Chương 20: Khói bếp trăm năm

Sau đêm tân hôn thanh bình, ánh trăng thu dần lặn xuống phía bên kia rặng núi xa, nhường chỗ cho rạng đông nhuộm hồng mặt nước sông Thương. Sương sớm còn đọng lấp lánh như ngọc trên những phiến lá nứa, từng cơn gió bãi bồi thổi qua đem theo hơi thở mát rượi, xua tan cái se lạnh của canh năm.

Đoàn Doãn Trung bước nhẹ ra khỏi gian lều cỏ dựng tạm ven đê, hít một hơi dài căng tràn lồng ngực. Trước mắt chàng, bạt ngàn nương ngô bãi bồi Trúc Thôn trải dài ngút ngàn một màu xanh mướt, từng bắp ngô nếp trĩu hạt căng tròn, râu ngô óng ả màu hạt dẻ rủ xuống đẫm sương đêm. Mảnh đất phù sa màu mỡ từng suýt bị bàn tay tham tàn của phường cường hào vùi dập, nay vươn mình phơi phới sức sống dưới vòm trời thái bình. Án từ huyện Yên Dũng đã được chàng đóng dấu son niêm phong cẩn mật gửi về kinh đô, đất đai bãi bồi từ nay vĩnh viễn thuộc về dân xóm đò canh tác. Lòng vị Ngự sử năm mươi hai tuổi ngập tràn một nỗi khoan khoái, nhẹ nhõm chưa từng có.

Chàng khẽ quay đầu nhìn về mái tranh vách đất ba gian. Cửa liếp đã mở toang tự bao giờ. Từ gian bếp nhỏ, làn khói lam mỏng mảnh vấn vít bay lên, mang theo hương rơm nếp quyện lẫn mùi cát nóng quen thuộc.

Bên chiếc chõng tre trước sân, Lão Thượng thư Đoàn Khắc Chính đã thức giấc. Cụ không còn vận bộ áo the hoa cúc màu nâu sẫm của ngày đại hỷ hôm qua, mà đã thay vào manh áo chàm thân thương mộc mạc, ống tay xắn cao gọn gàng. Đôi chân từng run rẩy vì bạo bệnh nay bước đi vững chãi, lưng thẳng, dáng vẻ quắc thước lạ thường. Cụ cúi người xách chiếc sọt tre nhỏ đan bằng nan cật, khóe môi dưới chòm râu cước nở nụ cười rạng rỡ như đứa trẻ sắp được đi trẩy hội.

“Bà nó ơi, sương bắt đầu tan trên ngọn lá rồi đấy. Bắp ngô bẻ lúc này hạt mới ngậm đủ sữa ngọt, đem về sao cát mới xốp giòn!”

Tiếng gọi “bà nó” trầm ấm vang lên rộn rã giữa khoảng sân rợp bóng tre ngà. Cụ bà Cù Thị An bước ra từ chái bếp, tay cầm chiếc đòn càn nhỏ và chiếc quạt mo cau cài bên hông. Cụ mặc chiếc áo nâu sồng vá vai sạch sẽ, mái tóc bạc cài trâm tre gọn gàng sau gáy, nụ cười móm mém phúc hậu làm bừng sáng cả gương mặt điểm đồi mồi bách tuế:

“Biết rồi, ông nó đừng có giục giã. Già cả rồi mà tính nết cứ cuống quýt hệt như chú mục đồng đợi mẹ đi chợ về. Cẩn thận bậc đất trơn trượt đấy nhé!”

“Bà nó cứ khéo lo, chân tôi lội cát phù sa quen rồi, làm sao trượt ngã được!”

Cụ Chính cười khà khà, đưa một tay ra nắm lấy bàn tay gầy gò của cụ bà. Đôi vợ chồng già trăm tuổi sánh bước bên nhau, bước chân thong dong dọc theo con đường mòn phủ đầy cỏ mật dẫn xuống bãi bồi. Đoàn Doãn Trung lặng lẽ rảo bước theo sau, giữ một khoảng cách vừa đủ để chiêm ngưỡng trọn vẹn cảnh tượng ấm áp ấy.

Dưới nương ngô xanh ngắt, hai cụ dừng lại bên một gốc ngô nếp mập mạp. Cụ Chính cẩn thận vạch từng lớp bẹ xanh, bàn tay từng cầm bút phê duyệt tấu chương quốc gia đại sự nay nâng niu từng bắp ngô tươi non, khẽ vặn một tiếng “rắc” giòn tan. Bắp ngô nếp căng tròn lộ ra những hàng hạt đều tăm tắp, óng ánh như ngọc bích. Cụ quay sang giơ bắp ngô lên khoe với cụ bà, đôi mắt phượng rạng ngời niềm hân hoan thuần khiết:

“Bà nó xem, bắp này tròn mẩy chưa? Hạt ngậm phù sa sông Thương có khác, căng mọng thế này rang cát nở bung thì phải biết!”

Cụ An đưa tay đỡ lấy bắp ngô, khẽ gật đầu tấm tắc:

“Phải đấy, giống ngô nếp cái bãi bồi này chịu được nắng hạn, ngậm được phù sa bến sông nên dẻo thơm hiếm có. Bẻ thêm đôi ba bắp nữa, trưa nay tôi nấu cho ông nó bát chè hoa ngô gừng tươi ấm tỳ vị.”

“Được, được lắm! Có bát chè ngô gừng của bà thì dẫu là sơn hào hải vị chốn hoàng cung cũng chẳng thể nào sánh bằng!”

Chứng kiến nụ cười sảng khoái và ánh mắt ngập tràn sinh khí của cha già, khóe mắt Đoàn Doãn Trung bỗng cay cay. Mới mấy tháng trước, khi đưa phụ thân rời khỏi Thăng Long, chàng đã bao đêm thức trắng, lòng dạ xót xa như dao cắt khi nhìn cha cự tuyệt chén thuốc đắng, suy kiệt tỳ vị, thở dài u uất giữa bốn bức tường nhung lụa. Lúc ấy, chàng chỉ mong kéo dài thêm chút hơi tàn cho đấng sinh thành. Nào ngờ đâu, chính hạt ngô nếp mộc mạc, hạt cát thạch anh mịn màng và tấm lòng thơm thảo của cụ bà bách niên nơi bến đò này đã kéo cha chàng trở về từ cõi chết, khơi lại vị giác đã tắt lịm và thắp sáng niềm vui sống tưởng chừng đã tàn phai.