Chương 6: Đãi Lam Bên Dòng Sông Lục

Tiếng thét dõng dạc của Thạch Trọng vừa dứt, không gian tĩnh mịch trong gian kho đá ong dường như rung chuyển. Đỗ Bỉnh Đức đang cười cợt bỗng khựng lại, đôi mắt ti hí trợn tròn nhìn người thợ trẻ như thể đang nhìn một kẻ mất trí.

“Điên rồi! Đúng là lũ cùng đường phát rồ!” Đỗ Bỉnh Đức phất mạnh tay áo the thêu mây ám, gằn từng tiếng the thé. “Bản quan để xem cái đống bùn đá phế thải mười năm ấy cứu nổi cái cổ của các ngươi thế nào! Đừng tưởng có lệnh bài của Thẩm Ngự sử là muốn làm trời làm đất. Bảy ngày sau, nếu không có bình ngọc men lam, bản quan sẽ đích thân giám sát đao phủ bêu đầu từng đứa một bên bờ sông này!”

Dứt lời, gã quay ngoắt người, hậm hực sải bước ra khỏi cửa kho. Toán lính canh của Đỗ Bỉnh Đức lục tục bám theo sau, để lại tiếng bước chân dộng bình bịch trên nền đất nện ẩm ướt.

Trong gian kho hoang lạnh, hơn một trăm người thợ vẫn đứng chôn chân, ánh mắt hoang mang dao động giữa đống đá vụn lởm chởm và bóng lưng vừa rời đi của viên quan giám sát. Không khí đặc quánh nỗi sợ hãi. Người ta có thể dùng đất mịn nặn phôi, dùng củi già giữ lửa, chứ chưa từng nghe ai đem đống xỉ thải tanh nồng mùi bùn rỉ mà vẽ nên sắc men lam ngự dụng bao giờ.

Lão Cố run rẩy bước lại gần, bàn tay thô ráp vịn vào vai Trọng, giọng nghẹn ngào: “Trọng nhi... con nói thật sao? Đống đá mục này... làm sao hóa thành lam ngọc được?”

Trọng quay lại, nhìn thẳng vào đôi mắt đỏ ngầu đẫm lệ của người sư phụ già, rồi đưa mắt nhìn khắp lượt những gương mặt hốc hác, nhợt nhạt vì tuyệt vọng của đám thợ nghèo. Chàng biết, nếu không thắp lên niềm tin vào lúc này, mười hai bầu lò rồng sẽ chết rũ trước khi ngọn lửa kịp bốc lên.

“Sư phụ, chư vị huynh đệ!” Trọng giơ cao nắm đá vụn vừa bóc trần lớp rỉ sét, để ánh ban chiều hắt lên những đốm khoáng xanh chàm lấp lánh như sao sa. “Vạn vật trong trời đất đều có tính nết riêng. Đống quặng này bị bỏ đi mười năm không phải vì nó là đá chết, mà vì người đời trước nay chỉ biết dùng quặng tảng thuần chất, không chịu nhọc công đãi lọc. Xỉ sắt tuy lẫn lộn nhưng xốp và nhẹ; đất cát tạp nham gặp nước sẽ tan rã; duy chỉ có cốt khoáng đá xanh chàm là bền chắc, nặng trịch tựa chì đồng. Chỉ cần chúng ta nghiền nhỏ như cám, mượn sức nước sông Lục phân tách tầng bậc, thứ nặng sẽ chìm sâu, thứ nhẹ sẽ theo dòng nước cuốn trôi!”

Lời giải thích gãy gọn, đanh thép của chàng như một gáo nước mát dội vào đám thợ đang hoang mang tột cùng. Thanh Nhàn bước vội tới bên cạnh Trọng, đôi mắt phượng ánh lên tia kiên nghị: “Muội tin Trọng ca! Dù chỉ còn một tia hy vọng mong manh, chúng ta cũng phải dốc sức liều một phen!”

“Đúng vậy!” Một bác thợ già quắc thước bước ra, dộng mạnh cán cuốc xuống đất. “Đằng nào cũng chết dưới đao quan, sao không theo Thạch Trọng liều mạng một lần? Anh em, ra tay!”

Nỗi u uất kìm nén bấy lâu vỡ òa thành ngọn lửa sục sôi. Trọng không để lỡ một khắc nào, lập tức cất giọng phân công rành mạch: “Bác thợ cả Trương dẫn ba mươi người khỏe mạnh khiêng toàn bộ đống xỉ đá ra sân lò, chia đều cho mười hai cối đá giã quặng, giã thâu đêm suốt sáng cho đến khi thành bột mịn! Chú Lưu dẫn nhóm thợ mộc gom hết ván gỗ thông, máng dẫn nước trong xưởng mang ra triền dốc bờ sông Lục đóng cọc định vị! Thanh Nhàn theo huynh chuẩn bị rây lọc và liễn sành!”

Mệnh lệnh ban ra đâu ra đấy, Bạch Vân Đường lập tức chuyển động như một cỗ chiến xa vào trận. Tiếng hò hét, tiếng bước chân rầm rập xua tan bầu không khí tang tóc ban chiều.

Đêm đen buông xuống bên dòng sông Lục.

Gió từ mặt sông thổi thốc vào bãi bồi lạnh buốt, nhưng khắp quan xưởng đuốc nung đỏ rực soi sáng như ban ngày. Tiếng chày đá nện vào cối chan chát, rầm rập vang dội cả một khúc sông. Từng tảng đá xỉ xám xịt, kết khối phong hóa qua hàng chục mùa mưa nắng vỡ vụn dưới sức chày nặng nề, sau đó được trút qua những khung rây căng vải bố mịn màng. Lớp bụi khoáng xám tro bay mù mịt trong ánh lửa đuốc, bám vào da thịt, râu tóc của những người thợ mồ hôi nhễ nhại.

Dưới sự chỉ dẫn tỉ mỉ của Trọng, Thanh Nhàn cùng nhóm thợ trẻ đã dựng xong dãy máng nước ba tầng độc đáo men theo triền dốc thoai thoải dẫn thẳng xuống dòng sông Lục. Tầng máng trên cùng dốc đứng, lót ván thông phẳng phiu để tạo dòng chảy xiết cuốn phăng bùn đất; tầng máng thứ hai thoai thoải hơn, đáy khoét rãnh lòng máng lượn sóng để tạo dòng xoáy ghìm giữ tạp chất trung bình; tầng máng dưới cùng nằm ngang mép nước, dài hơn hai trượng, trên mặt ván được Trọng đóng thêm những thanh gạt gỗ mỏng chắn ngang từng khoảng đều đặn để làm đập chắn cản lại những hạt khoáng nặng nhất.

“Bắt đầu dẫn nước!” Trọng hạ lệnh.

Dòng nước sông Lục mát rượi được guồng nước đưa vào đầu máng, chảy ào ạt qua ba tầng bậc.

Trọng không ngần ngại xắn cao ống quần thô, cởi bỏ áo ngoài, bước thẳng xuống lòng sông lạnh giá. Nước sông đêm thu buốt nhói như châm kim vào da thịt. Từng vết thương do lằn roi tra tấn ban ngày nơi lưng chàng vừa mới kéo vảy mỏng lại bị nước ngấm vào, nhức buốt thấu tận tâm can. Nhưng Trọng chỉ nghiến chặt quai hàm, hai chân cắm sâu vào lớp cát sỏi đáy sông, đôi mắt chăm chú dán chặt vào từng tấc ván của tầng máng thứ ba.

“Thanh Nhàn, đổ bột quặng xuống từ từ! Mỗi gáo cách nhau nửa tuần trà, không được đổ dồn làm nghẽn dòng!” Trọng hô lớn.

Thanh Nhàn đứng ở đầu máng, cẩn thận dùng gáo dừa múc từng gáo bột quặng rắc đều vào dòng nước đang cuồn cuộn chảy xiết.

Dòng nước lập tức chuyển sang màu vàng xám đục ngầu. Dưới áp lực của dòng chảy, lớp bùn đất phù sa nhẹ bẫng lập tức tan biến, hòa tan vào bọt nước trôi tuột xuống hạ lưu; những vảy xỉ sắt xốp màu nâu đen lững lờ trôi qua tầng máng thứ nhất rồi bị dòng xoáy ở tầng thứ hai cuốn phăng đi.

Tại tầng máng thứ ba, nơi nước chảy êm và trải rộng, điều kỳ diệu bắt đầu xuất hiện.