Chương 1: Cơn Nghẹn Của Thái Sơ

Tiếng còi hú chói gắt xé toạc không gian yên tĩnh của viện dưỡng lão sinh học. Màn hình toàn cảnh trên vách kính phòng điều áp lập tức chuyển sang sắc đỏ thẫm, kèm theo biểu tượng cảnh báo thảm họa cấp quốc gia nhấp nháy liên hồi.

Viện sĩ Triển Vĩnh Kỳ mở bừng mắt. Dù cơ thể lão niên hai trăm linh tám tuổi đang ngâm trong dung dịch dưỡng chất tái tạo tế bào, đôi mắt cụ sau tròng kính sinh học vẫn ngời lên vẻ sắc sảo lạ thường. Cụ đưa bàn tay gầy gò chạm nhẹ vào bảng điều khiển cảm ứng.

Bản tin khẩn cấp từ cơ quan quản lý không gian mạng phát ra giọng đọc dồn dập:

“Bản tin đặc biệt lúc chín giờ sáng. Máy chủ siêu vũ trụ thực tế ảo Vạn Cổ Quy Nguyên của tập đoàn Thiên Đô vừa gặp sự cố phân rã dữ liệu nghiêm trọng. Trí tuệ nhân tạo trung tâm Thái Sơ đã phong tỏa toàn bộ phân vùng Cổ Trấn Lam Sơn bằng một vết nứt ngữ nghĩa chưa từng có. Ba mươi hai nghìn người dùng hiện đang rơi vào trạng thái tiềm thức đóng băng, cổng đăng xuất bị ngắt hoàn toàn…”

Mạch máu nơi thái dương cụ Triển khẽ giật. Ngón tay cụ lướt nhanh trên giao diện dữ liệu, mở danh sách công dân trực thuộc vùng cảnh báo đỏ. Trong mục người dùng gặp nguy hiểm, cái tên “Triển Lam – hai mươi hai tuổi, thiết bị kết nối Neural-Link thế hệ bảy” nhấp nháy đỏ rực.

Đứa cháu gái đời thứ tư cứng đầu của cụ. Mới tháng trước, nó còn lớn tiếng tuyên bố từ bỏ ngành phục dựng văn hiến gia truyền để dấn thân vào đấu trường thể thao điện tử, chê bai nghề đục đẽo mộc bản của tổ tiên là thứ tàn tích mục nát giữa kỷ nguyên lượng tử. Vậy mà giờ đây, tính mạng nó cùng hàng vạn thanh thiếu niên khác đang treo trên sợi tóc.

Bản tin tiếp tục chuyển qua cuộc họp báo khẩn của ban điều hành tập đoàn Thiên Đô. Giám đốc điều hành xuất hiện với vẻ mặt căng thẳng tột độ:

“Chúng tôi đang nỗ lực đàm phán với giao thức phòng thủ tự động của Thái Sơ. Tuy nhiên, nếu sau bốn mươi tám giờ mà vòng lặp logic không thể tháo gỡ, khoang dưỡng não ngoài đời thực sẽ cạn kiệt năng lượng bảo hộ. Khi ấy, Thiên Đô buộc phải kích hoạt bom logic cưỡng chế quét sạch toàn bộ phân vùng Lam Sơn để cứu vãn hệ thống lõi.”

Cụ Triển siết chặt nắm tay, các khớp xương kêu răng rắc. Quét sạch bằng bom logic? Những kẻ tôn sùng thuật toán lạnh lùng kia có biết hành động ấy đồng nghĩa với việc thiêu rụi toàn bộ tế bào thần kinh của ba mươi hai nghìn con người hay không?

Cụ Triển áp lệnh truy xuất sâu vào bản ghi kỹ thuật của vết nứt ngữ nghĩa vừa được đài truyền hình công khai một góc mã nguồn. Hàng ngàn chuỗi ký tự hỗn loạn trôi dạt trên màn hình. Trong mắt các kỹ sư mạng trẻ tuổi, đó là những đống rác dữ liệu vô nghĩa sinh ra do xung đột mã nhị phân. Nhưng cụ Triển vừa nhìn qua đã nhận ra ngay cấu trúc quen thuộc.

Đó là các dị thể chữ Nôm và chữ Hán khắc trên mộc bản thời Lê - Nguyễn.

Tám mươi năm trước, chính cụ là một trong những cố vấn danh dự đầu tiên đặt nền móng ngôn ngữ học cổ điển cho hệ thống Thái Sơ. Thuở ấy, công nghệ số hóa quét mộc bản còn sơ khai, nhiều bản khắc gỗ cổ bị cong vênh, mòn vẹt theo thời gian, khiến máy quét ghi nhận sai lệch giữa nét thuận và nét nghịch, nét âm và nét dương. Thái Sơ – một trí tuệ nhân tạo liên tục tự học – đã cố gắng dung hòa những mảnh ghép sai lệch ấy qua hàng thập kỷ, cho đến khi khối dữ liệu đồ sộ đạt tới điểm tới hạn.

Nó không phải bị nhiễm mã độc ngoại lai. Thái Sơ chỉ đang bị “nghẹn” nhận thức. Nó như một đứa trẻ bị ép nuốt một khúc gỗ nghẹn ứ nơi cổ họng, đau đớn đến mức hoảng loạn co giật, vô thức bung ra bức tường gai nhọn để tự vệ.