Chương 1: Sắc chỉ kinh lược và mũi tên trong đêm

Bùi Doãn Tường ghì chặt hai tay vào mạn thuyền trắc lượng khi mũi thuyền chồm lên gốc đước ngầm giữa ngã ba sông Vàm Láng. Bọt nước mặn chát bắn tung tóe lên vạt áo thô, nhưng tay chàng vẫn giữ chặt ống đồng chạm mây lửa trước ngực – nơi cất giữ đạo sắc chỉ kinh lược của Chúa Võ Vương Nguyễn Phúc Khoát. Đầu năm Đinh Sửu, vua Chân Lạp Nặc Tôn dâng vùng Tầm Phong Long tạ ơn chúa Nguyễn dẹp loạn yên ngôi. Chiếu thư từ phủ chúa ban xuống Đồn dinh Long Hồ, giao cho viên khâm sai hai mươi sáu tuổi mang dụng cụ trắc đạc tiến sâu vào vùng ngập mặn định ranh bờ cõi. Trọng trách nặng tựa thái sơn: từng tấc đất nơi đầu sóng ngọn gió từ nay phải rành rọt trên địa bạ Đại Việt, không thể sai lệch một phân ly.

Thế nhưng, khi thuyền áp sát doi bãi, cảnh tượng bày ra khiến lòng Doãn Tường chùng xuống. Trước mắt chàng là đầm lầy ngập mặn muôn trùng ngút tầm mắt. Triều vừa rút phơi ra bãi bùn lỏng sâu ngập lút đầu người, đen thẫm và sủi tăm tanh nồng mùi phèn. Rừng đước ken dày như nêm cối, rễ chân vịt tua tủa đâm xiên xẹo như bàn chông thép. Gió chướng từ biển Tây ràn rạt thổi thốc vào mặt, cuốn theo chướng khí mịt mù khiến mấy người lính phải khẽ ho húng hắng.

Doãn Tường bước thử xuống mép rạch. Bàn chân vừa chạm bùn, chiếc ủng da lập tức lún sâu quá gối, lực hút nhão nhoét ghì chặt cổ chân như muốn kéo tuột người xuống lòng sình. Chàng phải vịn rễ đước mới nhấc nổi chân lên bờ ván. Nhìn chiếc ống trắc đạc bằng đồng cùng những cuộn dây tầm xích trong rương gỗ, Doãn Tường thoáng bàng hoàng. Mọi phép tắc đo đạc kinh viện chàng dùi mài nơi kinh kỳ bỗng chốc chông chênh trước bãi lầy hung hiểm này. Ký ức về người anh trai tử nạn vì lam sơn chướng khí phương Bắc năm xưa bất giác dội về nhói buốt. Nhưng chàng siết chặt nắm tay, hít sâu hơi gió biển mặn mòi, tự nhủ dẫu bùn lầy nuốt gót cũng quyết không lùi bước.

Tiếng bì bõm lội nước cắt ngang dòng suy nghĩ của chàng. Từ con đường ván đước dẫn ra bến tạm, một đoàn người xúm xít kéo tới. Đi đầu là người đàn ông ngoài năm mươi tuổi, vóc dáng phục phịch, khoác áo lụa thao màu lam bóng bẩy nhưng lấm lem bùn non. Cổ gã đeo chiếc kiềng bạc to bản, miệng nhai trầu bỏm bẻm đỏ quạch. Đôi mắt ti hí của gã đảo quanh như con cá thòi lòi, liếc nhanh toán lính rồi dừng lại thật lâu nơi những hòm đồ trắc địa.

Gã bước vội tới, chắp tay cúi rạp người làm bộ cung kính, giọng the thé ngọt xớt:

“Bẩm Quan lớn! Tiểu nhân là Trần Bá Mãnh, Hương cả đứng đầu hạt Vàm Láng. Nghe tin triều đình phái Khâm sai đại nhân giá lâm khẩn hoang định ranh, tiểu nhân mừng rỡ khôn xiết, vội dẫn tuần đinh ra nghênh đón.”

Mãnh xua tay, hai tên gia nhân lực lưỡng lập tức bưng lên khay đồng đựng bình rượu nếp thơm nồng cùng đĩa trầu cau têm cánh phượng. Gã liếc vệt bùn trên ống quần Doãn Tường, cười giả lả:

“Đất sình mặn U Minh này hoang vu lam lũ, muỗi mòng như trấu vãi, chướng khí mịt mù. Dinh cơ của tiểu nhân trong xóm đã dọn dẹp tinh tươm, chiếu hoa nệm êm, rượu thịt sẵn sàng. Cúi xin Quan lớn dời gót về tệ xá nghỉ ngơi, việc công cán xin để thư thả hãy tính.”

Thấy Doãn Tường im lặng, Hương cả Mãnh bước lại gần thêm một bước, mắt lấm lét lướt qua ống đồng đựng sắc chỉ, hạ giọng dò xét:

“Ngặt nỗi, tiểu nhân ở đây ngót năm mươi năm, thuộc từng luồng lạch. Doi đất Vàm Láng này bùn non trôi dạt, con nước rong mỗi tháng xô lở cả trượng, ngàn đời nay chẳng cọc mốc nào đứng vững nổi. Chẳng hay đợt này triều đình định hướng cắm cọc phân ranh thế nào? Liệu có dời lùi vào miệt gò cao bên trong cho thuận tiện đôi bề hay chăng?”

Đôi mắt Doãn Tường ánh lên tia nhìn sắc lạnh. Chàng khẽ gạt chén rượu vừa dâng, giọng đanh thép:

“Hương cả có lòng, tiểu chức ghi nhận. Nhưng ta vâng mệnh Chúa thượng vào Nam định ranh Tầm Phong Long, mang sắc chỉ phân cương định giới cho trăm họ cày cấy, há có thể bàn chuyện lùi bước khi chưa đặt chân lên trọn dải bãi bồi? Từng tấc đất ngọn rau nơi này đã thuộc về non sông Đại Việt, dẫu một phân ly cũng không thể mơ hồ dời đổi.”

Doãn Tường quay sang người đội trưởng cấm binh, dõng dạc truyền lệnh: