Chương 20: Trao Lại Thước Dây

Nắng trưa rọi vàng mặt đường đá xanh khi Hai Thêu đỡ từng bước chân chậm rãi của cụ Nguyệt Nga về tới đầu xóm. Chiếc gậy tre gõ nhẹ lên bờ đất xôm xốp, mang theo sự thanh thản sau khi dứt bỏ mối ân oán truyền kiếp ở phố Hàng Vải. Thế nhưng, vừa bước qua ngạch cửa chòi lá, cả người cụ Nga bỗng chùng xuống, tựa hẳn vào vai cháu gái. Chuyến đi bộ đường xa giữa ban trưa dường như đã vắt kiệt chút tàn lực cuối cùng trong thân thể một trăm lẻ tám tuổi.

Những ngày sau đó, sức vóc của cụ yếu đi trông thấy. Cụ không còn ngồi lâu bên bàn gỗ mít rọi đèn dầu như trước, phần lớn thời gian chỉ nằm nghỉ trên chiếc phản tre lót chiếu bông êm ái. Vậy mà, mỗi bận Hai Thêu hay Bé Lành bước tới gần, đôi mắt đục mờ vì dấu vết năm tháng của cụ vẫn ánh lên nét tinh anh, tràn ngập vẻ yêu thương hiền từ. Cụ nằm đó, khẽ đưa mắt dõi theo từng cử động của các cháu, lắng nghe tiếng nhịp nhàng quen thuộc của chốn tiệm may mà lòng nhẹ nhõm như mây trời bến sông.

Căn chòi An Lạc ven bờ nước giờ đây đã trở thành mái ấm chở che cho bao phận đời cơ cực. Từ sáng sớm, tiếng mái chèo khua rộn rã ngoài bến, tiếng người lao động í ới gọi nhau đã râm ran khắp bờ rẫy. Dưới sự chở che của hội tương tế, gian chòi được cơi nới thêm mái hiên dừa nước mát rượi, đón nhận những người thợ may trẻ từng bị xua đuổi ở phố thị về đây cùng chung lưng đấu cật. Mọi việc lớn nhỏ trong tiệm đều do một tay Hai Thêu đứng mũi chịu sào.

Đứng bên chiếc bàn cắt thênh thang, Hai Thêu thoăn thoắt so mép vải mộc đã nhuộm củ nâu ủ bùn non phẳng phiu. Bàn tay mười bảy tuổi sau bao ngày tháng tôi luyện qua gian khó nay đã dạn dày, khéo léo lạ thường. Cô đưa viên phấn mộc gọt mỏng lướt êm ru trên mặt sợi, từng đường cong hạ nách, lượn eo hiện ra chuẩn xác như tạc. Chiếc kéo gia truyền bằng đồng trên tay cô mở rộng rồi khép lại, phát ra từng tiếng lách cách giòn giã, dứt khoát xén ngọt từng thớ vải dày mà không hề vương một sợi chỉ tưa.

Bên cạnh bàn cắt, cuốn sổ tay bìa bọc vải thô mở sẵn. Hai Thêu vừa lật trang giấy vừa nhớ vanh vách từng số đo: vai chú Sáu phu xe bên nào trễ hơn vì đòn gánh, lưng bác Ba Đờn còng bao nhiêu phân do cúi đục guốc gỗ suốt mấy mươi năm, nhịp thở của thím Năm thợ hồ dốc dác ra sao lúc gánh gạch lên dốc cao. Từng manh áo được may ra không chỉ vừa khít thân hình mà còn nâng đỡ những nỗi nhọc nhằn, khiến tiếng lành về cô thợ trẻ tiệm An Lạc bay xa khắp các ngả sông miệt Vĩnh Long, Sa Đéc.

— Chị Hai ơi! Coi giùm em coi tà áo này em viền ngay ngắn chưa nè!

Tiếng gọi lanh lảnh của Bé Lành cắt ngang dòng suy nghĩ của Hai Thêu. Cô bé chín tuổi lăng xăng chạy lại, hai tay nâng niu tà áo bà ba vải ú đen vừa may xong. Sau chuỗi ngày được bà cố uốn nắn và chị gái chỉ dạy, Bé Lành nay đã tự tay gập nẹp, khâu những mũi viền thẳng tắp như sợi chỉ căng, giấu kín mối gút vào nếp gấp một cách tinh tươm.

Hai Thêu đón lấy manh áo, miết nhẹ đầu ngón tay qua đường gập mép vải, mỉm cười xoa đầu em gái:

— Giỏi lắm Út. Mũi kim đều tăm tắp, không lượn sóng chút nào. Em đem ra bàn xếp lại cho gọn, lát nữa chú Tư chèo ghe ghé lấy đồ nghen.

— Dạ! Em nhớ rồi!

Bé Lành khoanh tay dạ giòn giã rồi nhanh nhảu chạy vụt ra trước hiên. Đúng lúc ấy, ngoài bến rạch có tiếng xuồng ba lá cập bờ cọc tre. Bác Ba Đờn bưng sọt củ nâu tươi vừa chở từ miệt Cổ Chiên về, bước vào chòi bằng nụ cười hào sảng:

— Hai Thêu nè cháu! Bác đem thêm củ nâu già về cho xóm mình nhuộm vải đây. Chà, bữa nay đơn đặt may áo của phu bến lúa gửi sang nhiều dữ nghen, bà con bảo mặc đồ An Lạc chèo đò cả ngày mà hai bên nách êm ru, hổng hề biết rát là gì!

Bé Lành lanh lợi chạy ra đón lấy chiếc sọt tre, đỡ đần bác Ba Đờn trong tiếng cười nói rộn rã của mấy thợ phụ dưới hiên dừa. Căn chòi rách nát ngập tràn gió lạnh thuở nào nay đã ấm sực tình người, sáng rực niềm tin vào nghề mộc mạc chân phương.