Chương 2: Lời thỉnh cầu trên đồi chè

Chiều muộn ở đồi chè Cầu Đất, gió cao nguyên mang theo hơi lạnh ẩm ướt lùa qua những rặng thông già. Ông Vạn Đình Khang đứng bên góc sân trước gian xưởng mộc mạc, tay cầm chiếc kéo bấm tỉa lại những cành hồng leo khẳng khiu quanh hàng rào gỗ. Ở tuổi sáu mươi chín, dáng người ông vẫn quắc thước dù mái tóc hoa râm đã bạc trắng phân nửa. Ba năm rời xa bục giảng và bàn giám định của Viện Khoa học Hình sự, cuộc sống của ông thu vào gian nhà gỗ thông hướng bắc ngập mùi sáp ong, đất sét dầu Plastilina và bột thạch cao.

Tiếng động cơ xe máy giòn giã leo dốc đồi chè phá tan không gian tĩnh mịch của buổi hoàng hôn. Chiếc xe dừng lại sát cổng rào, một thanh niên dong dỏng cao trong bộ thường phục giản dị vội vàng gạt chân chống, tháo chiếc mũ bảo hiểm bám đầy bụi đỏ.

Ông Khang hạ kéo tỉa cành xuống chiếc bàn con kê ngoài hiên, đôi mắt hiền từ sau cặp kính lão gọng đồi mồi khẽ nheo lại: “Cậu Nam đấy à? Lên đây lúc chiều muộn thế này, chắc dưới đội lại có chuyện quan trọng rồi?”

Trịnh Hoài Nam bước nhanh qua khoảng sân sỏi, hai tay giữ chặt quai chiếc ba lô trĩu nặng: “Dạ, con chào thầy. Dưới đơn vị vừa phát sinh vụ việc bế tắc, con đành phải chạy vội lên quấy rầy thầy thế này.”

“Vào hiên ngồi đi đã,” ông Khang điềm đạm rót chén trà atiso bốc khói đẩy về phía người học trò, “uống ngụm nước ấm cho giãn gân cốt. Đêm lạnh trên này ngấm nhanh lắm.”

Nam hai tay đón lấy chén trà nóng. Dưới làn hơi nước nghi ngút, ông Khang nhận thấy nét mặt sạm gió của học trò lộ rõ vẻ mệt mỏi và đôi mắt trũng sâu vì thiếu ngủ. Nhấp một ngụm trà, người trinh sát trẻ cẩn thận mở ba lô, lấy ra tập hồ sơ dày cùng xấp ảnh màu vừa in từ phòng kỹ thuật: “Thưa thầy, trưa nay lòng hồ thủy điện Đạ Tro cạn trơ đáy do hạn hán khốc liệt. Đội Trọng án chúng con cùng phòng Kỹ thuật Hình sự đã khai quật được một hộp sọ người vùi sâu bốn mươi xentimét dưới lớp bùn sét kiềm.”

Nghe đến đó, bàn tay đang khép vạt áo len của ông Khang khẽ khựng lại. Đôi mắt điềm tĩnh của người chuyên gia già hiện lên nét chăm chú đặc biệt.

Nam chùng giọng, tiếp lời đầy trăn trở: “Bác sĩ Lan Chi đã xử lý mẫu tủy xương và bột xương đá, nhưng kết quả hoàn toàn âm tính. Hộp sọ ngâm suốt bảy năm trong bùn kiềm yếm khí khiến toàn bộ chuỗi ADN hạt nhân lẫn ty thể đều thoái hóa triệt để, không thể chiết xuất dữ liệu đối chiếu gen. Chúng con đã thử quét cắt lớp vi tính rồi nạp dữ liệu dựng hình ba chiều, nhưng thuật toán liên tục báo lỗi do biến dạng áp lực bùn nước và chấn thương cơ học. Mô hình tự động hóa chỉ dựa trên mẫu sọ phương Tây nên kết xuất ra khuôn mặt méo mó, biến dạng hoàn toàn. Kỹ thuật số đành chịu bó tay rồi thầy ạ.”

Ông Khang im lặng lắng nghe. Ông vươn bàn tay gân guốc với những đầu ngón chai sần đón lấy xấp ảnh chụp hộp sọ từ nhiều góc độ. Dưới ánh hoàng hôn nhập nhoạng, người cựu giảng viên già cẩn trọng chỉnh lại gọng kính đồi mồi, chăm chú rà sát từng bức ảnh.

Những đường khớp sọ trên vòm đầu đã khép kín hoàn toàn, cho thấy đây là một nam giới trưởng thành. Hốc mắt hơi vuông, sống mũi hẹp và cao, góc trán nở nang mang nét cương nghị. Nhưng sâu hơn cả những chi tiết giải phẫu ấy, hốc mắt rỗng sâu hoắm trên tấm ảnh như đang nhìn xoáy thẳng vào tâm can ông. Nỗi day dứt cũ kỹ bỗng nhức nhối nơi đáy ngực người nghệ sĩ già.

Hơn ba mươi năm trước, khi ông còn là cán bộ kỹ thuật trẻ, một vụ án vô danh vùng biên viễn từng bị chậm trễ phục dựng do thiếu thốn trang thiết bị. Đến khi khuôn mặt đất sét hoàn thành thì người mẹ già mòn mỏi ngóng con đã vĩnh viễn nhắm mắt trong tủi hờn, mang theo nỗi oan ức của người đã khuất xuống mồ sâu. Nỗi dằn vặt ấy trở thành vết sẹo vô hình trong tâm thức Vạn Đình Khang, nhắc nhở ông rằng mỗi mảnh xương người trơ trọi giữa nhân gian đều mang một linh hồn và quyền được cất lên tiếng nói danh dự.

“Bảy năm dưới đáy bùn kiềm…” ông Khang khẽ thì thào, ngón tay cái miết nhẹ lên tấm ảnh góc nghiêng của hộp sọ, “khoảng thời gian quá dài để người sống lãng quên, nhưng với người nằm lại, từng ngày trôi qua đều là sự đày đọa câm lặng.”