Chương 1: Mùa Đông Khớp Buốt Dưới Chân Núi Vôi

Gió bấc rít qua khe liếp nứa, quất từng luồng buốt giá vào khoảng sân gạch trước nhà văn hóa xóm Trũng. Cụ Sầm Cảnh Đạt khom lưng, bàn tay nổi gân guốc thoăn thoắt gom đống lá lốt bánh tẻ cùng mấy nắm ngải cứu già vừa hái ngoài vườn thuốc nam ném vào nồi nước sôi sùng sục. Khói thuốc bốc lên nghi ngút, phả vào râu tóc bạc phơ mùi tinh dầu nồng ấm.

Cụ gõ nhẹ chiếc chổi tre xuống thềm, cất giọng sang sảng giục mấy cụ già đang co ro bên hiên:

“Mấy bác nhúng chân vào nhanh cho ấm, thuốc vừa sôi tới đấy. Cứ để cái rét vùng núi này ngấm vào khớp thì đêm nay lại trắng mắt mà xoa dầu!”

Bà con vội vã kéo ống quần lên quá gối, lục tục đặt chân vào chậu gỗ. Hơi nóng xông lên khiến mấy khuôn mặt nhăn nheo giãn ra, tiếng xuýt xoa râm ran cả một góc sân.

Đúng lúc đó, bác Nguyễn Văn Sửu khoác chiếc áo cộc tay cũ kỹ bên ngoài áo len sờn, chân xỏ dép rọ bộ đội, vừa bước thoăn thoắt vào cổng vừa xuýt xoa xoa hai bàn tay đỏ ửng. Bác ghé mông xuống chiếc ghế đẩu mộc mạc, nâng bát nước chè xanh đặc quánh cụ Sầm vừa rót đưa lên miệng nhấp một ngụm lớn.

“Trời rét ngọt thế này buốt đến tận tủy cụ ạ!” Bác Sửu thở dài thườn thượt, mắt nhìn sang mấy cụ già đang ngâm chân: “Đất xóm Trũng mình trũng thấp, gió luồn từ thung lũng đá vôi về lạnh thấu xương. Bà con làm đồng xong về ngâm nước lạnh là y như rằng chân tay cứng đờ. Giá như làng mình có được một mó nước khoáng ấm tự nhiên như mạn Kim Bôi, bà con nghèo với các cụ già có chỗ ngâm ngập người cho giãn cốt thì phúc đức biết bao nhiêu.”

Nghe người trưởng thôn trải lòng, cụ Sầm khẽ cười khà khà. Cụ đưa tay vỗ nhẹ vào bao da đeo bên hông, nơi chiếc búa địa chất cán gỗ mòn bóng - kỷ vật theo cụ từ đợt khảo sát lập bản đồ địa chất thủy văn năm 1968 - nằm yên vị. Cụ nheo đôi mắt tinh anh nhìn ra vách Đồi Thạch Cao xám mờ sau làn sương muối, rồi hướng tầm mắt về dãy núi Vôi Mùn sừng sững:

“Chú Sửu đừng vội nản. Lão già một trăm mười ba tuổi này dám đem cái đầu bạc ra bảo đảm, lòng đất xóm Trũng này không hề lạnh lẽo đâu. Mạch nước ấm nghìn năm đang giấu mình dưới tầng đá nứt nẻ kia kìa, chỉ chờ người ta biết cách gõ đúng cửa là nó sẽ trào lên sưởi ấm cho cả làng.”

Bác Sửu cười xòa, tưởng cụ già tuổi bách niên chỉ nói đùa cho vui cửa vui nhà. Nhưng chưa kịp nói thêm câu nào, ngoài ngõ đã vang lên tiếng bước chân giẫm trên sỏi rạo rực, kèm theo tiếng gọi trong trẻo:

“Ông nội ơi!”

Cụ Sầm giật mình ngoảnh lại. Một cô gái trẻ với nước da bánh mật khỏe khoắn, mái tóc đuôi ngựa buộc gọn gàng sau gáy, trên vai vác chiếc ba lô bảo hộ lao động to sụ đang bước nhanh vào sân. Đó chính là Sầm Thục Quyên, đứa cháu nội ruột hai mươi lăm tuổi mà cụ yêu quý nhất.

“Ơ kìa, Quyên con! Sao đùng đùng xách túi về giữa mùa đông thế này?” Cụ Sầm ngạc nhiên bước tới, ánh mắt tràn ngập niềm vui mừng khôn xiết.

Thục Quyên quẳng chiếc ba lô bám bụi đất đá xuống phản gỗ, ôm chầm lấy bờ vai vững chãi của ông nội. Nụ cười của cô rạng rỡ nhưng nơi khóe mắt vẫn còn vương nét mệt mỏi sau chuyến đi dài. Bác Sửu bên cạnh cũng trố mắt ngạc nhiên:

“Kỹ sư dầu khí lương nghìn đô trên tỉnh về đấy à cháu? Được nghỉ phép Tết sớm thế?”

Thục Quyên lắc đầu dứt khoát, giọng nói trong veo mà đanh thép:

“Cháu bỏ việc rồi bác Sửu ạ. Cháu nộp đơn xin nghỉ thẳng thừng rồi!”