Chương 16: Chiến Dịch Bốn Mươi Tám Giờ

Cụ Lãnh Bá Quyết khẽ vỗ nhẹ mu bàn tay nhăn nheo của bà Mận để bà yên lòng, rồi quay phắt lại nhìn người đứng đầu xí nghiệp. Bầu không khí đang náo nức mừng vui bỗng chốc chìm vào im lặng tuyệt đối, chỉ còn lại tiếng bước chân dồn dập của Giám đốc trên nền xi măng nứt nẻ.

“Có chuyện gì hệ trọng thế, đồng chí Giám đốc?” – Cụ Quyết cất giọng ấm vang, trầm tĩnh như mặt nước Hồ Gươm buổi sớm, xua tan nỗi hoang mang đang nhen nhóm quanh xưởng.

Giám đốc xí nghiệp nuốt khan một ngụm nước bọt, hai tay run run chìa ra bức điện tín viền đỏ gạch chéo:

“Báo cáo bác Quyết, báo cáo toàn thể anh chị em! Tôi vừa nhận lệnh hỏa tốc từ Tổng cục Bưu điện. Toàn ngành đang mở đợt chuyển phát công văn, thư tín đặc biệt phục vụ đại hội và thông tin huyết mạch quốc gia. Họ điều động xí nghiệp ta phải bàn giao đủ năm trăm chiếc xe đạp thồ chuyên dụng trong thời hạn chót đúng bốn mươi tám giờ nữa! Nếu chậm trễ, toàn bộ tiến độ bưu chính liên tỉnh sẽ bị đình trệ, xí nghiệp ta phải chịu trách nhiệm kỷ luật trước Bộ!”

Một làn sóng xôn xao lập tức bùng lên giữa hội trường. Năm trăm chiếc xe đạp hoàn chỉnh trong vỏn vẹn hai ngày đêm giữa thời buổi tem phiếu ngặt nghèo là một khối lượng công việc khổng lồ, đòi hỏi toàn bộ dây chuyền phải chạy hết công suất không ngừng nghỉ.

“Khung sườn, ghi-đông, moay-ơ ở xưởng dập và xưởng tiện thì ta gồng gánh tăng ca xoay xở được,” Giám đốc ôm trán, giọng lạc đi vì âu lo. “Nhưng bánh xe... bánh xe mới là cửa tử! Bác Quý đâu rồi?”

Bác Quý thủ kho lật đật bước lên, đôi mắt kèm nhèm sau tròng kính lão đỏ hoe, hai bàn tay gầy gò bấu chặt gấu áo bảo hộ:

“Báo cáo đồng chí Giám đốc... trong kho vật tư lúc này không còn lấy một bó căm thép tốt nào cả! Toàn bộ ba mươi tấn thép nhíp ngoại nhập dự trữ cho đợt sản xuất cuối năm đã bị thằng Thúc cấu kết với Chợ Giời tuồn sạch xuống tàu biển Hải Phòng. Lô phôi thép mới do Bộ cấp tốc điều động từ cảng về bằng đường sắt sớm nhất cũng phải năm ngày nữa mới tới ga Hàng Cỏ!”

Lời bác Quý như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào bầu nhiệt huyết vừa nhen nhóm. Không có căm thép thì vành xe chỉ là vòng tròn vô dụng, năm trăm chiếc xe đạp bưu điện sẽ mãi mãi nằm bẹp dí trên giá đỡ, không thể nào lăn bánh. Nhiều thợ trẻ đưa mắt nhìn nhau, nét mặt chùng xuống lộ rõ vẻ bất lực.

Cụ Lãnh Bá Quyết khẽ nheo mắt. Đôi tai già nua từng trải qua cả thế kỷ giông bão kim khí khẽ rung lên. Cụ hít sâu một hơi dài theo bí pháp điều tức, lồng ngực săn chắc căng tròn rồi thở ra nhẹ bẫng. Trong cơn ngặt nghèo của tập thể, bản lĩnh của người thợ cả bách nghệ bừng sáng.

“Đồng chí Giám đốc, các anh em!” Cụ Quyết bước lên một bước, bàn tay gầy guộc nhưng đanh thép giơ cao chiếc cờ lê gia truyền. “Thép mới chưa về, nhưng danh dự của xí nghiệp và nhiệm vụ của bưu điện không thể nằm chờ chết. Chúng ta không có phôi mới, nhưng chúng ta còn cả một kho căm cũ!”

Giám đốc ngẩn người:

“Căm cũ ư bác? Ý bác là...”

“Phải!” Cụ Quyết quả quyết, ánh mắt rực sáng. “Kho phế liệu sau xưởng cơ khí hiện tồn đọng hàng vạn que căm xe thồ thu hồi từ các trạm sửa chữa bưu chính suốt mấy năm qua. Đa phần anh em chê nó gỉ sét, cong queo nên vứt xó. Nhưng mắt già này đã xem qua: cốt lõi của chúng đều là thép đàn hồi mác tốt, chịu lực cực cao, chẳng qua qua năm tháng bị mỏi kim loại và vặn xoắn cơ học mà thôi. Già này tính rồi, năm trăm xe bưu điện cần đúng mười tám nghìn que căm. Chúng ta sẽ chọn lọc mười tám nghìn que căm cũ đó, nắn thẳng từng que trên đe gỗ, khử ứng suất dư bằng phương pháp ủ nhiệt truyền thống rồi tôi lại trong nước muối lạnh. Thép cũ sẽ hồi sinh, dẻo dai và đanh thép không thua gì hàng ngoại nhập!”

Cả xưởng lặng đi trong giây lát trước ý tưởng táo bạo chưa từng có tiền lệ. Phục hồi mười tám nghìn nan hoa phế liệu bằng búa tay và lò than trong hai ngày đêm?