Chương 20: Nền đất bùn non

Nắng sớm sau bão rọi xuống mặt sông Mã một màu vàng bợt bạt. Gió bấc đã thôi gầm rú, chỉ còn những ngọn gió hiu hiu thổi qua bãi bồi xơ xác. Nước lũ bắt đầu rút dần theo từng con nước ròng, để lại lớp phù sa non đỏ quạch quánh dẻo, trùm lên những vạt tre ngà rạp mình sát đất và bám dày nhớp nháp trên từng thân cây, nóc rạ còn sót lại của xóm bãi Cồn Cát.

Cụ Cầm Văn Sơn tựa lưng vào vách nứa lán kho luồng Hợp tác xã, lặng lẽ nhìn ra khúc sông đang xuôi dòng. Cơn sốt đêm qua đã hạ nhờ nắm lá mơ lông thím Nhẫn giã đắp, nhưng cánh tay quấn vạt áo nâu rách vẫn nhức buốt theo từng nhịp thở. Đầu ngón tay cái bên bàn tay phải tê dại vì chứng phong thấp co rút, song nỗi đau thể xác ấy chẳng thấm tháp gì so với sự thanh thản đang dâng lên trong lồng ngực cụ.

Ngoài mé gò, Trọng và Hải đang cùng mấy thanh niên phụ giúp bà con thu dọn đồ đạc ướt sũng. Thấy Trọng xốc nách đỡ một cụ già, còn Hải nhanh nhảu bế giúp đứa nhỏ từ tay người mẹ xóm ngoài, khóe mắt cụ Sơn bỗng cay xè. Cảnh tượng hai anh em sóng đôi bên nhau, không còn tị hiềm hằn học, chính là điều cụ hằng khấn nguyện trước vong linh người vợ quá cố suốt bao năm qua.

Tiếng bước chân bì bõm dưới bùn kéo cụ Sơn trở về thực tại.

Chủ nhiệm Vũ Đức Định bước vội qua lớp bùn ngập mắt cá chân, chiếc kính gọng đồi mồi mượn tạm trễ xuống sống mũi, nách kẹp cuốn sổ công điểm ướt nhòe mép giấy. Vừa tới trước mặt cụ Sơn, ông buông rơi cuốn sổ xuống chiếc ghế cót tre kề bên, đưa cả hai bàn tay to bản nắm chặt lấy bàn tay gầy guộc chằng chịt vết cật cứa của cụ:

— Bác Sơn ơi! — Giọng ông Định run lên bần bật, hai tròng mắt đỏ hoe sau làn kính mờ — Thay mặt Ban quản trị Hợp tác xã và toàn thể bà con Cồn Cát, tôi chẳng biết lấy lời nào để tạ ơn bố con bác! Nếu không có bí kỹ mười mối nan néo gia truyền của bác, không có sự quả cảm xả thân của thằng Trọng với thằng Hải giữa dòng nước xoáy hôm qua thì tròn ba mươi mạng người trên nóc đình làng đã bị lũ cuốn mất rồi...

Cụ Sơn cảm nhận được sự run rẩy chân thành từ đôi bàn tay của người cán bộ mẫn cán. Cụ khẽ lắc đầu, giọng trầm đục nhưng rành rọt:

— Bác Định đừng nói thế mà tôi tổn phúc. Luồng nứa là của Hợp tác xã tích cóp, tính mạng con người là vốn quý của làng nước. Bố con tôi chỉ đem chút ngón nghề mọn của tổ tông ra đùm bọc chòm xóm qua cơn hoạn nạn. Bà con bình an trở về, ấy là nhờ hồng phúc tổ tiên che chở, chứ riêng gì công trạng nhà tôi.

— Bác khiêm nhường quá! — Ông Định xúc động vỗ nhẹ lên mu bàn tay cụ — Đợi nước rút hẳn, tôi sẽ làm báo cáo gửi thẳng lên Ủy ban nhân dân huyện. Kỳ tích chiếc bè mảng nan néo vượt lũ cứu ba mươi người này nhất định phải được tuyên dương trước toàn thể nhân dân!

Cụ Sơn chỉ khẽ gật đầu, ánh mắt đượm buồn nhìn về phía doi đất xóm bãi xa xa, nơi ngọn nước lũ đang hạ dần để lộ ra những mảng đất nâu xám xịt. Giờ đây, điều cụ đau đáu nhất trong lòng không phải là bằng khen hay công điểm, mà là mảnh đất hương hỏa nơi chôn nhau cắt rốn của gia đình.

Thấy cha đứng lặng nhìn về xóm bãi, Trọng và Hải liền rảo bước lại gần.

— Thầy... nước rút cạn mé bờ rồi. Con với chú Hải dìu thầy về xem nhà cửa ra sao. — Trọng bước tới, nhẹ nhàng đỡ lấy bên cánh tay lành lặn của cụ.

Hải cũng tiến lại, khom người đưa vai cho cha vịn:

— Thầy cẩn thận kẻo ngã, đường ngõ bùn trơn lắm.

Cụ Sơn nhìn hai con, lòng dâng lên một niềm ấm áp khôn tả. Dưới sự dìu đỡ của hai người con trai, cụ cẩn trọng đặt từng bước chân trần xuống lớp bùn nhão nhoét, lần theo lối mòn ven đê quai vỡ toác để trở về nhà.

Khung cảnh xóm bãi sau trận đại hồng thủy hiện ra hoang tàn đến thắt lòng. Những rặng xoan quen thuộc bị sóng dập tơi tả, rác rưởi và cành củi mục vắt vẻo trên các ngọn tre ngà cao quá đầu người. Hàng rào dâm bụt đỏ tươi bao quanh khuôn viên nhà cụ ngày nào giờ đã bị dòng nước cuốn phăng không còn một nhánh, chỉ trơ lại bờ đất nham nhở dấu sóng cào.

Khi ba bố con dừng bước trước mảnh đất quen thuộc, tim cụ Sơn như thắt lại.