Chương 4: Vị khách không mời

Mưa giông mùa hạ sập xuống quá nhanh, từng đợt nước xối xả quất rát rạt lên mặt sân gạch Bát Tràng. Giữa màn mưa mù mịt, bóng dáng còm cõi của thằng Nam đã mất hút sau rặng nhãn ngả nghiêng ngoài ngõ.

Lồng ngực ông Quý nghẹn ứ, một cơn đau buốt nhói chạy dọc từ thái dương xuống bả vai. Nhưng tiếng nước mưa đập vào nắp sành da lươn bôm bốp đã kéo ông giật nảy mình trở về thực tại. Tám mươi chiếc chum sành đang phơi ngoài sân! Tương đang độ ngả nắng, chỉ cần một gáo nước mưa rỉ vào miệng chum, mẻ tương sẽ lập tức nổi váng men chua, làm ủng thối cả sản nghiệp ba đời.

“Chum... phải đậy chum!”

Ông Quý hét lên trong tiếng gió rít, bất chấp nước mưa táp buốt vào mặt, lao thốc ra giữa sân. Khớp ngón trỏ bàn tay phải co giật từng chập dữ dội, cứng đờ như một mẩu gỗ mục, nhưng ông vẫn cắn răng lấy hết sức bình sinh bấu chặt từng mép nắp sành. Chiếc nắp nặng trịch trơn tuột suýt trượt khỏi tay, ông phải tì cả lồng ngực gầy guộc vào thành chum để miết chặt lớp vải buồm dầu che kín miệng.

Nhã Uyên từ mé hiên cũng lao nhào ra màn mưa, cuống cuồng kéo những tấm bạt dứa phủ trùm lên hàng chum giữa sân. Hai cha con như hai chiếc bóng đơn độc vật lộn với trời đất. Khi chiếc nắp sành cuối cùng được chằng néo cẩn thận, mưa mới bắt đầu ngớt hạt, để lại khoảng sân loang lổ những vũng nước đục ngầu.

Dưới rãnh thoát nước sát mé tường hoa, chiếc tai nghe màu đen của thằng Nam nằm chỏng chơ, ngập trong bùn rác.

Ông Quý lảo đảo bước tới, cúi người nhặt chiếc tai nghe lên. Những ngón tay thô ráp run rẩy lau đi vệt bùn bám trên đệm mút ướt sũng. Cái tát ban trưa dường như vẫn còn bỏng rát trên lòng bàn tay ông, hằn sâu nỗi ân hận muộn màng. Thằng bé nói đúng, ông chưa từng một lần chịu lắng nghe nó. Nhưng nhìn cơ ngơi này, nhìn món nợ đang treo lơ lửng trên đầu, làm sao ông có thể thảnh thơi mà lắng nghe những mộng tưởng viển vông?

Đêm ấy, căn nhà ngói năm gian lạnh ngắt. Uyên giam mình trong buồng muối cũ bên kính hiển vi và đống sổ sách ngổn ngang. Gian nhà ngoài chỉ còn lại tiếng tích tắc khô khốc của chiếc đồng hồ quả lắc rỉ sét. Khói hương trầm trên bàn thờ nghi ngút tỏa ra làn sương mỏng lãng đãng. Ông Quý ngồi thẫn thờ trên chiếc phản gỗ lim, nhìn đăm đắm vào di ảnh người vợ quá cố. Trong làn khói mờ ảo, gương mặt bà Thục vẫn đượm vẻ bao dung, hiền hậu như ngày còn sống.

“Tôi vụng về quá bà ơi...” Ông Quý lẩm bẩm, giọng khản đặc chìm vào bóng tối. “Thằng Nam bỏ đi rồi. Tôi nóng nảy đánh nó... Còn chị Uyên thì gánh nặng oằn vai. Tôi giữ được cái sân tương này, mà chẳng giữ nổi một bữa cơm trọn vẹn cho các con.”

Sáng hôm sau, bầu trời sau cơn mưa tạnh ráo lạ thường. Nắng đầu hạ lên sớm, rọi những vệt sáng chói chang xuống sân gạch còn bốc hơi ẩm ngai ngái. Ông Quý thức dậy từ canh năm, cẩn thận tháo từng lớp bạt để mở nắp cho tương đón con nắng sớm. Đúng lúc ông đang nâng gậy tre khuấy nhẹ lớp váng tương sủi bọt ngà thì một tiếng còi xe ô tô chói gắt vang lên từ đầu ngõ.

Chiếc xe hơi màu đen sang trọng đỗ xịch trước cổng xưởng Quý Đức, chắn ngang cả lối đi lát gạch nghiêng rêu phong. Cửa xe bật mở, một người đàn ông trạc ngũ tuần bước xuống. Gã mặc bộ âu phục màu xám tro được là ủi phẳng phiu, trên cổ tay béo tốt lấp lánh chiếc đồng hồ mạ vàng to bản, mái tóc vuốt keo bóng mượt tương phản hoàn toàn với vẻ lam lũ của xóm nghề.

Hoàng Đình Thắng bước vào sân, đôi giày da bóng loáng cẩn thận tránh những vũng nước mưa còn sót lại nơi khe gạch.

“Bác Quý! Vẫn dậy sớm đảo tương như ba mươi năm trước nhỉ!” Tiếng cười xởi lởi, hào sảng vang lên khắp khoảng sân tĩnh mịch.

Ông Quý dừng tay khuấy, nheo mắt nhìn người trước mặt. Đã gần mười năm ông không gặp lại Thắng. Thuở thiếu thời, hai người từng cùng nhau học nghề làm tương bên gối cụ Mộc. Nhưng rồi Thắng chê nghề vất vả, lời lãi bèo bọt nên bỏ làng đi buôn chuyến, rồi nhảy sang mở xưởng tương công nghiệp hóa chất ở mạn Như Quỳnh.

“Ông Hoàng đấy à.” Ông Quý buông chiếc gậy tre gác ngang miệng chum, giọng trầm đục và giữ khoảng cách. “Lâu lắm mới thấy bác ghé xưởng tôi.”

“Ấy, anh em đồng môn thuở hàn vi, dẫu bận trăm công nghìn việc tôi vẫn nhớ đến anh chứ!” Thắng vừa nói vừa giơ lẵng hoa quả nhập ngoại bọc nơ lụa đỏ rực đặt lên chiếc bàn trà ngoài hiên, đưa mắt quét một vòng quanh tám mươi chiếc chum sành da lươn. “Tôi nghe tin chị nhà mất đã ba năm, nay lại nghe phong thanh xưởng nhà mình gặp phen trắc trở, lòng dạ xót xa quá nên phải đánh xe về thăm anh ngay.”

Tiếng động ngoài sân khiến Nhã Uyên bước ra khỏi buồng muối. Thấy người lạ, cô khẽ gật đầu chào theo phép lịch sự:

“Cháu chào chú.”

“À, cháu Uyên đấy phải không? Tốt nghiệp thủ khoa trường lớn về làng, đúng là hổ phụ sinh hổ tử!” Thắng đon đả khen ngợi, ánh mắt sắc lẹm đảo nhanh từ dáng vẻ mệt mỏi của ông Quý sang vẻ căng thẳng của Uyên.

Sau tuần trà mạn đắng chát, Thắng thở dài một tiếng ra chiều đồng cảm: