Chương 21: Tiếng Sáo Cày Trên Nương Ải

Cầm chiếc phong bì dày cộm bằng giấy xi măng còn thơm mùi mực in trên tay, Hoàng Triệu Dũng thấy các đầu ngón tay mình khẽ run lên. Dấu mộc đỏ chót của Ủy ban nhân dân huyện Cao Lộc nổi bật giữa nền giấy nâu, mang theo sức nặng của một sự công nhận trang trọng mà người dân vùng biên chưa từng dám mơ tới. Dũng đưa mắt nhìn Mai, rồi nhìn sang người thầy già tóc bạc đang mỉm cười khích lệ.

Hít một hơi thật sâu để nén nhịp tim đang đập dồn dập trong lồng ngực, Dũng cẩn thận luồn đầu ngón tay tách mép niêm phong, rút ra tờ công văn bên trong. Cậu hắng giọng, đọc vang từng câu chữ trước sự lắng nghe chăm chú của mọi người:

— “Quyết định về việc thành lập Trạm Thú y cộng đồng thường trực làng Khảo thuộc xã biên giới Cao Lộc, đặt trụ sở tại cơ sở thực nghiệm Nông lâm… Phê duyệt đề án trạm mẫu theo dõi dịch tễ và phòng ngừa dịch bệnh gia súc vùng cao… Đặc cách công nhận tốt nghiệp xuất sắc trước thời hạn và điều động hai học viên Hoàng Triệu Dũng, Vi Thị Mai đảm nhiệm chức danh cán bộ kỹ thuật phụ trách trạm…”

Từng thanh âm vang lên sang sảng giữa gian phòng học cấp bốn vừa được dọn dẹp tinh tươm. Mai xúc động đưa hai tay che miệng, đôi mắt đen láy lấp lánh ánh lệ. Bản thân Dũng đọc đến những dòng cuối cùng mà giọng nghẹn lại, lồng ngực trào dâng một niềm kiêu hãnh khôn xiết. Từ một đứa con của bản Tày từng toan bỏ học đi gùi hàng thuê nơi đường biên vì túng quẫn, giờ đây cậu đã chính thức trở thành người cán bộ thú y có tên trong quyết định của huyện, đường hoàng gánh vác việc làng việc bản.

Thầy Trần Quốc Toản vỗ tay giòn giã. Vị Hiệu phó không còn nét cách biệt hay vẻ quan liêu ngày nào, gương mặt đẫy đà rạng rỡ niềm chân thành. Ông quay ra cửa vẫy tay ra hiệu. Ngay lập tức, hai cán bộ kỹ thuật của trường cùng thanh niên bản Khảo khiêng vào một chiếc tủ bảo ôn chuyên dụng màu bạc sáng loáng cùng một hòm gỗ thông đựng trang thiết bị phẫu thuật ngoại khoa gia súc.

— Báo cáo với bác Khiêm và các em, đây là tủ bảo ôn vắc xin đời mới nhất, chạy điện lưới kết hợp ắc-quy tích trữ điện mặt trời do nhà trường trang cấp riêng cho trạm làng Khảo. — Thầy Toản chỉ tay vào chiếc tủ hiện đại, giọng đầy phấn khởi. — Toàn bộ kim tiêm tự động, dao mổ phẫu thuật và chỉ khâu tiêu cũng đều là loại đạt chuẩn. Ban giám hiệu cam kết sẽ bảo trợ toàn diện về kinh phí dự phòng, biến nơi này thành điểm tựa kỹ thuật nông lâm kiểu mẫu cho cả vùng núi Thung Cáp. Mong bác Khiêm và các em nhận cho!

Cụ Bồ Văn Khiêm bước đến bên chiếc tủ bảo ôn, đưa những ngón tay gầy gò sần sùi vuốt ve bề mặt kim loại sáng bóng. Đôi mắt già nua ánh lên niềm mãn nguyện sâu xa. Cả một đời cụ phải trần mình giữ từng liều vắc xin trong hầm đá, vỏ trấu hay thùng xốp mùn cưa, nay được chứng kiến thế hệ học trò đón nhận điều kiện làm việc vững chãi, cụ thấy như trút được gánh nặng đè nén nửa thế kỷ qua.

Đúng lúc ấy, Trưởng bản Lương Văn Sài bước lên phía trước. Đôi mắt khắc khổ của người đứng đầu bản làng rưng rưng xúc động. Ông cẩn trọng mở chiếc gùi mây đan tỉ mỉ mang sau lưng, lấy ra ba chiếc áo chàm dệt tay truyền thống còn thơm mùi vỏ cây rừng, bên trên đặt một gói nhỏ bọc bằng lá chuối hơ lửa cẩn thận buộc lạt giang.

Bác Sài trang trọng trao từng chiếc áo chàm cho cụ Khiêm, Dũng và Mai, rồi kính cẩn đặt gói lá chuối vào tay người thầy già:

— Bác Khiêm ơi, các cháu ơi! Sáu mươi nóc nhà làng Khảo nghèo lắm, chẳng có bạc vàng gì tạ ơn thầy trò. Đây là những tấm áo chàm do chính tay các bà, các mế trong bản thức trắng đêm dệt sợi, nhuộm màu để tặng ba thầy trò. Còn trong bọc lá này là nắm đất ải đầu mùa được lấy từ thửa ruộng bậc thang màu mỡ nhất đầu bản. Nhờ có mũi kim, liều thuốc và tấm lòng không quản hiểm nguy của thầy trò, tám mươi lăm con trâu cày mới giữ được mạng sống, đất làng Khảo mới không bị bỏ hoang. Ơn này như núi Thung Cáp, bà con khắc cốt ghi tâm suốt đời!

Dũng nâng tấm áo chàm trên tay, chạm vào từng đường kim mũi chỉ mộc mạc mà thấy ấm ran khắp da thịt. Đó không đơn thuần là một món quà, mà là cả ân tình máu thịt, sự gửi gắm trọn vẹn niềm tin của đồng bào vùng cao đối với những người làm nghề thú y chân chính.

Cụ Khiêm nhận gói đất ải, áp nhẹ lên ngực mình. Cụ quay sang nhìn Trưởng bản Sài và thầy Toản, cất giọng trầm ấm, dõng dạc:

— Đất này là đất cội nguồn, tình này là tình ruột thịt. Tôi đã tám mươi tư tuổi, sức cùng lực kiệt, nhưng chừng nào đôi mắt còn nhìn rõ con trâu kéo cày, đôi tai còn nghe được tiếng sáo nương, tôi xin nhận lời làm cố vấn danh dự cho trạm thú y làng Khảo. Tôi sẽ cùng thằng Dũng, con Mai bám trụ thung lũng này, đem hết kinh nghiệm cả đời ra để giữ cho chuồng trại bà con luôn sạch bóng dịch bệnh.