Chương 1: Mạch Gỗ Bến Lục Đầu

Sương thu bảng lảng giăng kín mặt nước ngã ba sông Lục Đầu, gió sớm thổi ràn rạt cuốn theo mùi ngai ngái của bọt phù sa cuộn đỏ. Cụ Thiều Thục Chi một tay chống cây gậy tre đực nhẵn bóng, một tay giắt chiếc vồ gỗ nghiến bên hông, chầm chậm rảo bước qua từng nhịp lát ván lim của Thất Diệu Kiều. Ở tuổi tám mươi, bước chân cụ vẫn vững chãi, lưng thẳng như cây rường cột già dặn chưa từng biết cúi rạp trước dông bão. Mái tóc bạc như cước búi củ hành cài chiếc trâm gỗ mun khẽ lay động theo từng cơn gió lạnh.

Dưới bảy gian mái ngói vảy rồng cong vút rêu phong, tiếng cười nói mua bán đã râm ran tự bao giờ. Dải ghế gỗ dài tích hợp hai bên lan can chật kín những gánh rau tươi non, bồ ngô nếp ấm sực và thúng cá sông còn quẫy đuôi tanh tách. Mái cầu cổ kính như vòng tay ấm áp che chở cho những phận người lam lũ kiếm miếng cơm manh áo đầu ngày.

"Cụ Cả xơi bát chè tươi cho ấm giọng sớm ngày thu!"

Một giọng nói trong trẻo cất lên. Mai Nương đon đả nghiêng chiếc gáo dừa múc nước chè xanh sóng sánh khói nghi ngút vào chiếc bát sành da lươn. Cô gái mười chín tuổi có đôi mắt bồ câu đen láy lau vội mép bàn tre, cười tươi tắn:

"Hôm nay sương lạnh buốt chân, cụ dậy sớm thế làm chi cho nhọc sức?"

Cụ Thiều đón lấy bát nước chè, nhấp một ngụm nhỏ, hơi ấm lan tỏa thấm dần vào lồng ngực. Ánh mắt quắc thước của cụ lướt qua dải rui mè chạm nổi hoa văn mây cuộn trên đỉnh đầu, thanh âm trầm đục mà đanh gọn:

"Mấy hôm nay con nước sông Kinh Thầy dồn về đục ngầu, tiếng sóng vỗ gầm cầu gắt gỏng hơn độ trước. Lòng bà bồn chồn không yên, phải đi dạo một lượt xem mạch gỗ thế nào."

Đặt bát chè xuống sạp, cụ Thiều men theo bậc thang gỗ dốc đứng bước xuống sàn giàn dầm bên dưới gầm cầu. Dòng nước xiết cuộn xoáy quanh sáu hàng mố đá xanh, tung bọt trắng xóa. Cụ lần theo dầm gỗ sến chịu lực, tiến sát về phía mố đá số ba nằm ngay luồng nước gắt nhất.

Cầm chiếc búa thợ mộc nhỏ giắt ở lưng quần, cụ gõ nhẹ sống búa vào thân gỗ lim ngâm bùn.

"Coong... bộp..."

Âm thanh đục ngầu vang lên làm cụ khựng lại. Đôi lông mày bạc khẽ chau chặt. Gỗ lim xanh ngâm nước lâu năm đáng lẽ phải dội ra tiếng đanh gọn tựa sắt nguội, sao lại có âm rỗng chênh phô lạ lùng thế này?

Cụ khom người, đưa những ngón tay khô ráp đầy vết chai sần miết dọc theo mép mộng mang cá nối liền giữa xà nách và mố đá. Bàn tay từng hơn sáu mươi năm cầm rìu đục bỗng run lên một nhịp căm phẫn. Tại khe mộng ngầm sát mép nước, một vết nứt ngang sắc lẹm lộ ra. Thớ gỗ không hề bị bào mòn hay mục ải bởi nước lũ, mà mép gỗ phẳng lì, dăm gỗ bị tưa sắc nhọn—rõ ràng là dấu vết cố ý bị lưỡi cưa sắt cưa ngang trước khi bị ai đó dùng nêm gỗ chêm tạm vào để che giấu!

"Khốn kiếp! Kẻ nào dám dùng cưa sắt đụng vào then khóa của Thất Diệu Kiều?"

Cụ Thiều siết chặt sống búa, gân xanh nổi cộm trên mu bàn tay. Hệ mộng gỗ thượng gia hạ kiều lấy sự liên hoàn mềm dẻo để triệt tiêu lực sóng, chỉ cần một then giằng ở mố xung yếu bị gãy đổ, toàn bộ cấu trúc bảy gian sẽ mất cân bằng khi lũ lớn tràn về.

Chưa kịp leo lên mặt cầu, trên bến sông bỗng rộ lên chuỗi tiếng chiêng đồng inh tai nhức óc:

"Chát! Chát! Roong..."

"Tránh đường! Tri huyện đại nhân vi hành kiểm tra đê lộ! Dân chúng mau mau tránh lối!"

Tiếng quát tháo hống hách xé tan bầu không khí thanh bình của buổi chợ sớm. Cụ Thiều vịn thành cầu bước nhanh lên mặt ván. Trước mắt cụ, một đoàn sai nha áo nẹp đỏ lăm lăm roi mây và xà beng hung hãn gạt phăng các thúng mẹt của tiểu thương sang hai bên. Đám người nghèo run rẩy nép sát vào vách gỗ, tiếng trẻ con khóc thét xen lẫn tiếng bát đĩa rơi vỡ loảng xoảng.