Chương 11: Nghĩa tình bãi bồi

Uyên nhìn thấy từng ngón tay gân guốc của cha đang siết chặt mép áo nâu để kìm nén cơn run rẩy, rồi liếc sang ánh mắt bốc lửa uất nghẹn của Nam bên cạnh chiếc máy thu âm vừa tắt phụt. Tiếng cười ngạo mạn của Hoàng Đình Thắng như mũi gai nhọn đâm vào bầu không khí oi nồng giữa trưa hè. Trước mặt cô, tập hồ sơ dày cộp dán tem niêm phong đỏ nằm chình ình trên bàn gỗ như một bản án muốn bóp nghẹt xưởng Quý Đức.

Không chút do dự, Uyên bước thẳng tới mép bàn, vươn tay cầm lấy tập tài liệu trước cái nhìn ngỡ ngàng của hai tên trợ lý bặm trợn.

“Cháu định làm gì đấy cô thủ khoa?” Thắng nhếch mép cười khẩy, ánh mắt trơ tráo quét từ đầu đến chân cô gái trẻ. “Chữ ký tươi rói của các chủ hộ rành rành ra đấy, định đọc xem có sai chính tả không à?”

Uyên chẳng buồn đáp lời. Đôi mắt sắc sảo của cô lướt nhanh qua từng trang hợp đồng, soi thẳng vào phần phụ lục kỹ thuật in chữ li ti ở góc dưới. Từng học sâu về luật nông sản và tiêu chuẩn thu mua thực phẩm, chỉ sau hai phút, ánh mắt cô đanh lại, khóe môi khẽ nhếch nụ cười lạnh buốt:

“Hợp đồng bao tiêu của chú Hoàng đây sao? Năm mươi mẫu đỗ cúc vàng bãi bồi, nhưng chú cài điều khoản kiểm định: độ ẩm hạt phải dưới mười phần trăm mới tính giá niêm yết. Ở vùng đồng bằng này, đỗ thu hoạch giữa mùa mưa dông, phơi nắng tự nhiên làm sao đạt dưới mười phần trăm? Đến lúc giao hàng, chú sẽ vin vào khoản bốn điều năm để đánh trượt tiêu chuẩn, ép giá mua còn một phần ba hoặc cướp trắng tiền cọc!”

Từng câu chữ của Uyên vang lên đanh thép như nhát búa bổ thẳng vào tim đen của gã thương lái. Nụ cười đắc thắng trên mặt Thắng bỗng chốc cứng đờ, hai mắt gã trợn tròn, lúng túng nhìn sang tên trợ lý bên cạnh.

Uyên giơ cao tập hồ sơ về phía bà con xóm giềng đang đứng chen chúc nơi cổng ngõ:

“Bà con đừng mắc lừa! Đây không phải hợp đồng liên kết tiêu thụ, mà là cái thòng lọng siết nợ để cướp trắng mồ hôi nước mắt của các hộ trồng đỗ bãi bồi!”

Tiếng xôn xao phẫn nộ lập tức bùng lên khắp ngõ xóm. Cụ Mộc chống chiếc gậy tre tiến lên một bước, chòm râu bạc phơ rung rinh theo từng nhịp thở dứt khoát:

“Chú Quý, cháu Uyên! Mau sang bên bãi bồi ngay! Không thể để mấy tờ giấy xảo trá này bịt mắt bà con bên sông!”

Mặt Hoàng Đình Thắng xám ngoét. Ba cha con ông Quý cùng cụ Mộc lập tức rảo bước vượt qua con đê làng, hướng thẳng về phía triền sông Hồng.

Gió bãi sông thổi lồng lộng, mang theo hơi nước mát lành từ dòng phù sa hòa cùng mùi lá đỗ xanh ngút ngàn tầm mắt. Dưới bóng rặng phi lao ven bãi, mấy chục chủ hộ trồng đỗ đang tụ tập bàn tán xôn xao, trên tay cầm tờ phiếu thỏa thuận sơ bộ và cọc tiền mà người của Thắng vừa phát sáng nay với vẻ mặt đầy âu lo.

Thấy bóng dáng quen thuộc của ông Quý và cụ Mộc từ triền đê bước xuống, bác Triệu — người xóm trưởng đứng đầu nhóm hộ trồng đỗ bãi bồi — vội vã chạy lại đón:

“Cụ Mộc, bác Quý! May quá có hai người sang! Chúng tôi nghe người của công ty Hoàng Thắng bảo xưởng Quý Đức sắp bị ngân hàng siết nợ, đỗ năm nay nếu không bán đứt cho họ thì chỉ có nước đổ cho lợn ăn...”

“Bác Triệu và bà con nghe cháu nói đã!” Uyên bước tới giữa vòng vây, trải rộng tập hợp đồng mẫu của Thắng lên chiếc hòm gỗ đựng nông cụ. Bằng chất giọng khúc chiết của người làm khoa học, cô vạch rõ từng cái bẫy ngôn từ, từng chiêu trò trừ ẩm độ và ép giá phi lý mà công ty kia toan tính áp đặt lên lưng người nông dân nghèo.

Khi những lời giải thích rành rọt của Uyên vừa dứt, ông Quý bước lên bên cạnh con gái. Đôi mắt sâu thẳm của người thợ già nhìn khắp lượt những gương mặt thân quen từng cùng ông chia ngọt sẻ bùi suốt mấy mươi mùa vụ:

“Bà con ơi, ba đời họ Khổng làm tương ở làng Bần, có năm nào đỗ cúc vàng được mùa mà xưởng Quý Đức ép giá, hay năm nào mất mùa bão lũ mà tôi bỏ mặc bà con? Tháng ba giáp hạt năm ngoái, nhà nào thiếu gạo cậy nhờ, xưởng đều mở kho gạo nếp san sẻ từng đấu. Nay người ta đem tiền tươi đến để lừa gạt, mong bà con tỉnh táo giữ lấy chữ tín và giống đỗ thuần của quê mình.”

Những lời gan ruột chân thành của cha quyện cùng lý lẽ xác đáng của Uyên như xua tan mọi đám mây hoang mang đang bao phủ triền bãi. Nỗi lo lắng trong mắt những người nông dân lập tức biến thành ngọn lửa giận dữ.