Chương 10: Cây Thước Chặn Lưỡi Hái Tử Thần

Cụ Ba Trình ném phịch bó củi khô xuống rãnh đất, bước rảo những bước chân già nua nhưng đanh gọn về phía lán Tro. Cu Sắn ở sát phía sau, hai hàm răng nghiến chặt trèo trẹo, hai bàn tay gân guốc siết chặt cán rìu cùn như muốn bóp vỡ thớ gỗ.

“Bỏ rìu xuống, Sắn!” Cụ Ba hạ giọng dằn một tiếng sắc lạnh như nhát búa gõ đe. “Không được làm bậy.”

Cai Đắc lúc này đang đứng nghênh ngang giữa đống rơm rạ nát bấy, tay phải vung vẩy cây roi gân bò ngâm dầu đen bóng. Tay trái của gã giơ cao một vật mỏng dính, màu vàng xỉn lấm lem bụi than. Đó chính là mảnh mo cau mà thầy giáo Sanh dùng mẩu than củi phác thảo sơ đồ thông gió ngầm và các vạch trắc đạc mấy hôm trước.

Thầy giáo Sanh bị tên tay sai lực lưỡng đè quỳ gối dưới bờ mương nước phèn, chiếc áo cánh rách tả tơi để lộ khuôn ngực gầy guộc. Khóe môi người thanh niên ứa ra một vệt máu đỏ tươi, nhưng ánh mắt sau lớp mi không còn kính vẫn quắc lên sự khinh miệt khôn cùng.

“Bắt được quả tang rồi nhé!” Cai Đắc ngửa cổ cười sằng sặc, mặt rỗ hoa đỏ gay vì men rượu lẫn cơn đắc chí. “Chữ Tây chữ uốn éo, lại còn vẽ cả ngóc ngách hầm mỏ! Phen này bố mày giải mày lên đồn lính khố xanh, nộp cho quan lớn Renard. Tội cấu kết làm loạn, mưu toan phá hoại công ty than SFCT thì chỉ có nước rục xương trong xà lim nhà lao Cẩm Phả!”

Cụ Ba Trình bước thẳng vào vòng vây, chắn ngang tầm mắt hiểm độc của cai Đắc. Ánh mắt cụ điềm tĩnh lạ thường, giọng nói trầm đều không gợn một tia hoảng loạn:

“Thầy cai bớt giận. Chú Sanh chỉ là đứa biết dăm ba mặt chữ, ghi chép mấy thứ vớ vẩn để nhớ đường gánh than. Có gì hệ trọng mà thầy phải dọa giải quan?”

“Lão Ba Trình, câm cái mồm già của mày lại!” Cai Đắc chĩa đầu roi gân bò vào tận chóp mũi cụ, bọt mép văng ra tung tóe. “Mày bênh nó à? Cả cái lũ khố rách áo ôm chúng mày, hôm nay bố mày tống cổ đi hết! Thằng kia, lôi cổ nó đi!”

“Thầy Đắc tưởng quan Renard rảnh rỗi nghe thầy tâng công sao?” Cụ Ba khoanh hai tay trước ngực, giọng thong thả mà như từng nhát dao cứa vào tâm lý đa nghi của tên cai. “Quan lớn chỉ cần than antraxit xuất cảng. Lúc này thầy kéo người lên báo án bậy bạ, gián đoạn kíp lò, quan quở phạt việc chậm chỉ tiêu hai mươi xe goòng thì cái chân cai mỏ của thầy liệu có còn giữ nổi? Huống hồ, vỉa than nhánh số 2 dưới tầng âm bốn mươi đang nứt toác, đá nóc rạn nứt như mạng nhện. Nếu thầy không xuống đốc thúc giải quyết ngay, sập lò tắc đường goòng thì cái đầu thầy gánh trước tiên đấy.”

Cai Đắc khựng lại. Hai chữ “sập lò” chạm đúng vào nỗi sợ hãi bản năng lớn nhất của một kẻ kiếm cơm dưới lòng đất. Gã liếc nhìn mảnh mo cau trong tay, rồi lại nhìn vẻ mặt thản nhiên như nước giếng sâu của cụ Ba Trình. Sự tự tin kỳ lạ của lão phu già còm cõi làm gã bỗng thấy chột dạ.

“Mày bảo vỉa số 2 bị nứt?” Cai Đắc nuốt khan một ngụm nước bọt, rụt roi lại. “Được lắm, bố mày xuống tận nơi xem lũ chúng mày giở trò gì! Nếu lò không việc gì, tao trói cả ba đứa chúng mày đem nộp quan!”

Gã nhét vội mảnh mo cau vào túi áo bà ba, hất hàm ra lệnh cho hai tên tay sai áp giải thầy Sanh và kíp thợ đi xuống cửa hầm.

Không khí ngột ngạt của tầng âm bốn mươi lập tức trùm lấy đoàn người. Ánh đèn dầu hỏa leo lét trên mũ sắt hắt lên những bóng đen chập chờn, ma quái. Khi đến vỉa than nhánh số 2, hơi nóng hầm hập phả ra quyện cùng mùi khét nồng của đá cọ xát. Khung chống lò bằng gỗ nghiến ở đây đã oằn xuống, phát ra những tiếng cọt kẹt rợn người dưới sức nặng ngàn cân của tầng địa chất phía trên.

Cai Đắc đứng dạng chân ngay giữa ngã ba đường lò, nơi trần hầm cao nhất. Gã cầm roi gõ cồm cộp vào ủng da, hống hách quát:

“Đá đâu? Sập đâu? Lão già chết tiệt, mày dám lừa bố mày à? Tao mà không lột da…”

Cụ Ba Trình không đáp nửa lời. Cụ bước lên hai bước, đứng ngay bên cạnh cai Đắc. Bằng một động tác dứt khoát và chuẩn xác, cụ rút cây thước thợ bằng gỗ nghiến giắt ngang lưng hông ra. Cụ giơ thẳng cánh tay, áp sát mép thước khắc vạch ly vạch tấc vào mặt dưới của vòm đá cát kết ngay trên đỉnh đầu tên cai.

Đầu thước gỗ tì vào mặt đá nhẵn lì, cụ Ba khẽ nheo một bên mắt, ngắm theo đường vạch chìm. Bàn tay cụ gầy guộc nhưng giữ thân thước bất động như đúc bằng gang.

“Nhìn cho kỹ đi, thầy cai,” Cụ Ba hạ giọng, âm sắc lạnh tanh đến rợn gáy. “Thước thợ của tôi không biết nói dối đâu.”

Cai Đắc ngước mắt nhìn lên theo đầu ngón tay khẳng khiu của cụ. Dưới ánh lửa vàng vọt, một vệt nứt chân chim mảnh như sợi tóc vừa nứt toác, chạy ngoằn ngoèo dọc theo vỉa đá cát kết màu xám tro. Điều kinh khủng hơn, khoảng hở giữa mép thước gỗ nghiến thẳng tắp và vòm đá đang phồng ra từng ly một.

“Tầng cát kết dày hai thước bên trên ngậm no nước phèn và chịu lực nén của vỉa sâu, đang võng xuống ba ly,” cụ Ba Trình lạnh lùng nói, ánh mắt sắc như lưỡi dao găm xoáy thẳng vào tâm can tên cai. “Gỗ chống lò bên cánh tả đã gãy ngậm bên trong. Cứ ba nhịp thở, khe nứt lại há thêm nửa ly.”