Chương 14: Nhóm Lò Đại Chiêng

Gió bấc quất rát mặt mang theo những hạt mưa phùn lạnh buốt như châm kim vào da thịt. Mây đen tựa hồ trút cả bầu mực tàu xuống đỉnh Hạc Ngực, che khuất hoàn toàn vòm trời thung lũng.

Nhìn vệt nứt đen ngòm trên sườn non đang rung lên bần bật trong gió lốc, A Mẫn siết chặt nắm tay, vội gạt vạt áo chàm dính đầy bụi than rồi quay sang giục giã mấy gã trai làng:

“Anh em mau tay lên! Gió cuốn mưa vào lòng lò là hỏng hết mẻ đồng!”

Chẳng ai bảo ai, nhóm thanh niên lưng trần cuồn cuộn vác những thanh tre đực, nẹp chặt lại giàn mái che bằng tranh nứa bên trên lòng lò đúc âm đất. Dưới bãi sân xưởng, từng sọt than nghiến nỏ lửa được trai tráng gùi từ sâu trong rừng già Ngọa Nham về, trút rào rào thành những ngọn đồi đen nhánh. Từng thớ than chắc nịch, gõ vào nhau kêu vang coong coong như đá tảng, hứa hẹn một sức nóng ngút ngàn đủ sức thiêu chảy kim thạch.

Trong lán xưởng, cụ Từ Vĩnh Xuyên đứng bên đống đồ đồng cũ cao lút đầu người mà dân bản vừa gom góp. Cụ khẽ vẫy tay gọi A Mẫn:

“Mẫn, lại đây lão chỉ cho. Đồng đúc đại chiêng cứu bản tuyệt đối không được lẫn tạp khí.”

A Mẫn bước tới, ngồi thụp xuống bên cạnh ông nội. Cậu chìa bàn tay rám nắng, đón lấy chiếc quai vạc đồng sứt sẹo cụ vừa đưa sang. Áp ngón tay cái miết nhẹ lên gờ kim khí nham nhở, cậu khẽ nhắm mắt, tập trung toàn bộ xúc giác kim thạch mà ông đã rèn giũa suốt bao năm. Một luồng khí ran rát, nặng trịch truyền qua da thịt, mang theo mùi tanh nồng ngai ngái.

“Mẩu này pha nhiều chì và kẽm, mặt ngoài xỉn đục, thớ đồng bở lắm ông ạ,” A Mẫn ngước nhìn cụ Từ, quả quyết nói. “Nếu đem nấu lẫn, tiếng chiêng sẽ bị đục và giòn thớ, khó chịu nổi chấn động dưới đáy vực.”

Cụ Từ khẽ gật đầu, trong ánh mắt đục mờ hiện lên nét cười hài lòng:

“Khá lắm. Mắt nhìn có thể lầm, chứ mũi ngửi và tay sờ thớ quặng thì đất trời không lừa được người có tâm. Con cùng các bác gạt riêng loại đồng pha xỉ này ra. Chỉ giữ lại đồng đỏ dẻo dai, đồng thau già tuổi từ đỉnh trầm, mâm cưới. Thớ đồng ấy mới đủ dẻo để tải âm, đón được nhịp rạn của non cao.”

A Mẫn thoăn thoắt phân loại từng món. Chiếc đỉnh đồng gia bảo ba đời của bác Vàng Pao được cậu cẩn trọng đặt riêng vào chiếc rế mây lớn. Cậu dùng sống dao rựa gõ nhẹ, lắng nghe tiếng ngân thanh thoát, ấm áp như tiếng suối reo giữa lòng khe. Mùi ngô nương, mùi hương trầm từ những vật phẩm thờ tự hòa quyện cùng mùi kim khí cổ xưa xua tan đi cái giá rét của buổi chiều mưa lũ.

Cách đó một quãng, phía bên bờ rào xưởng, A Thảo cùng đội phụ nữ trong bản đang gánh những thùng nước suối Ngân Xích trong vắt vừa múc từ đầu nguồn về. Nước suối được lọc cẩn thận qua ba tầng than củi và cát mịn, chảy róc rách vào chum sành lớn. A Thảo vén lọn tóc mai ướt đẫm mồ hôi, đôi chân trần thoăn thoắt đạp trên đống đất sét vàng mịn. Bàn chân nhỏ nhắn hòa lẫn trấu non nhào nhuyễn thứ bùn đất dẻo quánh tựa sáp ong.

“Anh Mẫn ơi!” A Thảo ngẩng lên, giọng lảnh lót giữa tiếng mưa rơi lộp độp trên mái tranh. “Khuôn đất sét đã nhào xong mẻ thứ ba rồi! Bác gái dặn em nặn theo đúng kích thước ông nội khắc trên sàn gỗ đấy!”

A Mẫn ngẩng đầu nhìn lại. Giữa khoảng đất phẳng nện chặt, chiếc khuôn đúc đại chiêng mười hai múi đã lộ rõ hình hài sừng sững. Vành ngoài tròn trịa mở rộng đúng sáu thước sáu tấc, mười hai múi viền nổi gồ lên như những lượn sóng cuộn về chiếc núm tròn ở tâm điểm. Đất sét mịn quyện chặt với trấu non tỏa ra mùi thơm ngai ngái nồng ấm của rơm rạ đồng bãi — thứ chất liệu mộc mạc của núi rừng sắp sửa ôm trọn dòng kim loại nóng bỏng.