Chương 1: Đêm Mưa Sông Linh Tuyền

Mưa như trút nước đập rầm rầm lên mái ngói rêu phong của Ty Điền Lược huyện Thanh Khê. Trong gian phòng nồng mùi giấy bổi và mực tàu mục cũ, ngọn đèn dầu trên án thư chao đảo theo từng cơn gió thốc qua khe cửa gỗ. Tiền Đình Thược buông ngòi bút lông xuống giá đồng, đôi tai trăm năm lắng nghe một âm thanh bất thường giữa tiếng sấm rền vang trời đất.

Tám mươi năm trông coi địa bạ ở công đường nhỏ này, từng khúc quanh của sông Linh Tuyền, từng gò đất hay bờ mương của mảnh đất Thanh Khê đều in hằn sâu sắc trong tâm trí lão lại một trăm mười hai tuổi. Mùa mưa lũ nào nước sông cũng gầm réo cuồn cuộn phù sa đỏ quạch, mang theo hơi đất nồng ấm quen thuộc. Nhưng đêm nay, âm thanh từ phía khúc đê giáp ranh dội lại không phải tiếng nước vỗ bờ tự nhiên. Đó là tiếng nước bị bẻ gãy, rít lên sàn sạt đầy vẻ gượng gạo, tựa như có một sức mạnh vô hình đang cưỡng ép dòng chảy đổi hướng giữa đêm đen.

Linh cảm bất an trỗi dậy cồn cào trong lồng ngực. Cụ Thược đứng dậy, bờ vai hơi còng vì ngót một đời cúi trên bản đồ đinh bạ bỗng thẳng lên vững chãi. Cụ với lấy chiếc áo tơi treo trên vách nứa, khép chặt vạt áo vải chàm mộc mạc, rồi thuần thục cài chiếc ống đồng dài bên thắt lưng. Trong ống đồng ấy, ngoài cây thước cuộn bằng dây đồng đã nhẵn bóng qua bao năm tháng đo đạc, còn có tấm Thẻ Ngà Kiểm Điền ngự tứ do chính tay tiên đế ban tặng từ tám mươi năm trước. Xách thêm chiếc đèn bão bọc khung sắt, cụ đẩy then cài cửa, bước thẳng vào màn mưa xối xả.

Gió bấc rít từng cơn buốt giá. Đôi chân già nua nhưng quen lội ruộng của cụ Thược bì bõm qua những vũng nước bùn dọc theo con đường mòn dẫn lên bờ đê. Thanh Khê về đêm chìm trong bóng tối dày đặc, chỉ có ánh chớp rạch ngang nền trời thỉnh thoảng soi rõ ranh giới hiểm yếu: bờ bắc là Linh Điền Trang bạt ngàn của hào tộc họ Cố, bờ nam là năm vạn mẫu dân điền nuôi sống hàng vạn miệng ăn của các xóm làng phàm nhân vô căn.

Khi bước lên đỉnh đê cao, gió thốc mạnh khiến tà áo tơi phần phật bay. Cụ Thược che miệng đèn bão, nheo đôi mắt đục mờ nhưng tinh tường nhìn xuống dòng Linh Tuyền. Cảnh tượng dưới chân đê khiến ngực cụ thắt lại.

Dòng sông vốn chảy thẳng theo triền đá tự nhiên nay lại uốn cong một đường hiểm hóc về phía bờ nam, đâm thẳng mũi nhọn hung hãn vào chân đê của dân điền! Trên mặt nước cuộn sóng ngầu bọt, từng vệt sáng màu lam nhạt lập lòe trôi nổi như lân tinh ma quái. Một mùi nồng hắc, lạnh buốt thấu xương xộc thẳng vào cánh mũi — đó tuyệt đối không phải mùi bùn đất phù sa, mà là linh sát nồng nặc phát ra từ phế khí trận pháp của tu sĩ. Dòng nước mang sát khí độc hại ấy đang ầm ầm xô lệch cống ngăn, tràn thẳng vào hệ thống mương máng tưới tiêu của năm vạn mẫu ruộng phàm nhân.

Cụ Thược siết chặt quai đèn sắt, khớp ngón tay trắng bệch. Lúa vụ này của bà con đang độ ngậm sữa. Nếu để thứ linh sát buốt giá này ngâm rễ trong vài ngày, hoa màu chắc chắn thối rữa, lá úa rễ đen, cả vùng Thanh Khê sẽ đối mặt với cảnh trắng tay đói kém. Nhưng điều khiến cụ chấn động hơn cả chính là nguyên cớ: làm sao một dòng sông tự nhiên lại có thể tự ý bẻ cong dòng chảy chuẩn xác và tàn độc đến nhường này?

Cụ Thược không quay về ty. Cụ nép mình dưới tán cây rậm rạp cạnh điếm canh đê, lặng lẽ che chắn ngọn đèn qua suốt canh ba rồi canh bốn. Đến lúc tảng sáng, mưa bão ngớt dần, chỉ còn lại những giọt mưa phùn bay lất phất trong làn sương sớm mờ ảo. Mực nước sông Linh Tuyền sau một đêm cuộn trào bắt đầu rút bớt, để lộ bãi bồi trơ trọi lớp phù sa đen sẫm.