Chương 3: Chân Tướng Quặng Tạp

Lời thỉnh cầu của Thạch Trọng vừa dứt, gió sông Lục thốc qua bãi đất phẳng, cuốn theo tàn tro nồng đượm. Hơn một trăm người thợ gốm vẫn quỳ rạp dưới đất, nín thở dõi theo từng biến chuyển trên công đường.

Đỗ Bỉnh Đức giật nảy mình, vội bước lên chắn trước án thư, vung vẩy tay áo the the thé quát:

“Hoang đường! Thẩm ngự sử, ngài chớ để tên thợ phụ quèn dẫn mũi! Giấm thanh với đèn dầu thì can hệ gì đến việc nung gốm? Đây rõ là trò ma giáo hòng kéo dài thời gian!”

Thẩm Dịch không buồn nhìn Đỗ Bỉnh Đức. Đôi mắt sắc lạnh của vị Ngự sử Hình bộ đóng đinh lên người Thạch Trọng, dò xét vẻ điềm tĩnh lạ thường của người thanh niên trước mặt – một sự tự tin của kẻ nắm chắc chân lý chứ không hề có chút run sợ của tử tù vừa bước hụt qua cửa chém.

“Đỗ giám sát lui ra,” Thẩm Dịch phất tay áo lục. “Nha sai, lập tức lấy giấm thanh từ bếp xưởng và mang ngọn đèn dầu lại đây!”

Lệnh ngự sử vừa ban, nha sai liền tất tả chạy đi. Chỉ trong nửa tuần trà, một bát sành giấm nếp chua nồng cùng ngọn đèn dầu thắp bấc tim hoa đã được đặt ngay ngắn trên chiếc đôn gỗ cạnh mâm đồng chứa đầy mảnh vỡ.

Thạch Trọng cúi đầu tạ ơn rồi quỳ một gối trước đôn gỗ, nâng mảnh gốm cánh cung lên. Dưới ánh tà dương đang tắt dần bên rặng liễu, những đường nứt mai rùa trên mảnh ngự phẩm xám ngoét như vết sẹo chằng chịt. Trọng nhúng ngón trỏ vào bát giấm, để từng giọt giấm trong vắt rơi chầm chậm xuống vết rạn, rồi miết nhẹ dọc theo kẽ nứt sâu nhất.

Chất chua của giấm nếp lập tức len lỏi vào lớp men xốp đục đang bám lỏng lẻo trên cốt thai. Trọng cẩn trọng đưa mảnh vỡ hơ qua ngọn lửa đèn dầu.

Hơi nóng bốc lên, làn giấm mỏng sôi lách tách. Chỉ trong vài nhịp thở, bề mặt men ngọc xám xỉn bắt đầu phát ra những tiếng nổ nhỏ li ti.

“Xin ngài nhìn kỹ nơi này,” Trọng cất giọng trầm ổn, đưa mảnh gốm lại gần án thư.

Dưới sức nóng từ tim đèn và vị chua thẩm thấu, những rãnh nứt men bắt đầu sủi lên từng chùm bọt khí xám đục. Nước giấm cạn đến đâu, vệt cặn màu nâu đen nhớp nháp lập tức trồi lên đến đó, loang lổ thành những mảng xỉ sắt tanh nồng mùi kim khí hoen rỉ. Lớp men xanh lam giả tạo bị ngọn lửa xua tan, để lộ những đốm đen sì bám chặt vào xương đất.

Cả công đường ồ lên kinh ngạc. Lão Cố mở to đôi mắt đục ngầu, hai bàn tay rướm máu run rẩy vịn vào nền đất, nghẹn ngào:

“Trời đất ơi... xỉ quặng! Đúng là xỉ quặng đen rồi!”

Những người thợ già quỳ phía sau cũng xôn xao. Họ cả đời gắn bó với đất và lửa, chỉ liếc mắt qua vệt bọt sùi là hiểu ngay căn nguyên.

Không để Đỗ Bỉnh Đức kịp mở miệng chống chế, Trọng hướng về phía Thẩm Dịch, rành rọt:

“Bẩm ngự sử đại nhân, khoáng thạch đá xanh chàm thượng hạng vốn là linh hồn của men lam ngự diêu. Quặng thuần khiết phải có sắc xanh lam đậm đặc, chất đá cứng rắn, sau khi nghiền mịn nung chảy sẽ hòa tan hoàn toàn vào lớp men tro, tạo nên sắc lam thẳm sâu như ngọc bích. Khi gặp giấm thanh và lửa nóng, men thuần khiết sẽ trơn láng phẳng phiu, tuyệt đối không sủi bọt hay kết cặn.”

Chàng dừng lại một nhịp, giơ cao mảnh gốm trước công đường:

“Nhưng mảnh ngự phẩm này bọt khí sùi đục, cặn đen cháy sém bốc mùi tanh rỉ sắt! Điều này chứng minh khoáng thạch dùng chế tác mẻ gốm đã bị pha tạp chất sắt và xỉ quặng phẩm cấp thấp. Lượng tạp chất thô chưa qua tôi luyện chiếm tới hơn nửa phần quặng!”