Chương 2: Tiếng Thép Đục Ngầu

Tiếng “Cắc…” khô khốc vừa dứt, không gian Hầm số 14 lại chìm vào sự tịch mịch gai người. Tiệp nín thở, lưng áo tơi đẫm mồ hôi lạnh, đôi chân như chôn chặt trên lớp đá balat lởm chởm. Giữa bóng tối dày như mực, tiếng giọt nước rỉ từ vòm đá rơi xuống nền thép buốt giá điểm từng nhịp chậm rãi. Ông lần tay vào túi áo, lấy chiếc hộp sắt tây đựng bao diêm bọc vải dầu. Que diêm quẹt dứt khoát trên vỏ hộp, ánh lửa đỏ le lói soi rõ bức tường ngách số 3 rêu phong loang lổ.

Tiệp vội châm lại béc đồng của chiếc đèn khí đá. Ngọn lửa vàng xanh bùng lên sau tiếng xì khẽ, xua đi làn khói khét lẹt. Quanh vách gạch niêm phong vẫn câm lặng, chỉ có bốn chiếc bu lông bản cá kẹp hai đầu ray trồi ren lỏng lẻo dưới chân ông. Chuyến tàu đêm số 4 chở ba trăm con người sắp qua đèo lúc rạng sáng, từng khắc trôi qua đều là mạng sống. Tiệp tháo chiếc chìa vặn ngắn giắt bên hông, quỳ một chân xuống tà vẹt gỗ, dồn hết tàn lực siết ghì từng vòng ren thép. Đôi bàn tay chai sạn cáu bẩn muội than gồng lên cứng ngắc. Từng đai ốc nghiến vào ren thép ken két. Khi con tán cuối cùng cắn khít vào bản cá, Tiệp vung búa kiểm âm gõ thử:

“Coong!”

Tiếng thép bật ra trong trẻo, ngân dài dọc thân ray. Mối nối đã tạm vững chãi để chuyến tàu khách số 4 kịp lăn bánh qua an toàn trong gang tấc khi canh ba vừa tàn. Tiệp thở hắt ra hơi dài buốt giá, nhấc đèn lầm lũi rảo bước khập khiễng quay ngược ra miệng hầm hướng Bắc.

Trời vừa tờ mờ sáng. Màn sương muối của dãy đèo Heo Hút giăng trắng xóa như dải lụa rách vắt ngang sườn núi hiểm trở.

Chòi tuần đường số 14 chênh vênh bên bờ vực đứng, mái tôn xi vẹo phủ đầy rêu và nước đọng rỏ tong tỏng xuống bậc thềm đá. Bên trong chòi, bếp than hồng nhen nhóm tỏa ra chút hơi ấm hiếm hoi xua bớt cái giá lạnh luồn qua khe vách hở.

Một bóng người trẻ tuổi đang ngồi xổm bên bếp, tay cầm quạt nan phẩy nhẹ vào tàn than. Đó là Đoàn Văn Đính, người thợ phụ hai mươi mốt tuổi vừa được ty hỏa xa điều về nhận việc ở cung đường đèo từ đầu tuần. Thằng nhỏ có vóc dáng vạm vỡ của dân miền biển, mặc manh áo bà ba vải thô vá vai, ống quần túm gọn trong đôi xà cạp quấn chặt đến đầu gối.

Thấy bóng Tiệp khập khiễng bước qua bậu cửa, Đính vội buông quạt nan, đứng dậy đỡ lấy chiếc búa kiểm âm trên tay ông:

— Chú Tiệp về rồi đấy ư? Cháu bắc sẵn ấm nước sôi, chú rửa mặt cho ráo sương rồi uống bát chè cho ấm bụng.

Tiệp cởi chiếc áo tơi đệm xơ dừa sờn cũ móc lên cây đinh ở cột nhà, đặt chiếc đèn khí đá bằng đồng lên chiếc chõng tre ọp ẹp. Cái chân trái thọt nhức buốt sau mấy tiếng đồng hồ lội đá ngầm trong hầm lạnh. Ông ngồi xuống chiếc ghế con đóng bằng gỗ tà vẹt phế thải, nhận bát sành đựng nước chè xanh bốc khói nghi ngút từ tay người thợ trẻ. Vị chè đắng chát đọng lại vị ngọt hậu nơi cuống họng, làm dịu bớt cảm giác khô khốc do muội than đá bám trong phổi.

Ánh mắt Tiệp dừng lại ở chiếc búa kiểm âm cán lim mòn vẹt trên mặt bàn. Đính đang tò mò đưa ngón tay miết nhẹ dọc cán gỗ bóng nhẵn.

— Đính này, — Tiệp cất giọng khàn đục, nhấp thêm ngụm chè nóng. — Mày chịu khó dậy sớm nhen lửa thế là có bụng với nghề. Nhưng làm thợ tuần đường trên đèo Heo Hút này, mắt tinh tay khỏe chưa đủ, cái cốt tử là đôi tai phải biết nghe thép thở.

Đính ngước nhìn ông, đôi mày rậm hơi nhíu lại:

— Thép nguội ngắt thế kia mà cũng thở được hả chú?

Tiệp lắc đầu, khóe mắt hằn sâu nếp nhăn gió sương:

— Thép có tiếng nói riêng. Mỗi lần vung búa gõ nhẹ vào đầu bu lông hay sống ray, nếu âm thanh bật ra ngân vang, trong trẻo như chuông đồng, nghĩa là thanh ray bám chặt vào tà vẹt, đinh cóc ăn sâu, nền đá balat bên dưới còn đầm chắc. Tiếng kêu ấy báo cho ta biết con đường đang yên ổn, tàu chạy qua sẽ êm ru.

Ông ngừng lại một nhịp, nhìn qua khung cửa sổ mờ sương, giọng chùng xuống u uất:

— Nhưng nếu mày gõ búa xuống mà chỉ nghe tiếng “bộp bộp” đục ngầu, nghẹn tắc như gõ vào khúc gỗ mục ngâm nước lâu ngày, thì phải giật mình ngay. Tiếng đục ấy là điềm gở. Nó báo bu lông nối ray đã lỏng ren, đinh cóc bung chân, hoặc nguy hiểm hơn cả là túi đất cát bên dưới tà vẹt đang bị nước ngầm moi rỗng ruột. Thanh ray lúc ấy chỉ nằm gá hờ hững trên mặt đá. Nếu để đoàn tàu hàng chục tấn đè lên, ray sẽ bẻ gãy gập, hất cả đoàn toa xuống vực thẳm.

Đính nghe vậy, gương mặt trẻ măng thoáng nét hoang mang. Cậu nuốt khan: