Chương 11: Hiệp Ước Trong Bụi Mù

Cụ Ba Trình từ tốn đưa tay đón lấy mảnh mo cau xám xịt từ đôi bàn tay đang lẩy bẩy giơ lên của cai Đắc. Cụ vuốt thẳng mép mo cau nhăn nhúm, cẩn thận gập lại rồi giắt sâu vào cạp quần thô, cử chỉ thong thả như thể khối đá hai tạ vừa suýt nghiền nát mạng người chỉ là một cơn gió thoảng.

Dưới vòm lò đặc quánh khói bụi, cai Đắc vẫn dán trán sát vũng bùn đen, hai bờ vai run lên từng chặp. Tiếng thở dốc của gã hòa vào tiếng nước phèn rỉ tí tách từ trần đá.

Cụ Ba nâng đầu thước gỗ nghiến lên, gõ nhẹ cạnh thước vào một gờ đá xám phía bên tả. Tiếng “cốc… cốc” vang lên đùng đục, rỗng tuếch.

“Thầy Đắc, ngẩng mặt lên mà nhìn cho tỏ,” giọng cụ Ba Trình trầm đục mà lạnh buốt. “Đừng tưởng tảng đá này rụng xuống là xong. Nhìn thớ nứt hình chân rết này xem. Tầng cát kết nhánh số 2 ngậm nước phèn đã rệu rã hết rồi. Nếu tiếp tục ép thợ bửa than ở đây, chỉ cần ba nhát choòng nữa, cả mảng vòm dài bốn trượng kia sẽ sập đè xuống, chôn sống sạch bách đám phu của kíp này.”

Cai Đắc lập cập ngước mắt lên. Dưới ánh lửa tù mù, những đường nứt ngoằn ngoèo xé dọc vách lò hiện ra rõ mồn một như miệng vết thương há hoác. Gã nuốt nước bọt cái ực, cổ họng đắng chát mùi lưu huỳnh.

Cụ Ba bước thêm một bước, áp sát mặt vào tên cai, hạ thấp giọng nhưng từng tiếng nện vào tai gã như búa gõ đe:

“Nhánh số 2 này mà sập hoàn toàn, sản lượng than của thầy mất trắng. Quan Renard sẽ chẳng nghe thầy phân bua đâu. Nhẹ thì mất chân cai mỏ, bị tống cổ về quê trắng tay; nặng thì ăn đòn gánh của lính khố xanh vì tội làm hư hỏng công trình của công ty than. Mà khéo lúc ấy, cái xác của thầy đã mục rữa dưới đống đá này rồi, còn đâu mà về làm lý trưởng?”

Mỗi lời cụ Ba thốt ra như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào tim cai Đắc. Nhìn vẻ mặt xám ngoét của gã cai mỏ, cụ Ba biết tỏng nỗi sợ chết chực chờ dưới hầm sâu quyện cùng nỗi sợ mất đi cái bổng lộc bao năm cướp đoạt của phu phen đang khiến đầu óc gã quay cuồng. Gã run rẩy ngẩng đầu, lắp bắp:

“Cụ… cụ Ba… thế bây giờ… bây giờ phải tính sao để che mắt quan Tây?”

Cụ Ba Trình thu thước gỗ về bên hông, ánh mắt thấu suốt nhìn xoáy vào kẻ đang quỵ lụy:

“Muốn giữ ghế, giữ mạng thì nghe cho rõ đây. Vỉa số 2 này hỏng rồi, phải bỏ. Thầy báo lên văn phòng là đá non sụt lở, xin cho kíp thợ mở ngách sang vỉa số 4 bên cạnh để bới than vụn bù vào số hụt. Dưới đáy lò này, tôi nói vỉa nào có than vụn thì vỉa đó đào ra được than, quan Tây trên mặt đất chẳng rỗi hơi chui xuống mà xem xét. Đổi lại, thầy phải nhắm mắt làm ngơ cho đám thợ tôi làm việc ở ngách số 4.”

Cai Đắc chớp chớp mắt, ngập ngừng:

“Nhưng… còn thằng Sanh… và mảnh mo cau…”

“Thầy Sanh là người đo đạc giúp tôi tìm vỉa,” cụ Ba đanh giọng, dứt khoát chặt đứt tia do dự cuối cùng của gã. “Lập tức cởi trói, trả tự do cho nó. Chuyện mảnh mo cau coi như chưa từng có. Thầy ngậm chặt miệng trước mặt Renard, vừa có than giao nộp, vừa giữ được cái đầu trên cổ. Nhược bằng tráo trở một lời, cây thước gỗ của tôi sẽ không thèm đo độ võng cho thầy lần thứ hai đâu.”

Cai Đắc rùng mình, ánh mắt khiếp đảm nhìn trân trân vào khối đá nặng hai tạ vừa sập ầm xuống nền lò. Gã run rẩy dập đầu xuống bùn:

“Con nghe… con xin nghe cụ! Con thề có trời đất dưới đáy lò, con không dám hé răng với quan chủ một lời!”

Một khắc sau, lán Tro hiện ra trong màn sương đêm ẩm lạnh của bãi xỉ than.

Bên trong góc lán xiêu vẹo, Cu Sắn đang đỡ thầy giáo Sanh ngồi dựa vào vách nứa. Đám tay sai đã rút sạch theo lệnh truyền của cai Đắc lúc vừa lên khỏi miệng giếng, để lại một bãi chiến trường hoang tàn với chõng tre gãy đôi và manh chiếu rách tơi tả. Khóe môi Sanh rớm máu, một bên gò má sưng húp tím bầm, chiếc kính cận buộc dây dù vỡ một bên mắt kính được đặt cẩn thận trên khúc gỗ gối đầu.

Cụ Ba Trình bước vội vào lán, ngồi xuống bên cạnh. Cụ mở gói lá chuối khô giắt bên sườn, lấy ra nắm lá bỏng giã dập trộn muối hột mà cụ đã ngâm sẵn trong ống nứa từ chiều:

“Để già đắp cho. Chú mày chịu đau một chút, vôi than bám vào vết rách dễ mưng mủ lắm.”

Sanh khẽ rên lên khi nắm thuốc chạm vào vết rách trên khóe môi, nhưng ánh mắt sau tròng kính lành lặn lập tức sáng bừng lên khi thấy cụ Ba an toàn trở về:

“Cụ Ba… mảnh vẽ…”

Cụ Ba Trình mỉm cười ấm áp, rút mảnh mo cau trong cạp quần chìa ra trước mặt người học trò trẻ: