng ngụm nước vối thanh mát. Đôi mắt già nua của cụ trầm tĩnh lạ thường. Trải qua trọn một đời thăng trầm, cụ thấu hiểu tường tận sức mạnh của lớp vỏ trấu quê mùa. Những hạt trấu rỗng ruột hình lòng thuyền khi nén chặt sẽ giữ lại hàng vạn túi khí tĩnh li ti, tạo thành bức tường thành vô hình ngăn truyền hơi nóng lạnh. Hơi lửa ngoài trời dù hung hãn đến đâu cũng chỉ nung nóng được lớp ngoài, tuyệt đối không thể chạm tới mẩu băng bên trong.

Bóng râm của rặng tre ngả dài qua mép sân. Mặt trời xế dần về rặng Bạch Nhạn, báo hiệu giờ Mùi đã tận.