Chương 4: Canh Lửa Đêm Trường

Gió bấc ngoài phá Tam Giang gầm rít mỗi lúc một dữ dội. Từng cơn gió lùa qua khe liếp nứa rách tươm, thốc thẳng vào gian lều mé cồn cát những luồng buốt giá thấu tận xương tủy. Càng về khuya, cái rét cắt da cắt thịt càng phủ trùm lên vạn chài.

Phía chiếc chõng tre ọp ẹp, tiếng thở của mạ Thược bỗng dồn dập rồi nghẹn ứ lại. Chị Thược co quắp người, hai bàn tay khẳng khiu bấu chặt lấy mép chiếu rách đến mức các đầu ngón tay trắng bệch. Cơn hen phế hàn kịch liệt lại bùng lên tàn nhẫn giữa đêm sâu. Lồng ngực chị giật nảy từng chặp, buồng phổi như bị đá tảng đè nặng khiến hơi thở đứt quãng, rít lên từng hồi khò khè đau đớn.

Khoa hốt hoảng buông nắm que củi, lao vội lại mé chõng. — Mạ! Mạ ơi!

Thằng bé áp bàn tay nhỏ vào trán mạ. Da thịt mạ lạnh ngắt như tảng băng vừa vớt dưới đáy đầm. Đôi môi chị Thược tím tái, hai mắt nhắm nghiền mệt mỏi, từng thớ thịt trên gương mặt xanh xao giật giật vì nghẹt phế khí. Chị muốn cất tiếng gọi con nhưng nơi cuống họng chỉ bật ra những tiếng thở nghẹn yếu ớt.

Nước mắt Khoa chực trào ra, nhưng nó cắn chặt môi ngăn lại. Khóc lúc này chẳng cứu được mạ. Nó nhớ như in bóng dáng bất lực của bà con xóm vạn chiều nay trước thuyền buôn của lão phú hộ Tống, nhớ tiếng quát tháo tàn nhẫn đòi một đồng bạc mới bán cho một lọ dầu tràm pha tạp chất. Mạ nó không thể đợi tới sáng mai, và nhà nó cũng chẳng đào đâu ra một đồng bạc. Mầm sống của mạ chỉ còn trông cậy vào mẻ dầu đêm nay.

Khoa nắm lấy bàn tay lạnh buốt của mạ, ghé sát tai thì thầm: — Mạ ráng lên nghen mạ. Con cất dầu tràm chừ nì, mạ ráng giữ hơi thở đợi con một lát thôi nghen mạ!

Chị Thược dường như nghe thấy tiếng con, mi mắt khẽ run rẩy nhưng không sao mở ra nổi. Bàn tay gầy gò của chị khẽ động đậy như muốn níu lấy đứa con thơ.

Khoa quay phắt người, quệt ngang giọt nước mắt chưa kịp rơi rồi lao về mé chái bếp.

Chiếc ấm đất nung sứt miệng đã nhét chặt nắm lá tràm giập cùng lưng bát nước lã, đặt vững chãi trên ba hòn gạch bếp. Thời gian trôi qua từng khắc như dao cứa vào ruột gan, thằng bé thoăn thoắt dùng bùn sét dẻo quánh vét từ bờ rãnh ban chiều trét một vòng thật dày quanh vành miệng ấm. Nó úp chiếc đĩa sành sứt mẻ lên trên, đoạn lấy thêm bùn ướt miết chặt từng kẽ hở li ti. Lớp bùn nhão bọc kín mít miệng ấm, chỉ chừa lại duy nhất chiếc vòi đất vươn chếch lên không trung.

Khoa cẩn thận nâng dóng nứa tép dài ba gang tay đã ngâm nước lạnh buốt. Đầu dóng nứa vừa khít ôm trọn lấy vòi ấm. Thằng bé lại dùng một nhúm bùn nhão trét kín mối nối giữa vòi đất và thân nứa, không để chừa một khe hở nào cho hơi tràm lọt ra ngoài. Dóng nứa được đặt dốc nghiêng thoai thoải, luồn qua chiếc chậu sành chứa đầy nước lạnh múc từ mặt phá mênh mông. Nước đầm mùa đông buốt như ngâm đá, ôm trọn lấy đoạn giữa của dóng nứa. Đầu nứa còn lại nhô ra khỏi mép chậu, chúi thẳng miệng xuống chiếc chén mắt trâu được kê ngay ngắn trên mảnh gạch bằng phẳng.

Mọi thứ đã sẵn sàng. Khoa quỳ thụp xuống bên mé bếp, chụm mấy que củi khô nhóm lửa.

Tia lửa bùng lên le lói từ nắm bùi nhùi rơm rạ rồi bén vào cành tràm khô. Tiếng củi nổ lách tách phá tan không gian tĩnh mịch.

Ngay khoảnh khắc ngọn lửa bốc lên liếm vào đáy ấm đất, tâm thức của Khoa chấn động nhẹ. Thị giác nhiệt bừng sáng trong đôi mắt thằng bé.