Chương 20: Trao Lại Ngọn Đuốc

Sương muối đặc quánh của thung lũng Thung Cáp cuối cùng cũng chịu tan biến khi những vạt nắng sớm đầu ngày rọi xuống mái ngói âm dương của dãy phòng học cấp bốn. Hoàng Triệu Dũng vươn vai hít một hơi thật sâu, đón lấy luồng không khí thanh sạch hiếm hoi sau chuỗi ngày nghẹt thở vì khói bồ kết và mùi hóa chất sát trùng. Đôi vai chàng trai trẻ còn vương vết hằn đỏ thẫm do quai gùi tre cọ xát từ hôm vượt đèo gùi đá, nhưng cơ thể cậu lúc này lại nhẹ bẫng, tràn trề sinh lực.

Dũng xách xô nước vôi bột đã hòa tan, rảo bước về phía khu chuồng trại thực nghiệm. Bên trong gian chuồng số một, Vi Thị Mai cùng mấy học viên khóa dưới đang cặm cụi cào lớp rơm cũ độn chuồng chất thành đống đem đi thiêu hủy. Chiếc khăn vải chàm quấn gọn mái tóc đen tết đuôi sam của cô gái người Nùng lấm tấm bụi vôi trắng xóa. Thấy Dũng bước vào với hai thùng nước khử trùng sóng sánh, Mai ngẩng lên quệt mồ hôi trán, đôi mắt ánh lên niềm vui khôn tả:

— Anh Dũng, chuồng Vòng Đỏ và Vòng Vàng đã cọ rửa xong toàn bộ rãnh thoát nước rồi đấy. Vôi bột tôi cũng rải kín bốn góc tường. Giờ chỉ chờ trải rơm mới nữa thôi!

— Tốt lắm! — Dũng mỉm cười, đặt mạnh hai chiếc xô xuống nền xi măng. — Hôm nay chúng ta phải dọn sạch bong từng kẽ đá, trả lại cho phân hiệu một cơ ngơi tinh tươm nhất. Không để sót lại dù chỉ một mầm vi khuẩn nào!

Cả nhóm học viên hào hứng bắt tay vào việc. Tiếng chổi tre quèn quẹt trên nền xi măng hòa cùng tiếng xào xạc của những bó rơm vàng óng ả vừa được bà con làng Khảo gùi từ xóm dưới lên tiếp tế. Mùi rơm khô thơm ngậy mùi nắng mới nhanh chóng xua tan hoàn toàn cảm giác ngột ngạt của những ngày cách ly dịch bệnh. Nhìn những gian chuồng thực nghiệm ngăn nắp, thoáng đãng, lót lớp đệm lót sinh học dày dặn, lòng Dũng dâng lên niềm tự hào khó tả. Nơi này, chỉ mới hai ngày trước còn là ranh giới giữa sự sống và cái chết của hàng chục con trâu cày, thì nay đã sạch sẽ, thơm tho như chuẩn bị đón một vụ mùa mới.

Khi cọng rơm cuối cùng được dàn đều trên mặt nền, bóng một dáng người quen thuộc chậm rãi bước qua ngưỡng cửa chuồng trại. Cụ Bồ Văn Khiêm chống cây gậy tre ngà, chiếc áo bông chần màu cỏ úa cài kín cổ, mái tóc bạc như cước búi gọn gàng sau gáy. Nét mặt cụ già tám mươi tư tuổi tuy còn thoáng nét mệt mỏi sau cơn co thắt phế quản đêm trước, nhưng đôi mắt sáng quắc thì rạng rỡ lạ thường.

— Thầy! Sao thầy không nghỉ thêm một lát ạ? — Dũng vội buông chiếc cào tre, chạy lại đỡ lấy cánh tay gầy gò của người thầy.

Cụ Khiêm khẽ mỉm cười, vỗ nhẹ lên mu bàn tay thô ráp của cậu học trò:

— Tôi khỏe rồi, nằm mãi trong nhà sàn lại thấy cuồng cẳng. Nghe tiếng các anh các chị quét tước lao động rộn rã ngoài này, lòng tôi vui như mở hội, làm sao nằm yên được.

Cụ đưa mắt nhìn khắp lượt các gian chuồng vừa được tiêu độc, gật đầu hài lòng trước từng góc tường rắc vôi vuông vắn và lớp rơm vàng phẳng phiu. Rồi cụ ra hiệu cho Dũng và Mai cùng bước ra khoảng sân gạch rợp bóng cây sau sau trước hiên lớp học. Nắng sớm vàng như rót mật lên chiếc bàn gỗ mộc mạc đặt cạnh gốc cây.

Cụ Khiêm ngồi xuống ghế, cẩn thận đặt cây gậy tre sang một bên. Từ trong chiếc túi vải chàm khoác bên hông, cụ kính cẩn nâng ra một vật bọc trong tấm lụa đỏ thêu hoa văn thổ cẩm. Khi lớp lụa mở ra, tim Dũng bỗng đập thình thịch khi nhận ra cuốn sổ tay bọc da dê màu nâu sẫm, bốn góc bị sờn rách và bóng loáng dấu vết thời gian. Cạnh cuốn sổ là chiếc bút máy kim tinh nắp mạ vàng đã phai màu.

— Anh Dũng, chị Mai, hai anh chị lại gần đây với tôi. — Giọng cụ Khiêm trầm ấm mà trang nghiêm.

Dũng và Mai nhìn nhau, rụt rè bước tới mép bàn, hai tay chắp lại trước bụng theo thói quen cung kính. Cụ Khiêm mở trang giấy cuối cùng của cuốn sổ tay. Dưới ánh nắng ban mai trong trẻo, Dũng nhìn thấy những dòng mực tím sắc nét, nắn nót vừa được cụ ghi chép đêm qua: “Ngày mười sáu tháng Mười, làng Khảo dập tắt hoàn toàn ổ dịch tụ huyết trùng cấp tính. Bảo toàn trọn vẹn tám mươi lăm con trâu cày. Kỹ thuật tiêm vắc xin keo phèn dã chiến và mở khí quản cấp cứu được chuyển giao thành công cho thế hệ trẻ.”