Chương 1: Bên Bờ Suối Hạc

Cơn ho rút ruột xé toạc lồng ngực kéo Khấu Hoài Ân ra khỏi cơn mê man tăm tối. Hơi lạnh buốt thấu xương luồn qua những khe nứt toác trên vách đất, phả thẳng vào gương mặt già nua nóng rực vì cơn sốt. Cụ quờ tay sang bên, chạm phải lớp chiếu cói rách tả tơi trải trên chiếc phản nứa ọp ẹp. Cổ họng tanh nồng, khô khốc như có dằm cào xước.

Cụ thở dốc từng hồi, gắng gượng nâng đôi bàn tay lên trước tầm mắt nhập nhèm. Đó là một đôi bàn tay gầy guộc chỉ còn da bọc xương, mu bàn tay chằng chịt những đường gân xanh nổi cộm và từng vết nứt nẻ ăn sâu vào da thịt, dấu tích không thể lẫn vào đâu được của một đời ngâm bùn lội nước, gắn chặt thân mình với bể xeo giấy.

Đây không phải là đôi bàn tay run rẩy vì tuổi già tám mươi tám trong gian phòng phục chế cổ thư quen thuộc thuở trước, nơi bốn bề luôn phảng phất mùi keo da trâu và hương trầm ấm áp.

Khấu Hoài Ân khẽ day vầng trán đau buốt. Từng dòng ký ức xa lạ như dòng nước lũ cuộn trào trong tâm trí cụ: thân xác này sáu mươi hai tuổi, mang cùng tên họ với cụ, vốn là một lão thợ làm giấy già nua, côi cút, bệnh tật triền miên giữa xưởng giấy hoang tàn nép bên bờ suối Hạc, thuộc thôn Thanh Khê, huyện Bình Xương.

Bình Xương, suối Hạc, vụ án gian lận sổ sách thuế khóa... Những cái tên ấy chớp lóe trong đầu khiến cụ giật mình sực tỉnh. Cụ đã rơi vào thế giới của "Huyết Thư Đoạt Mệnh" — cuốn tiểu thuyết quyền mưu u tối từng khiến cụ trăn trở khôn nguôi về số phận bi thảm của một thiếu niên thư sinh nghèo hèn bị đám quan nha dồn vào đường cùng, để rồi hóa thành nghịch thần ngập tràn oán hận, tắm máu triều đình trong cuộc báo thù khốc liệt.

Cụ chống tay ngồi dậy, các khớp xương rệu rã phát ra những tiếng kêu răng rắc như cành củi khô gãy dưới chân. Ngôi nhà tranh ba gian trống hoác, mái rạ mục nát để lộ từng mảng trời xám xịt của buổi sớm chớm đông. Góc sân vương vãi vài mảnh mành tre rách nát, chiếc cối đá giã vỏ cây nằm chỏng trơ đóng rêu xanh, đáy bể xeo giấy cạn trơ bùn đất bốc lên mùi ẩm mốc nồng nặc.

Cổ họng lại dâng lên cơn ngứa rát, cụ với lấy cây gậy trúc dựng bên mép phản, chầm chậm lê từng bước chân nặng trĩu ra bờ suối Hạc định vốc ngụm nước trong làm dịu cơn ho.

Gió bấc rít qua rặng tre đầu ngõ nghe xào xạc rợn người. Lớp sương sớm bảng lảng giăng kín bãi dâu cằn cỗi ven bờ, hơi nước buốt giá táp vào da thịt như kim châm. Khấu Hoài Ân lần theo bờ cỏ đẫm sương, vừa bước tới gần phiến đá lớn nhô ra mé dòng nước chảy xiết thì bước chân cụ bỗng sững lại.

Dưới bóng cây dâu tằm cổ thụ khẳng khiu trơ trụi lá, có một bóng người nhỏ thó đang ngồi thu lu trên phiến đá phẳng. Đó là một thiếu niên chừng mười sáu tuổi, dáng người gầy guộc mảnh khảnh, khoác trên mình manh áo vải thô nhuộm chàm đã bạc phếch, hai bên vai chắp vá bằng những mẩu vải vụn khác màu. Gió lạnh luồn qua kẽ áo khiến bả vai gầy của cậu khẽ run lên bần bật, đôi môi nứt nẻ thâm tím vì sương muối, nhưng tấm lưng vẫn cố giữ thẳng tắp như nhánh nứa non trước gió.

Cậu cặm cụi mài mực trên một mảnh nghiên đá sứt góc bằng vài giọt nước suối lạnh ngắt, ngón tay tê cóng nắm chặt ngọn bút lông thỏ đã mòn vẹt đầu, nắn nót chép từng con chữ chân phương lên thếp giấy ngả vàng đặt trên tảng đá.

Trình Cảnh Chu.

Cụ Khấu nhận ra ngay gương mặt cương nghị mà u uất ấy. Đứa trẻ mồ côi này sống thui thủi một mình nơi gian lều cỏ cuối thôn, ngày ngày chắt chiu từng đồng tiền kẽm còm cõi từ nghề chép công văn thuê cho nha môn huyện Bình Xương để nuôi thân và nuôi mộng dùi mài kinh sử. Cậu nâng niu từng trang chữ như chính mạng sống của mình, nhưng đâu hay biết cạm bẫy đen tối của lũ quan lại tham tàn đã giăng sẵn ngay dưới ngọn bút của cậu.

Khấu Hoài Ân nén tiếng thở dài, khẽ khàng bước lại gần. Tiếng lá khô gãy giòn dưới chân kinh động đến khoảng không gian tĩnh mịch.

Thiếu niên giật bắn người, lập tức nghiêng mình che lấy thếp giấy trên tảng đá, tay kia thoăn thoắt giấu nghiên mực sau tà áo rách. Cậu ngẩng phắt đầu dậy, đôi mắt trũng sâu vì những đêm dài thức trắng bừng lên vẻ cảnh giác phòng bị, lạnh lẽo và sắc nhọn như ánh mắt của một con thú nhỏ quen chịu đòn roi nơi hoang dã.

Nhưng khi nhận rõ người đứng trước mặt chỉ là lão thợ già họ Khấu run rẩy trong manh áo vá, vẻ căng thẳng trên gương mặt Cảnh Chu mới thoáng chùng xuống, dù đôi bàn tay giấu sau tà áo vẫn chưa hề buông lỏng.

"Cụ Khấu..." Cảnh Chu mấp máy bờ môi khô khốc, giọng nói thiếu niên trong trẻo nhưng khàn đặc vì ngấm sương. "Cụ... cụ dậy sớm thế? Bệnh ho của cụ đã đỡ chút nào chưa?"