Chương 1: Hồi Mõ Bến Sông

Tiếng mõ từ điếm canh ven sông Đuống gióng lên dập dồn, từng hồi từng nhịp chát chúa xé toạc màn sương sớm bảng lảng. Hòa trong tiếng mõ báo động là tiếng vó ngựa rầm rập từ hướng quan lộ dội thẳng vào cổng làng, khuấy đảo cả xóm thợ vốn đang say giấc.

Bên bệ lò ấm nồng ánh than lim đỏ rực của phường rèn Đại Bái, cụ Dịch Đình Tuyên vẫn ngồi ngay ngắn trên chiếc đôn gỗ nghiến. Đã bước sang tuổi một trăm bảy mươi, mái tóc cùng chòm râu cước của cụ trắng muốt như mây đầu ghềnh, nhưng vóc dáng dong dỏng vẫn vững vàng tựa cội tùng bách. Cụ hít một hơi dài, vận luồng khí ấm áp theo phép Hỏa Lô Quy Tức lắng sâu xuống đan điền, giữ cho tâm can phẳng lặng như mặt gương không gợn sóng. Đôi mắt tinh anh bừng sáng, cụ đưa tay thoăn thoắt vung chiếc búa gỗ nhỏ, gõ từng nhịp đanh gọn uốn tròn vành chiếc mâm thau mẫu. Mỗi nhát búa buông xuống chuẩn xác đến từng phân, tiếng kim khí va đập vang lên giòn tan, át đi nỗi xáo động ngoài ngõ.

Cánh liếp bật mở toang hoác. Dịch Đại Dũng hùng hổ lao vào, theo sau là dăm ba đinh tráng của phường thợ, ai nấy ngực phập phồng, mồ hôi ướt đầm trán dẫu sương sớm còn buốt lạnh.

"Cụ tổ!" Dũng thở dốc, hai bàn tay hộ pháp siết chặt lấy chiếc đòn cản bằng gỗ lim, gân xanh nổi cuồn cuộn trên cánh tay ngăm màu đồng hun. "Quân phủ nha kéo về đông lắm! Ngựa chiến của chúng vừa dàn hàng áp sát bãi bồi Trâu Lạc, cắm cọc tiêu phong tỏa bến sông rồi!"

Một tay thợ trẻ đứng sau nghiến răng ken két: "Lũ giặc quan lại muốn giở trò cướp đất tổ nghiệp của làng ta rồi, thưa cụ!"

Cụ Tuyên không ngẩng đầu, tay búa vẫn gõ đều đặn nhịp nhàng xuống vành thau đang óng lên sắc vàng đỏ:

"Chớ vội cuống. Búa chưa hạ đe đã loạn nhịp thì chỉ tổ làm mẻ đồng. Đại Dũng, đặt chiếc đòn cản xuống, đem ấm trà vối lại đây."

Lời cụ cất lên trầm ấm, đĩnh đạc tựa tiếng khánh đồng đầu đình, mang một uy lực vô hình khiến ngọn lửa phẫn uất đang bốc hừng hực trong lòng đám trai tráng bỗng chốc dịu bớt. Đại Dũng nuốt khan, bặm môi dựng thanh gỗ vào góc cột, run run bưng chiếc siêu đất nghi ngút khói rót đầy bát sành đặt lên án thợ.

Vừa lúc ấy, tiếng ủng da dộng mạnh bạo xuống bậc đá. Đội nha đinh hơn mười tên tay lăm lăm roi song và gươm tuốt nửa vỏ nghênh ngang xộc thẳng vào gian lò rèn. Dẫn đầu là viên Huyện thừa mặt choắt, ria mép vểnh ngược, khoác áo thụng lam viền chỉ ngũ sắc, dáng vẻ hống hách khôn cùng. Hắn đưa mắt quét nhìn bệ than đỏ lửa rồi dừng lại nơi cụ già râu tóc bạc phơ đang ngồi ung dung uống trà.

"Ai là Dịch Đình Tuyên, người đứng đầu phường thợ Đại Bái?" Huyện thừa cất giọng the thé, rút từ trong ống tay áo ra một cuộn giấy vàng buộc dải lụa đỏ.

Cụ Tuyên thong thả đặt bát nước vối xuống mặt đe nguội, đứng dậy chắp tay khẽ nghiêng mình:

"Thảo dân chính là Dịch Đình Tuyên. Lò rèn bụi bặm, chẳng hay Huyện thừa đại nhân mang trát quan đến có điều chi quở trách?"

Huyện thừa hất hàm, hắng giọng thật to rồi mở toang cuộn giấy, đọc rành rọt từng chữ:

"Phụng lệnh thượng quan! Nay vâng theo Chiếu chỉ triều đình ban xuống các địa phương tìm kiếm cống phẩm bách nghệ dâng đại lễ chúc thọ hoàng thượng, Quan Tri phủ Chu Bỉnh Thạc hạ lệnh cho phường thợ Đại Bái: Trong hạn ba mươi ngày kể từ hôm nay, phải chế tác hoàn tất mười bộ mâm bằng bạc ròng nguyên chất, chạm nổi tích non sông Đại Việt để tiến nộp về phủ đường. Nhược bằng quá hạn không tròn phận sự, chiếu theo phép nước trị tội khi quân, đồng thời tịch thu toàn bộ năm mươi mẫu đất bãi bồi Trâu Lạc ven sông Đuống sung công quỹ!"

"Vô lý!" Dịch Đại Dũng không kìm được uất nghẹn, bước vọt lên một bước, mắt rực lửa giận. "Mâm bạc ròng xưa nay chỉ có thợ kim hoàn kinh kỳ làm theo lượng nhỏ. Làng Đại Bái từ thuở khai hoang lập nghiệp chỉ chuyên nghề gò đồng, đúc đỉnh khí thau! Đòi mười bộ mâm bạc ròng trong ba mươi ngày, khác nào ép dân vào đường chết để cướp trắng bãi Trâu Lạc!"

Đám thợ trẻ lập tức rầm rì phẫn nộ, mấy bàn tay lại lén thò ra nắm chặt cán búa, mắt chằm chằm nhìn lũ nha đinh.