Chương 11: Hàn Lộ Kết Quả Kết Nghĩa Làng

Cụ Bì Thục Oanh khẽ buông tay, chùm hoa tím đầu cành khẽ đung đưa trong luồng gió bấc ràn rạt thổi qua triền đồi. Cái lạnh luồn sâu vào ống tay áo vá, buốt nhói từng đốt xương cằn cỗi. Cụ quay người lại, chống chiếc gậy trúc già xuống mô đất nện, cất tiếng giục rành rọt:

“Gió đổi hướng rồi, đừng nấn ná ngoài đồng nữa. Đại Lực, Nhị Hòa, hai đứa thu dọn cuốc xẻng mau lên! Mạch nhi, dắt em Trạch về nhóm bếp hâm lại nồi cháo ấm, trời trở lạnh thấu xương rồi đấy!”

“Vâng ạ, u vào nhà trước đi kẻo trúng gió!” Đại Lực vội đáp, bàn tay to bè thoăn thoắt gom đòn gánh cùng mấy chiếc cào đất. Thu Mạch kéo tay áo em họ, hai chị em rảo bước vượt qua bờ ruộng, chân thoăn thoắt dẫn đường đưa bà nội về chái nhà vách đất thân thương.

Những ngày sau đó, tiết trời chuyển hẳn sang Hàn Lộ. Không khí se sắt bốc lên từ mặt suối Lạc Thủy, hơi lạnh mỗi sáng đọng thành giọt sương buốt giá trên từng ngọn cỏ ven bờ. Nhưng kỳ diệu thay, khắp năm mẫu ruộng ven chân đồi, những cánh hoa tím biếc sau khi hoàn thành sứ mệnh đã rụng dần xuống mặt đất tơi xốp, nhường chỗ cho từng chùm quả đậu non xanh mướt nhú ra. Quả đậu chín đốt mập mạp, bên trong ấp ủ những hạt non đang kỳ ngậm sữa căng tròn. Thân cành giống Cửu Tiết Hoàng Đậu vẫn đứng vững chãi, lớp lông tơ mịn màng dày dặn trên phiến lá như tấm khiên chắn tự nhiên, gạt phăng những hạt sương buốt sớm mai trước khi chúng kịp ngấm sâu làm hại búp non.

Cụ Oanh đứng đầu bờ, tay cầm gậy tre chỉ lối, cẩn thận chỉ đạo hai con trai:

“Đại Lực, đào rãnh đón gió quanh bờ bao ngoài cùng phải sâu chừng một gang tay, chớ đào nông quá. Hướng gió từ núi phương Bắc thổi thốc xuống rất dữ, rãnh sâu mới tụ được khói. Nhị Hòa, con rải đều một lớp bùn khô vụn lót đáy rãnh, cốt để giữ nhiệt rơm rạ không bị ẩm đất làm tắt ngúm.”

“Con nhớ rồi mẹ!” Nhị Hòa lau mồ hôi trên trán, bàn tay khéo léo bốc từng nắm rơm khô xen lẫn cành thông tươi chất thành từng đống nhỏ đều đặn dọc theo các góc bờ.

Thằng bé Thu Trạch vừa gùi một gùi vỏ trấu khô chạy tới, miệng thở ra từng làn khói mỏng:

“Bà nội ơi, cháu còn lấy thêm cả phân bò mục khô nỏ trộn trấu nữa đây! Bác cả bảo thứ này bén lửa chậm nhưng ủ than đượm lắm, giữ khói cả đêm cũng không tàn!”

Cụ Oanh đưa tay vuốt chỏm tóc ướt đẫm mồ hôi của đứa cháu nội, mỉm cười đôn hậu:

“Khá lắm, Trạch nhi. Làm ruộng cốt ở chỗ biết tùy cơ ứng biến, tận dụng từng ngọn cỏ rác rơm rạ của đất trời. Có trấu mục bọc ngoài cành tươi, khói bốc lên mới đượm và ấm, bao bọc được lấy quả non.”

Đang lúc cả nhà hối hả chuẩn bị các ụ hun khói thì từ con đường mòn dẫn vào thôn Ngọa Ngưu, một bóng người thấp đậm, dáng đi vội vã tiến lại gần. Tiếng tẩu thuốc tre gõ lạch cạch vào ống chân nghe rõ từng hồi sốt ruột.

“Thím Bì ơi! May quá thím vẫn còn ở ngoài đồng!” Thôn trưởng Triệu Bản Sơn quệt vạt áo the sờn cũ, gương mặt sạm nắng lộ rõ vẻ bồn chồn hoang mang.

Cụ Oanh dừng bước, cất giọng từ tốn:

“Chú Triệu đấy à? Có chuyện gì mà hớt hải thế chú? Uống hớp nước vối ấm cái Mạch vừa mang ra cho đỡ rát họng đã.”

Thôn trưởng Triệu xua tay, tẩu thuốc run rẩy kẹp giữa hai ngón tay vàng khè khói thuốc:

“Nước non gì nổi nữa thím ơi! Nguy to rồi! Mấy hôm nay gió lạnh chớm thổi mà cánh đồng Tử Tinh thảo của hơn nửa thôn mình đã bắt đầu rũ rượi ngọn non. Lá thì ngả sang màu vàng úa, rễ cây thâm xì lại như bị ngâm nước sôi. Bà con đang kéo nhau ra đồng gào khóc ầm ĩ cả lên kia kìa!”