Chương 4: Chiếc Thước Gỗ Đầu Tiên

Câu hỏi ngập ngừng của Lam rơi vào khoảng không tĩnh lặng của buổi chiều tà, nơi chỉ còn tiếng lá bàng xào xạc ngoài hành lang. Bàn tay em vẫn níu chặt vạt áo vải thô đượm mùi dầu tràm của thầy Tường, các ngón tay khẽ run lên vì vừa dốc hết can đảm bộc bạch nỗi niềm sâu kín nhất.

Người thầy già không vội đáp lại ngay. Sự im lặng trong vài nhịp thở không hề làm Lam hoang mang, bởi em cảm nhận được bàn tay to bản, thô ráp của thầy khẽ đặt lên mu bàn tay mình, ấm áp và vững chãi lạ thường.

– Có chứ, con. – Giọng thầy Tường cất lên, trầm ấm và kiên định. – Chỉ cần lòng con không nguôi khát vọng, thầy trò ta nhất định sẽ tìm ra cách để đôi bàn tay con đo được độ nghiêng của từng tia nắng, từng góc quay của bầu trời. Giờ thì thu dọn đồ đạc rồi về kẻo mẹ trông, hãy tin ở thầy.

Lời khẳng định đôn hậu ấy theo Lam về tận căn nhà nhỏ ven chợ Miếu Bông, nhưng những ngày sau đó lại trôi qua trong nỗi thấp thỏm khôn nguôi. Ngồi trong lớp 8/2, Lam chăm chú lắng nghe từng bài giảng môn Toán, môn Vật lý. Tiếng phấn của giáo viên gõ lách cách đều đặn trên bảng đen, tiếng giảng giải về các đường phân giác, các góc so le, góc đồng vị, rồi tiếng bạn bè xung quanh sột soạt xoay compa, đặt thước kẻ nhựa lên mặt giấy kẻ ô. Mỗi âm thanh quen thuộc ấy đối với các bạn sáng mắt là điều hiển nhiên, nhưng với Lam lại như những mũi kim khẽ châm vào lòng. Em lặng lẽ cúi đầu, miết ngón tay lên bảng gài nhôm và chiếc dùi sắt quen thuộc dưới ngăn bàn, nửa cháy bỏng hy vọng vào lời hứa của người thầy khả kính, nửa nơm nớp lo sợ câu hỏi của mình buổi chiều hôm ấy chỉ là một mơ ước viển vông ngoài tầm với. Thầy Tường năm nay đã bảy mươi lăm tuổi, liệu người thầy tóc bạc có thể làm gì trước bức tường ngăn cách nghiệt ngã của số phận đang vây bủa quanh em?

– Cậu đừng bồn chồn nữa, Lam. – Giờ ra chơi ngày thứ Năm, Đức ghé sát tai thì thầm. – Mấy hôm nay tan trường tớ đều thấy thầy Tường đạp xe vào xưởng mộc làng bên rồi mang mấy thanh gỗ về nhà. Tớ tin chắc thầy đang làm gì đó cho tụi mình đấy.

Lam khẽ gật đầu, siết nhẹ các đầu ngón tay vào nhau, thầm mong thời gian trôi thật nhanh để giải tỏa nỗi mong mỏi đang cồn cào trong lồng ngực.

Tiết học cuối cùng của ngày thứ Sáu khép lại bằng một hồi trống rộn rã báo hiệu giờ tan trường. Tiếng bàn ghế xô đẩy, tiếng reo hò rủ nhau đá bóng khiến dãy hành lang tầng một rộn ràng hẳn lên. Lam cẩn thận xếp bảng nhôm và dùi sắt vào cặp, toan đứng dậy thì nghe tiếng Đức reo khẽ bên cạnh:

– Kìa, Lam ơi! Thầy Tường đang đứng ở cửa lớp vẫy tay gọi tụi mình này!

Lam khựng lại, trái tim em đập lỗi một nhịp. Thính giác bén nhạy lập tức bắt được tiếng bước chân chậm rãi, chắc nịch cùng tiếng húng hắng ho quen thuộc của người thầy già ngay trước bậc cửa:

– Lam, Đức, hai đứa thu dọn xong chưa? Ra chiếc bàn đá dưới gốc bàng với thầy một lát nào.

Đức nhanh nhảu khoác cặp, một tay cầm lấy khuỷu tay Lam, cẩn thận dẫn bạn bước theo tiếng chân của thầy. Ra đến sân trường, làn gió thu hiu hiu thổi qua tàng lá bàng cổ thụ xua tan đi sự oi ả tích tụ suốt buổi chiều. Mùi hương ngai ngái của lá bàng rụng hòa cùng hơi đất ẩm quen thuộc khiến tinh thần Lam dịu lại. Lam lần tay men theo mép bàn đá tròn mát rượi rồi ngồi xuống cạnh Đức.

Thầy Tường ngồi đối diện với hai đứa trẻ. Lam nghe tiếng một vật gì đó khẽ đặt xuống mặt bàn đá, tiếp theo là âm thanh sột soạt của nếp vải thô mở ra chầm chậm. Người thầy già nhẹ nhàng nâng bàn tay phải của Lam lên, cẩn trọng đặt vào lòng bàn tay em một vật bọc vải mềm mại:

– Thầy tặng con món quà này. Con mở ra xem có vừa tay không nhé.

Lam đưa cả hai bàn tay đón lấy. Lớp vải thô sợi dệt mộc mạc, khô ráo và mềm mại bao bọc bên ngoài. Bằng những ngón tay mẫn cảm, em cẩn trọng gỡ từng nếp gấp. Khi mép vải cuối cùng tách ra, lòng bàn tay Lam chạm vào một bề mặt gỗ phẳng phiu, mịn màng và tỏa ra một hơi ấm dịu dàng.

Đó là một trải nghiệm xúc giác kỳ diệu đến sững sờ. Mùi thơm nồng ngái đặc trưng của thớ gỗ mít già quyện chặt với hương dầu tràm thoang thoảng từ bàn tay người thầy. Bề mặt gỗ láng mịn như nhung nhờ được mài giũa tỉ mỉ bằng giấy nhám và quét một lớp sáp ong tự nhiên mỏng nhẹ, hoàn toàn không có lấy một sợi dằm nhỏ nào có thể làm tổn thương làn da non nớt.

Lam lướt các đầu ngón tay khám phá hình dáng tổng thể của vật phẩm. Cạnh dưới là một đường thẳng tắp, dài chừng hơn mười lăm xăng-ti-mét. Nối liền với cạnh đáy là một đường viền cong khum tròn hoàn hảo, tạo thành hình bán nguyệt cân đối.