Chương 1: Tiếng Đò Đêm Bến Vong

Cụ Lò Thị Duyên đang ngồi trước mái hiên miếu Thần Nông cổ kính, đôi bàn tay gầy guộc, thô ráp thoăn thoắt miết từng tao rơm nếp cái hoa vàng óng ả thì một tiếng thét kinh hoàng bỗng xé toạc màn sương đặc:

“Cứu… cứu tôi với! Đò bị kéo chìm rồi!”

Ngay khoảnh khắc ấy, một luồng gió chướng từ lòng đầm Dạ Trạch thốc ngược lên bãi sậy xào xạc, mang theo mùi bùn tanh tưởi và hơi lạnh thấu buốt tận xương tủy. Dưới bóng đêm mờ ảo của tuần trăng khuyết, mặt nước đầm lầy vốn phẳng lặng bỗng chốc sôi sục, cuộn trào những bọt tăm xám ngoét. Rồi từ khúc nước quạnh quẽ hoang vu phía Bến Than Khóc, một thanh âm nghẹn ngào, ai oán cất lên, róc rách như vọng ra từ đáy bùn sâu muôn trượng:

“Đò ơi… sang sông… Oan khiên quá đò ơi…”

Tiếng gọi thê thiết, chập chờn lướt đi trên đầu ngọn sóng lạnh làm lũ chim le le đang rúc mình trong đám cói giật mình bạt vía, vỗ cánh bay dáo dác vào bóng đêm mịt mùng. Ngọn đèn dầu lạc leo lét đặt trên bệ đá trước cửa miếu chao đảo dữ dội, chực tắt ngấm trước luồng chướng khí u ám đang tràn vào bến làng Chàm Đỏ.

Không một giây chậm trễ, cụ Lò với lấy cây gậy trúc mộc dựng bên vách nứa, tay kia quắp chặt cuộn dây rơm vừa bện dở, vội vã rảo bước xuống bến xóm Bến. Trải qua một trăm sáu mươi tám năm nếm trải bụi trần, dẫu tấm lưng đã còng nhẹ theo năm tháng và mái tóc bạc phơ như cước búi gọn sau chiếc trâm tre mộc mạc, nhưng bước chân cụ vẫn vững chãi lạ thường, đôi mắt sáng trong veo thấu suốt màn sương chướng.

Dưới bến nước, cảnh tượng hỗn loạn đến thắt lòng. Chiếc thuyền nan chài lưới của bác Trương đang chòng chành nghiêng ngả giữa một luồng nước xoáy đen ngòm, mũi thuyền đã chúc hẳn xuống mé nước cuộn bọt sền sệt. Bác Trương hai tay ghì chặt cán chèo, gân cổ nổi cuồn cuộn, mặt cắt không còn hột máu, vừa gượng sức vừa hét lên trong cơn kinh hãi tột cùng:

“Nó… nó níu chặt cọc chèo rồi! Trời ơi, buông ra! Thuyền chìm mất!”

Cụ Lò bước vội đến mép bến, căng mắt nhìn xuống lòng nước sâu. Dưới ánh trăng khuyết nhờ nhợt, từng búi rong đen nhánh, dài ngoằng tựa như những lọn tóc đàn bà từ phía Bến Than Khóc trôi dạt sang đặc quánh. Chúng quấn chặt lấy cọc chèo, trườn lên be thuyền, siết chặt từng thớ nan giang rồi lôi tuột chiếc thuyền chìm dần vào hố nước xoáy. Vài người dân chài xóm Bến nghe tiếng kêu cứu vội chạy túa ra bờ, cuống cuồng quăng dây chão bện vỏ đay xuống hòng níu lấy mạn thuyền. Nhưng hễ dây chão vừa chạm mặt nước liền bị luồng nước lạnh trơn tuột đẩy bật ra, chẳng tài nào bám giữ nổi.

“Tráng sĩ, giữ lấy tâm can, chớ buông cọc lái!”

Tiếng cụ Lò vang lên điềm tĩnh, trầm ấm mà uy nghiêm tựa hồ tiếng cội rễ từ lòng đất dội lên. Cụ dằn mạnh chiếc gậy trúc xuống nền đất sét nứt nẻ nơi mép nước, cánh tay thoăn thoắt vung sợi dây rơm nếp chín tao ba mối đã được ngâm tẩm qua nước tro củi dâu hòa gừng già nướng chín.

Sợi rơm vàng óng ả bay vút qua làn sương mù mịt mùng, đầu dây mang theo hơi ấm thảo mộc quấn chuẩn xác quanh cột mũi thuyền nan. Khi mối bện rơm nếp thuần dương chạm vào mặt nước lạnh giá, mùi hương rơm mới quyện cùng vị cay nồng của tro gừng lập tức lan tỏa. Những búi rong đen ngòm đang quấn siết cọc chèo bỗng giãy giụa co rúm lại như phải bỏng lửa than, rào rào nhả từng thớ gỗ rồi lủi nhanh vào bóng tối đáy bùn.

“Mau kéo!” Cụ Lò nghiêm giọng hô lớn.

Mấy gã trai làng đứng trên bờ sực tỉnh cơn bàng hoàng, lập tức xúm lại nắm lấy thân dây rơm, đồng lòng dốc sức ghì mạnh. Chiếc thuyền chài xé toạc làn nước đục ngầu, trượt ào lên bãi cát ven bờ trong tiếng thở dốc nghẹn ngào của bác Trương.

Bác Trương ngã vật ra lòng thuyền, toàn thân ướt sũng run rẩy bần bật như cầy sấy, hai hàm răng va vào nhau lập cập không thốt nên lời trọn vẹn:

“Oan hồn… oan hồn dưới Bến Than Khóc… Đòi người sang sông…”

Cụ Lò bước chậm rãi lại gần mạn thuyền, khom lưng gỡ lấy một sợi rong đen còn vướng lại nơi cọc chèo. Sợi rong mềm nhũn, trơn tuột, tanh nồng mùi rêu ẩm mục lâu năm. Cụ đưa ngón tay gầy guộc miết nhẹ lên thớ rong; một luồng hàn khí sắc nhọn lập tức chạy dọc từ đầu ngón tay xông thẳng vào sống lưng, buốt lạnh đến tận tâm can.