Chương 17: Lửa Rèn Thâu Đêm

Que căm nung đỏ rực kẹp trong hàm kìm dài của cụ Quyết khẽ rung lên theo nhịp thở trầm tĩnh. Đặng Đình Sáng đứng cạnh bệ lò, cảm nhận luồng nhiệt nóng rát phả vào gò má rám nắng. Giữa không khí sục sôi của phân xưởng, giọng cụ Quyết cất lên đanh gọn:

“Nhìn kỹ màu thép, Sáng! Khi sắc đỏ chuyển sang màu cánh kiến sẫm, ấy là lúc thớ kim loại mở bung trọn vẹn, sẵn sàng đón nước tôi. Lệch một khắc là non, chậm một khắc là giòn gãy.”

Cụ xoay nhẹ cổ tay, dìm nhanh que căm vào chậu nước muối lạnh thử nghiệm. Làn khói mặn bốc lên nghi ngút, que căm đạt độ cứng hoàn hảo, mặt thép ngả màu xám xanh đanh thép.

“Bắt đầu!” Cụ Quyết vung tay hạ lệnh.

Hiệu lệnh vừa ban, cả phân xưởng lập tức biến thành công trường rực lửa. Hàng chục thợ trẻ túa ra kho phế liệu, rầm rập khiêng những bao tải căm cũ đổ tràn ra sàn gạch.

Dưới ánh đèn dây tóc và ngọn than hồng nhảy múa, các nhóm thợ nhanh chóng vào việc. Tổ thợ nguội thoăn thoắt phân loại căm theo kích cỡ. Sáng nhìn anh em đặt từng que nan hoa hoen gỉ lên những thớt đe làm bằng gỗ lim dày cộp. Tiếng búa gỗ lim gõ “bộp, cạch” giòn giã, trầm ấm. Thớ gỗ lim đanh chắc vừa đủ lực nắn thẳng thân căm mà không làm bầm dập cốt thép hay sứt mẻ ren ốc. Những búi sợi sắt tẩm dầu hỏa chà miết liên hồi, đánh bay từng mảng gỉ nâu, trả lại bề mặt xám mờ nguyên bản của thép đàn hồi.

Căm nắn thẳng đến đâu lập tức được chuyển dồn dập về khu lò nung. Sáng hít sâu một hơi dài, vận nhịp thở điều tức từ ngực xuống cơ hoành như bài học dưỡng sinh thầy truyền dạy. Mọi tạp âm chung quanh dường như lắng xuống, chỉ còn lại ánh than hồng và nhịp thở của khối kim khí.

Sáng xắn cao tay áo, trực tiếp chỉ huy khâu nhiệt luyện. Cậu dùng kìm mỏ dài kẹp từng bó ba mươi sáu que căm buộc chỉ thép, đưa sâu vào tâm lò than cốc đang rực lửa.

Cụ Quyết đứng tựa bên cột xưởng, đôi mắt trong veo dõi theo từng biến chuyển của ngọn lửa.

“Giữ nhịp thở, chớ nóng vội!” Cụ nhắc khẽ.

Sáng gật đầu, chăm chú nhìn lớp thép chuyển dần từ đỏ sẫm sang ánh hồng, rồi đọng lại ở sắc cánh kiến sẫm đồng nhất. Đúng khoảnh khắc ấy, hai cánh tay cậu chuyển động dứt khoát:

“Xèo... o... o!”

Bó căm rực lửa được dìm chuẩn xác xuống bể nước muối hạt thô lạnh ngắt theo góc nghiêng ba mươi độ gia truyền. Khói mặn bốc lên cay nồng. Sáng lắc nhẹ cổ tay ba nhịp dưới nước lạnh để tản nhiệt rồi nhấc bổng lên. Hơi nước tan biến, để lộ bề mặt thép phủ màu xanh biếc óng ánh như cánh cà cuống – dấu hiệu của độ dẻo dai và sức căng tuyệt hảo.

“Chuyển mẻ này sang bàn đo lường!” Sáng cất giọng hào sảng, quệt vệt mồ hôi trên trán.

Ở góc xưởng, kỹ sư Hoàng Lan túc trực bên kính hiển vi kim tương quang học di động và máy đo độ cứng. Đôi mắt sau gọng kính đồi mồi của cô tập trung cao độ. Hoàng Lan kẹp que căm mẫu vào ngàm máy đo lực kéo, nhẹ nhàng gạt cần thủy lực. Kim đồng hồ nhích dần: tám mươi, chín mươi, rồi chạm mốc một trăm cân chịu tải mà thân căm không hề rạn nứt hay biến dạng.

Đặt mẫu cắt ngang dưới thị kính quang học, chăm chú quan sát cấu trúc tế vi rồi reo lên vui sướng:

“Đồng chí Sáng! Bác Quyết! Cấu trúc tế vi hạt mịn hoàn hảo, ứng suất dư đã triệt tiêu hoàn toàn! Độ đàn hồi và giới hạn bền đã phục hồi hơn chín mươi lăm phần trăm so với căm mới!”

Tiếng reo của Hoàng Lan thổi bùng sinh khí cho toàn xưởng. Tổ tiện ren lập tức đón lấy từng bó căm, tiếng bàn ren quay ràn rạt ăn khớp nhịp nhàng.