Chương 1: Hộp Sữa Ấm Dưới Ngăn Bàn

Gió biển đầu ngày luôn mang theo cái lạnh ẩm ướt và vị mặn mòi đặc trưng của thành phố Duyên Hải. Men theo những ô chấn song sắt han gỉ nơi hành lang tầng ba trường Chuyên Duyên Hải, gió sớm cuốn theo xác hoa phượng muộn dạt dọc chân tường vôi vàng loang lổ rêu phong. Sáu giờ mười lăm phút sáng, khuôn viên ngôi trường cổ kính hướng mặt ra vịnh biển vẫn chìm trong màn sương mỏng bảng lảng. Tiếng sóng vỗ bờ kè đá vọng lại trầm buồn, đều đặn như nhịp thở của dải đất miền Trung quanh năm đón nắng gắt và bão dông.

Vũ An Nhiên bước vào lớp 12 Chuyên Tự nhiên khi vòm trời phía đông vừa hắt lên vệt sáng lam nhạt. Cô đặt chiếc cặp vải thô lên góc bàn thứ ba sát cửa sổ, khẽ rùng mình trước luồng khí lạnh thốc qua khe kính. Đầu ngón tay cô buốt cóng sau một đêm dài thức trắng giải hai bộ đề thi thử Đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội, rồi lại cặm cụi rà soát phần bài tập Quang hình học chuyên sâu. Dưới khóe mắt An Nhiên hằn rõ quầng thâm mờ trên làn da trắng xanh xao. Mái tóc đen dài mềm mại được cô gom gọn sau gáy bằng chiếc kẹp bấm màu xanh nhạt — vật bất ly thân suốt ba năm qua.

An Nhiên rút từ ngăn phụ chiếc bình giữ nhiệt inox, lấy ra hộp sữa hạt sen cô dậy sớm chưng từ bốn giờ sáng. Vỏ hộp ấm sực trong lòng bàn tay, phảng phất hương sen thanh khiết. Cô khẽ hít một hơi sâu xua đi cơn váng vất vì thiếu ngủ, rồi nhìn về phía chiếc bàn thứ hai ở dãy giữa — chỗ ngồi nhìn thẳng lên bục giảng.

Lớp học tĩnh lặng, chỉ có tiếng tích tắc từ chiếc đồng hồ treo tường cũ kỹ. An Nhiên bước khẽ qua lối đi hẹp. Hộc bàn của Đoàn Kiến Huy luôn là mớ hỗn độn quen thuộc: vài cuốn chuyên khảo Vật lý quăn mép, xấp giấy nháp chi chít công thức cùng mấy chiếc bút bi tháo nắp. Cô cẩn thận dời tập đề cương, đặt hộp sữa ấm vào góc trong cùng tránh gió lùa, rồi dán lên thân hộp mẩu giấy ghi chú vuông vức màu vàng nhạt:

“Giao thoa sóng cơ khi hai nguồn lệch pha: Cậu nhớ chú ý điều kiện cực đại của hypebol ngoài cùng khi tịnh tiến nguồn theo phương vuông góc nhé. Hôm trước cậu lại quên không xét pha ban đầu ở câu 38 rồi đấy.”

Ở góc dưới, cô vẽ một mặt trời nhỏ xíu với những tia nắng cách điệu. Gần một nghìn ngày trôi qua kể từ buổi chiều năm lớp mười, khi cậu nam sinh thủ khoa nhặt giúp cô chiếc kẹp tóc rơi dưới gốc bàng rồi buông câu cộc lốc: “Rơi này, buộc gọn lại đi, nhìn vướng mắt quá.” Chỉ vì một câu nói không chút dụng tâm ấy, An Nhiên đã biến mình thành chiếc bóng thầm lặng. Cô nhớ từng thói quen của Huy: cậu dễ tụt đường huyết nếu thức khuya, ghét nước ngọt có ga, nhạy bén với cực trị nhưng hay chủ quan trước bẫy lý thuyết. Và quan trọng nhất: cậu luôn bỏ bữa sáng vào mỗi ngày có tiết kiểm tra thử.

Đặt xong mẩu giấy, An Nhiên quay về chỗ ngồi bên cửa sổ, cúi đầu nhìn vào tập đề Hóa học, cố đè nén nhịp tim thình thịch trong lồng ngực gầy guộc.

Bảy giờ kém mười lăm, sự tĩnh lặng bị xé toạc bởi tiếng bước chân ngoài hành lang. Lê Hoàng Quân bước vào trước, miệng không ngừng càu nhàu về trận bóng đá rạng sáng. Theo sát phía sau là Đoàn Kiến Huy.

Kiến Huy cao một mét tám mươi hai, nổi bật với áo sơ mi đồng phục trắng xắn tay áo lộn xộn để lộ cẳng tay rắn rỏi, chiếc ba lô đen khoác hờ một bên vai. Ngũ quan góc cạnh sắc nét, sống mũi cao thẳng và ánh mắt sắc bén toát lên vẻ ngạo nghễ của một thiếu niên chưa từng nếm mùi thất bại. Cậu chẳng buồn đáp lời Hoàng Quân lải nhải, khóe môi chỉ nhếch lên nụ cười nửa miệng bất cần quen thuộc.

Kiến Huy ngồi phịch xuống ghế, đôi chân dài duỗi thẳng lười biếng. Bàn tay phải theo quán tính thò sâu vào hộc bàn tìm kiếm.

Đầu ngón tay cậu chạm ngay vào bề mặt ấm áp của hộp sữa hạt sen.

Kiến Huy không hề ngạc nhiên, gương mặt tuấn tú chẳng gợn chút bối rối. Cậu thuần thục xé ống hút, cắm qua lớp giấy bạc rồi đưa lên miệng uống một ngụm lớn. Ánh mắt cậu lướt qua mẩu giấy ghi chú chừng ba giây ngắn ngủi, sau đó ngón tay thon dài tiện tay bóc mẩu giấy ra, kẹp bừa vào cuốn sách bài tập đang mở dở mà không hề nhìn lại lần thứ hai.

Không một lời cảm ơn. Không một cái ngước đầu tìm kiếm. Càng không có lấy một ánh mắt hướng về phía góc bàn thứ ba sát cửa sổ.

Mọi thứ diễn ra trơn tru như một cỗ máy lập trình sẵn qua hàng trăm buổi sáng. Cậu đón nhận sự săn sóc ấy như một lẽ đương nhiên, một thứ đặc quyền mặc định mà số phận ban tặng cho mình. Ở góc bàn bên kia, An Nhiên lặng lẽ cúi đầu thấp hơn, ngón tay siết chặt thân bút bi đến trắng bệch. Một cảm giác buốt lạnh âm ỉ lan khắp lồng ngực. Cô hiểu rõ tính cách ngạo mạn, lãnh đạm của Huy. Thế nhưng cái cách cậu dửng dưng coi sự hiện diện của cô như không khí vô hình vẫn cào xước lòng tự trọng mong manh của cô gái mười bảy tuổi.

“Này, Nhiên!”

Một bàn tay vỗ mạnh lên vai khiến An Nhiên giật mình. Trần Minh Đan ngồi phịch xuống bên cạnh, mái tóc ngắn ngang vai nổi bật cùng chiếc băng đô cam rực rỡ. Đan nhìn sắc mặt nhợt nhạt của bạn thân, rồi liếc sang hộp sữa đang vơi dần trên bàn Kiến Huy, chân mày dựng ngược:

“Lại thức trắng đêm làm đề à? Tớ đã bảo bao nhiêu lần, đừng vừa cày đề vừa ôm đồm tài liệu đội tuyển giúp người ta nữa!” Minh Đan ghé sát tai cô, hạ giọng nén chặt bực bội. “Cậu nhìn lại sắc mặt mình xem, không còn giọt máu nào kìa! Còn tên họ Đoàn kia thì sao? Cậu ta có bao giờ mở miệng nói được một lời cảm ơn tử tế, hay chỉ coi cậu là người hầu hạ miễn phí?”

“Đan, nói nhỏ thôi…” An Nhiên hoảng hốt giữ tay áo bạn, lo lắng nhìn về dãy bàn giữa. “Là tớ tự nguyện mà. Dù sao tớ cũng phải đọc qua phần Quang học để chuẩn bị cho kỳ thi Đánh giá năng lực. Tiện tay tóm tắt lại cho cậu ấy một chút thôi.”

“Cậu bớt kiếm cớ ngụy biện đi!” Minh Đan tức tối véo nhẹ mu bàn tay cô. “Cậu thi khối A00 và A01, mục tiêu là khoa Kinh tế đối ngoại ngoài Hà Nội. Phần Quang học nâng cao đó đề thi tốt nghiệp đã giảm tải từ lâu rồi, chỉ đội tuyển quốc gia của cậu ta mới cần dùng đến! Cậu vì cậu ta mà kiệt sức, cậu ta có biết không? Có thèm để tâm một giây nào không?”

An Nhiên mím chặt môi, lồng ngực nghẹn đắng không thốt nên lời. Từng lời của Minh Đan như lưỡi dao cứa rách toạc lớp vỏ bọc ngụy trang cô cố dựng lên dối gạt chính mình. Cô đâu có thừa thời gian giữa những ngày tháng ôn thi nghẹt thở này. Cô lao đầu vào đống tài liệu kia chỉ vì tuần trước nghe Huy than thở với Hoàng Quân rằng bài tập thực nghiệm Quang học năm nay số liệu quá rối rắm. Vì một câu nói bâng quơ ấy, cô thức trọn ba đêm tìm phương pháp chuẩn hóa ngắn gọn nhất. Đổi lại chỉ là cái liếc mắt ba giây hờ hững, mẩu giấy kẹp xộc xệch vào góc sách và khoảng lặng xa cách đến vô cùng.

Tiết học thứ hai là giờ trả bài kiểm tra thử môn Hóa học định kỳ của toàn khối 12. Thầy Lê Khắc Tuấn, giáo viên phụ trách bộ môn kiêm phụ trách đội tuyển Hóa, bước vào lớp với xấp bài thi dày cộp kẹp trong cặp da. Tiếng ồn ào lập tức tắt lịm. Giữa giai đoạn nước rút ngột ngạt này, mỗi con số trên bài thi thử là chiếc thước đo nghiệt ngã phân định vị thế trong cuộc đua vào đại học.

Thầy Tuấn đặt tập bài thi lên bục giảng, nghiêm nghị nói:

“Đề thi lần này lấy từ ngân hàng đề các trường chuyên khu vực Duyên hải Bắc Bộ, mức độ phân hóa rất sâu ở bốn câu vận dụng cao về este đa chức và đồ thị điện phân dung dịch. Cả khối mười hai chỉ có duy nhất một bài chạm tới điểm số tuyệt đối. Đoàn Kiến Huy. Mười điểm tròn.”

Cả lớp vang lên những tiếng xì xào thán phục. Kiến Huy thong thả bước lên nhận bài với vẻ bình thản lạnh lùng của kẻ đã quen độc chiếm đỉnh cao. Thầy Tuấn gật đầu khen ngợi: “Cách giải câu 40 của Huy rất xuất sắc. Thay vì quy đổi đồng đẳng hóa dài dòng, Huy kết hợp bảo toàn nguyên tố với biện luận số mol liên kết pi, giải quyết bài toán chỉ trong sáu dòng ngắn ngủi. Cả lớp nên mượn bài của Huy để tham khảo tư duy xử lý.”

Sau khi phát hết bài cho nhóm điểm chín, thầy Tuấn bước xuống dãy bàn bên cửa sổ, dừng lại trước chỗ ngồi của An Nhiên:

“Vũ An Nhiên, chín phẩy hai mươi lăm. Đứng thứ ba toàn khối.” Thầy đặt bài thi xuống bàn, ánh mắt thoáng tia tiếc nuối: “Tuy nhiên, ở câu 39 về nhiệt nhôm, cách tiếp cận của em quá an toàn. Em đặt ẩn phụ rồi giải hệ bốn phương trình bậc nhất, không sai bản chất nhưng ngốn mất mười lăm phút quý giá. Nếu đây là phòng thi tốt nghiệp hay kỳ thi đánh giá năng lực chính thức, em sẽ hoàn toàn cạn kiệt thời gian cho câu cuối cùng.”

An Nhiên đón lấy bài thi bằng hai tay, khẽ cúi đầu lí nhí: “Dạ, em cảm ơn thầy. Em sẽ rút kinh nghiệm ạ.”

“Nhân tiện đây,” thầy Tuấn đột ngột xoay người nhìn sang dãy giữa. “Huy này, câu nhiệt nhôm đó em xử lý bằng bảo toàn khối lượng và đồ thị chỉ mất chưa đầy ba phút. Em thử nói xem điểm yếu lớn nhất trong bài làm của An Nhiên là gì để bạn và cả lớp cùng rút kinh nghiệm?”

Trái tim An Nhiên thắt lại một nhịp đau nhói. Cô hoảng hốt ngước lên, vừa vặn chạm phải ánh nhìn sắc lạnh, không gợn chút cảm xúc của Kiến Huy đang chiếu thẳng sang phía mình.

Kiến Huy đứng dậy, hai tay đút hờ vào túi quần đồng phục, tư thế thẳng tắp và ngạo nghễ. Cậu liếc qua trang giấy thi chi chít bước biến đổi của An Nhiên, khóe môi nhếch lên độ cong lạnh nhạt:

“Không có gì phức tạp cả thưa thầy. Cách làm của cậu ấy là lối mòn tư duy bảo thủ điển hình. Thiếu tự tin vào suy luận logic nên mới dùng đại số để cào cấu từng con số. Lối giải máy móc đó chỉ hợp với học sinh trung bình khá cố vét điểm chống liệt, hoàn toàn không có giá trị trong phòng thi phân loại cao như Chuyên hay Đại học Quốc gia. Nó chỉ làm lãng phí thời gian và thể hiện sự lúng túng khi nắm bắt bản chất.”

Cả lớp lặng phắc ngột ngạt. Minh Đan tức giận định bật dậy mắng thẳng mặt Huy, nhưng An Nhiên đã dùng hết sức giữ chặt tay bạn lại.

Hai tai An Nhiên lùng bùng, gương mặt nóng bừng bẽ bàng rồi tái nhợt. Cô cúi gằm nhìn những dòng phương trình nắn nót — từng bước biến đổi cô cẩn thận viết chỉ để không bị trừ điểm trình bày. Cậu là thiên tài đứng trên đỉnh cao, cậu có quyền phán xét học thuật. Nhưng cậu lại tàn nhẫn giẫm đạp lên lòng tự trọng của cô trước mặt bạn bè, quên mất rằng chính cô gái này sáng nào cũng dậy sớm ủ ấm cho cậu hộp sữa.

Thầy Tuấn hắng giọng: “Được rồi, Huy nhận xét hơi gay gắt nhưng đúng trọng tâm. An Nhiên tiếp thu nhé.”

“Dạ… em hiểu rồi ạ,” An Nhiên thì thầm qua cuống họng khô khốc. Kiến Huy thản nhiên ngồi xuống, tiếp tục lật sách như vừa xong việc vặt chẳng đáng bận tâm, không hề ngoái nhìn lại lấy một lần.

Giờ ra chơi, An Nhiên lặng lẽ rút điện thoại cũ ra. Màn hình sáng lên chữ “Mẹ” cùng chuỗi tin nhắn dài dằng dặc:

“Vừa rồi cô giáo gọi báo bài kiểm tra thử con chỉ được 9,25, xếp sau thằng Huy và con Uyên? Mẹ dạy con thế nào hả Nhiên? Bố con đã bỏ đi, cả họ nội đang chực mỉa mai mẹ con mình đấy! Con không đỗ thủ khoa Y Dược Huế hoặc Y Đà Nẵng để mẹ ngẩng đầu với thiên hạ thì đừng vác mặt về cái nhà này!”

“Dẹp ngay ý định nộp hồ sơ ra Ngoại thương Hà Nội đi! Đừng học thói ích kỷ của bố con muốn trốn tránh, bỏ mặc người mẹ này thui thủi một mình! Chiều nay về nhà ngay, mẹ đã đăng ký cho con học thêm ca tối rồi!”

Từng chữ quất thẳng vào tâm trí rệu rã của An Nhiên. Đối với bà Hoàng Yến, cô không phải đứa con gái cần chở che, mà là công cụ gỡ gạc sĩ diện sau cuộc hôn nhân đổ vỡ đầy thù hận. Nước mắt làm nhòe mặt kính điện thoại nứt góc. An Nhiên trốn vào góc cầu thang vắng, ôm chặt đầu gối cắn môi ngăn tiếng nấc. Sự ngột ngạt gia đình và nỗi bẽ bàng từ người mình thầm thương như hai gọng kìm siết nghẹt lấy cô.

Mười lăm phút sau, cô lau khô vệt nước mắt, hít sâu lấy lại vẻ điềm tĩnh rồi bước về lớp.

Bên trong hoàn toàn đối lập với thế giới u ám của cô. Bàn Kiến Huy rộn rã tiếng cười, bạn bè vây quanh tán tụng. Huy ngồi tựa lưng vào ghế, khóe môi nhếch lên nụ cười ngạo nghễ quen thuộc. Nắng trưa rọi xuống dát lên người cậu vầng hào quang chói lòa. Cậu kiêu hãnh như vầng thái dương rực rỡ, là tâm điểm của mọi sự chú ý.

Còn cô?

An Nhiên lặng lẽ về chỗ ngồi bên cửa sổ. Không ai nhận ra đôi mắt đỏ hoe, cũng chẳng ai để ý bờ vai gầy run rẩy. Thậm chí khi tà áo cô lướt qua bàn Huy, cậu cũng không hề ngẩng đầu lên. Trong thế giới của cậu, cô vĩnh viễn là hạt bụi vô hình. Hộp sữa ấm hay mẩu ghi chú cô thức trắng đêm viết chỉ là thứ vụn vặt cậu tiện tay đón nhận rồi lãng quên.

An Nhiên mở cặp, rút cuốn sổ tay bìa da nâu sờn rách bốn góc lưu giữ suốt ba năm qua. Bàn tay gầy guộc lật nhẹ từng trang giấy đã ngả màu.

Trang thứ 990.

Nét mực ngày hôm nay chưa kịp viết. Đầu ngòi bút dừng lại hồi lâu, mực rỉ ra thành chấm tròn loang lổ như vết sẹo nhỏ chưa lành. Cô ngẩng nhìn bóng lưng ngạo nghễ cách mình chỉ hai dãy bàn học — khoảng cách chưa đầy ba mét.

Cuốn sổ tay 1000 ngày đã viết đến trang thứ 990, nhưng An Nhiên cay đắng nhận ra, khoảng cách giữa hai chiếc bàn học dường như chưa từng thu hẹp lấy một milimet.