Chương 2: Dầm chịu lực trong giấc mơ

Ngạn không rời mắt khỏi đôi bàn tay của cô bé mười một tuổi.

Trên mặt gỗ lim sẫm màu, mười đầu ngón tay của Chiếu Nguyên Hạnh bấm chặt vào gờ bàn đến mức các khớp đốt ngón tay gồ lên, trắng bệch như những thanh chống đang oằn mình chịu lực uốn vượt ngưỡng cho phép. Từng nhiều năm tính toán tải trọng và độ võng của kết cấu thép, Ngạn hiểu rất rõ biểu hiện ấy. Đó không phải sự bướng bỉnh, càng không phải nét lúng túng của một học sinh không thuộc bài. Đó là phản xạ tự vệ bản năng của một cấu kiện đang chịu tải quá mức, chỉ cần thêm một chút áp lực là sẽ gãy vụn.

Những tiếng xì xào dưới các dãy bàn bắt đầu loang ra:

“Kìa, ngồi đơ như khúc gỗ luôn rồi…”

“Gặp bài nâng cao là tắc tị ngay!”

“Trông ngơ ngác như cục đất ấy nhỉ?”

“Đúng rồi, cục đất thông minh đấy!”

Ngạn nâng gọng kính cận kim loại xám trên sống mũi. Anh không gõ thước, cũng không lên tiếng khiển trách để dẹp yên những lời xì xầm ác ý. Bằng cử chỉ điềm đạm quen thuộc, anh đặt mẩu phấn trắng vào rãnh bảng, rồi cất giọng trầm vang cắt ngang không gian ngột ngạt:

“Hạnh, em ngồi xuống đi.”

Bốn chữ ngắn gọn buông xuống như một chiếc van xả áp kịp thời. Dưới dãy bàn cuối, cô bé khẽ run lên một nhịp, đôi vai gầy chùng xuống, mười ngón tay run rẩy buông khỏi mép gỗ lim. Hạnh ngồi thụp xuống ghế, cúi gằm mặt để giấu đi khóe mắt hoe đỏ.

Ngạn quay lưng lại với lớp học, cầm lấy giẻ lau bảng. Bằng một đường kéo dứt khoát xóa đi phần hình vẽ dang dở, anh cầm viên phấn khác, vạch nhanh ba đường phụ trợ tạo thành một mặt cắt phụ. Thiết diện hiện ra sắc nét, thể tích khối lăng trụ được giải quyết gọn gàng trong bốn dòng biến đổi ngắn ngủi.

Đúng lúc nét phấn cuối cùng vừa khép lại, hồi chuông báo hết tiết vang lên ngoài hành lang, giải phóng hai mươi tám học sinh khỏi không khí căng thẳng của buổi học đầu năm.

* * *

Khi những bước chân rộn rã trên hành lang thưa dần, trường Lam Kiều chìm vào sự vắng lặng quen thuộc của buổi hoàng hôn. Gió chiều thổi từ phía bờ sông Hậu lùa qua rặng me già, hắt từng vệt nắng vàng hanh rọi xiên qua khung cửa sổ phòng giáo viên.

Phòng làm việc lúc này chỉ còn lại một mình Ngạn.

Anh ngồi bên chiếc bàn gỗ cũ ở góc phòng, trước mặt là tách trà sen đã nguội ngắt từ lâu. Cùi chỏ tay áo sơ mi vẫn vương vệt bụi phấn trắng mỏng tang. Trong túi áo ngực, chiếc bút chì bấm kỹ thuật vỏ kim loại nằm ngay ngắn cạnh cây bút mực đỏ chấm bài.

Ngạn lật giở tập học bạ tiểu học và bộ hồ sơ đặc cách tuyển thẳng của Chiếu Nguyên Hạnh do văn phòng nhà trường chuyển giao từ đầu tuần.

Những trang giấy khen cấp quận, cấp thành phố được xếp ngay ngắn, phẳng phiu. Điểm số môn Toán suốt bốn năm tiểu học của cô bé đạt mức tuyệt đối mười phẩy. Tại các kỳ thi đánh giá năng lực tư duy mở rộng hay giải toán trực tuyến, em luôn giải quyết các bài toán hình học với tốc độ phi thường, vượt xa chuẩn mực lứa tuổi.

Thế nhưng, ngón tay thô ráp của Ngạn dừng lại ở học bạ năm lớp ba.

Một nghịch lý kỳ lạ bày ra trước mắt anh.

Bên cạnh những điểm mười tròn trĩnh ở các bài tập thực hành trên lớp, học bạ ghi nhận liên tiếp hai bài thi định kỳ cuối kỳ đạt điểm không. Dòng ghi chú của giáo viên coi thi nắn nót bằng mực xanh: “Học sinh nộp giấy trắng hoàn toàn”, “Bỏ phòng thi giữa chừng sau mười lăm phút”, “Có biểu hiện hoảng loạn không rõ nguyên do trong phòng thi đóng kín”.

Ngạn nheo mắt đối chiếu mốc thời gian.

Cuối năm 2022. Đó là thời điểm cô bé vừa tròn tám tuổi.

Trước mốc thời gian đó, bảng điểm của Hạnh phẳng lặng và sáng rõ. Nhưng kể từ sau học kỳ một năm ấy, cứ mỗi lần bước vào một phòng thi quy chuẩn có giám thị canh gác, cửa nẹp kín mít, kết quả của em lại lập tức đổ sụp. Một đứa trẻ có thể nhìn thấu cấu trúc ba chiều phức tạp của một khối đa diện chỉ sau vài cái chớp mắt, tại sao lại tê liệt hoàn toàn trước một tờ giấy thi đặt trong bốn bức tường chật chội?

Ngạn khẽ miết đầu ngón tay dính phấn lên mép trang giấy. Ký ức về đôi bàn tay bấu chặt mép bàn của Hạnh lúc chiều lại hiện về rõ mồn một. Sự nghẹt thở ấy không xuất phát từ việc thiếu hụt kiến thức. Nó là nỗi khiếp sợ trước sự giam cầm.