Chương 1: Tiếng Rạn Nan Hoa Giữa Giờ Tan Tầm

Tiếng còi tầm từ nóc nhà máy dội từng hồi vang rền khắp phố phường Đống Đa, báo hiệu ca hai vừa khép lại. Trong gian phòng Cố vấn kỹ thuật tối cao thoang thoảng hương chè sen mộc mạc, cụ Lãnh Bá Quyết đang thong thả nhấp ngụm nước ấm thì đôi tai thính nhạy chợt khẽ giật.

Giữa mớ âm thanh hỗn tạp của dòng người tan ca, cụ không nghe thấy tiếng lách cách êm ru quen thuộc của những cụm xích líp Thống Nhất vừa xuất xưởng. Lọt vào màng nhĩ của bậc lão thợ trăm tuổi là những nhịp “keng… rắc… roẹt” gắt gỏng, tiếp nối bằng tiếng sắt thép cọ xát vào má phanh đầy thô bạo. Liền sau đó, tiếng la ó, tiếng gõ chuông kính coong dồn dập cùng làn sóng cãi vã ầm ĩ từ cổng xí nghiệp ập thẳng vào sân.

Cụ Quyết đặt chén sành xuống bàn, đứng dậy. Dáng người cụ quắc thước như thân gỗ lim ngâm, đôi mắt trong veo tinh anh nhìn thẳng xuống khoảng sân trước xưởng Rút căm Cân vành.

Dưới sân gạch, hàng chục thợ thuyền bận áo bảo hộ bạc màu, mặt mày đỏ gay vì bức xúc, đang dắt những chiếc xe đạp mới cáu cạnh vây kín lối đi. Chiếc bánh trước méo xệch hình số tám, nan hoa gãy đâm toạc cả săm lốp Sao Vàng. Chiếc vành sau sụp hẳn một bên, cọ kèn kẹt vào càng xe khiến lớp sơn tróc từng mảng.

“Các đồng chí phân xưởng làm ăn kiểu gì thế này?” Một thợ dệt trạc ngũ tuần giận dữ dằn mạnh chiếc xe khung nam màu xanh dưa hấu xuống sân. “Gia đình tôi dành dụm ba năm, tích cóp từng chiếc phiếu phụ tùng mới đổi được chiếc xe Thống Nhất này! Vừa đạp qua đoạn đường tàu Khâm Thiên mấp mô có mấy mét mà căm đã gãy tanh tách, vành đảo lắc lư như say rượu! Các người tuồn hàng dạt ra lừa công nhân à?”

“Đúng đấy! Đổi xe khác cho chúng tôi! Phải bồi thường thỏa đáng!” Tiếng hò hét phụ họa rộ lên, biến khoảng sân thành chảo lửa phẫn nộ.

Ở góc xưởng, Đặng Đình Sáng cùng mấy anh em thợ trẻ vội vã chạy ra. Chiếc áo sơ mi công nhân của Sáng ướt đẫm mồ hôi, hai cánh tay rám nắng lem nhem dầu luyn. Cậu bối rối đỡ lấy chiếc xe hỏng, đôi mắt sáng lộ rõ vẻ hoang mang:

“Bác bình tĩnh đã! Tổ chúng cháu cân vành theo đúng cữ đan ba mươi sáu nan hoa, kiểm tra độ đảo dưới hai dem mới dám đóng dấu xuất xưởng mà!”

“Đóng dấu cái nỗi gì!” Một tiếng quát the thé đầy uy quyền xé toạc bầu không khí ồn ào.

Từ văn phòng, Quản đốc Trần Hữu Thúc cắp chiếc cặp da giả màu nâu có khóa đồng bóng lộn xăm xăm bước tới. Mái tóc Thúc chải mượt bằng sáp Liên Xô, khuôn mặt tròn phị nhễ nhại mồ hôi nhưng ánh mắt lại lóe lên tia đắc ý. Thúc gạt phăng thợ thuyền, bước lên bậc thềm rồi đập mạnh tay xuống chiếc bàn gỗ kê ở cửa xưởng:

“Rầm!”

“Toàn thể bà con bình tĩnh để ban lãnh đạo phân xưởng giải quyết!” Thúc cao giọng thị uy, rồi chĩa mũi dùi vào Đặng Đình Sáng đang đứng chết trân bên chiếc vành méo. “Đặng Đình Sáng! Cậu còn dám chối cãi à? Tôi nhắc bao nhiêu lần rồi, tay nghề non kém thì phải học hỏi, đằng này lại làm ẩu làm bừa, siết ốc lệch tâm, rút căm cẩu thả! Chiếc xe đạp Thống Nhất là bộ mặt của công nghiệp quốc doanh, là tài sản cả đời của giai cấp công nhân đấy!”

Sáng tái mặt, hai bàn tay siết chặt chiếc cờ lê con vát cạnh:

“Báo cáo quản đốc, từng que căm trước khi vào vành đều do tay cháu tra ốc, siết đều ren. Cháu tuyệt đối không bao giờ làm ẩu hại bà con!”

“Ngoan cố!” Thúc nghiến răng, ngón tay tròn lẳn chỉ thẳng vào mặt Sáng. “Chứng cứ rành rành ra đây, hàng chục chiếc xe sụp vành ngay cổng xí nghiệp mà cậu còn cãi? Loại thợ vô trách nhiệm như cậu không xứng đáng đứng bên giá cân vành! Ngay sáng mai, tôi sẽ ký quyết định đình chỉ công tác, đưa cậu ra hội đồng kỷ luật để tước bậc thợ và đuổi việc! Cả cái tổ rút căm này cũng phải giải thể!”