Chương 23: Mạch sống trường lưu

Cụ Huỳnh Tấn Quý khẽ vỗ vai Thiết Bá và Ba Đồ, rồi đưa mắt nhìn về phía cỗ xe pháo đá đồ sộ đang nằm im lìm bên mép cát. Dưới ánh nắng ban mai rực rỡ, tảng đá xanh nặng hàng trăm cân từng dùng làm đạn bắn phá nay được hàng chục phu đá và cựu binh đồng lòng ghì dây da, hợp sức khiêng đặt xuống bên bờ giếng số 36.

“Đặt nó ngay đây,” cụ Quý cất giọng trầm ấm, đôi mắt nâu nheo lại hiền từ. “Để tảng đá này làm cột mốc phân chia mạch nước. Từ giờ trở đi, không ai được dùng đá để ngăn sông cấm chợ, mà chỉ dùng đá để giữ bờ giữ giếng.”

Dân làng thung lũng Hạc Cốt cùng hàng trăm cựu binh thiết giáp đồng loạt dạ ran. Tiếng reo mừng hòa cùng tiếng vỗ tay rộn rã làm rung chuyển cả triền cát trắng. Ngay trước tảng đá xanh, bản ước định thành lập hội đồng chia nước tự quản được mọi người nhất trí thông qua. Hủ tục tô nước bấy lâu nay bóp nghẹt sinh mệnh tộc Cát Trắng chính thức bị xoá bỏ hoàn toàn. Binh lính giáp sắt cởi bỏ giáp ngực nặng nề, cùng người dân xắn tay đào mương dẫn nước toả đi muôn hướng. Chẳng mấy chốc, những hạt mầm thảo mộc hoang dại và giống ngô cát được ủ kỹ dưới đáy bao tải đã được gieo xuống nền đất ẩm dọc hai bờ mương mát lạnh.

Giữa công trường tấp nập tiếng cười nói, Thiết Bá bước tới, chắp đôi bàn tay gân guốc thô ráp trước ngực cụ Quý, giọng ồm ồm như đá lăn nhưng đượm vẻ kính cẩn:

“Thưa cụ Quý, anh em thợ đục đá chúng tôi tín nhiệm giao cho tôi chân công trình sư trưởng. Già trẻ trong thung lũng đều trông cậy vào việc nạo vét cát bồi và duy tu đúng ba mươi sáu giếng thông khí cùng hai mươi dặm kênh ngầm. Thằng này tính tình bộc trực, chỉ biết cầm búa chẻ đá, nhưng trước mặt cụ và bà con, tôi xin thề trọn đời coi sóc từng tấc hầm ngầm này, tuyệt đối không để hạt cát nào làm nghẽn dòng chảy.”

Cụ Quý mỉm cười đôn hậu, đặt bàn tay ấm áp lên bờ vai vạm vỡ của người thợ cả:

“Chú em Bá có cái tâm ngay thẳng như dây dọi chì, tay búa lại chuẩn xác từng phân, giao đường kênh này cho chú em là bà con an lòng nhất rồi. Nhớ lấy, mùa gió cát chuyển vần thì phải kiểm tra kỹ các cửa giếng đón gió, đừng để đất lở lấp mất đường thông khí dưới tầng sâu.”

“Tôi xin ghi lòng tạc dạ!” Thiết Bá dõng dạc đáp lời.

Cách đó không xa, Ba Đồ đang dắt một bà cụ lưng còng, tóc bạc bước tới bên bờ kênh. Nhìn thấy cụ Quý, người mẹ già của Ba Đồ rưng rưng vốc lấy một vốc nước trong vắt áp lên đôi má nhăn nheo, nghẹn ngào không thốt nên lời. Ba Đồ cúi đầu thật thấp trước cụ già trăm tuổi, ánh mắt kiên định rạng ngời:

“Cụ Quý, tôi đã đón mẹ về lại xóm lều thung lũng để sớm hôm phụng dưỡng. Hơn hai trăm anh em cựu binh thiết giáp cũng nguyện ở lại đây làm dân cày, cùng tôi lập đội tuần tra ngày đêm đi dọc hai mươi dặm hoang mạc để bảo vệ các miệng giếng. Ai muốn động đến kênh ngầm, trước hết phải bước qua hàng ngũ chúng tôi.”

“Tốt lắm, chú em Ba Đồ,” cụ Quý gật đầu hài lòng, giọng sang sảng. “Lấy sức mạnh binh đao ngày trước đổi thành tấm lòng che chở nguồn sống cho xóm giềng, ấy mới là cái dũng của đấng trượng phu.”

Nhìn cảnh tượng muôn người quây quần chia ngọt sẻ bùi, lòng cụ Quý dâng lên một niềm an ủi vô bờ. Cụ lặng lẽ xoay người, bước chậm rãi về phía gò đá hoa cương đầu nguồn, nơi A Lãng đang cặm cụi dùng cọng sậy đo mực nước dâng bên bờ kênh Kharez.

Nghe tiếng bước chân quen thuộc, A Lãng quay lại, nhanh nhảu chạy tới đỡ lấy khuỷu tay cụ già:

“Thầy Quý! Nước từ Hẻm Quỷ Khóc chảy về êm ru, đúng chuẩn độ dốc vi sai ba phân trên mười trượng như thầy tính toán! Mẹ cháu uống nước đầu nguồn, sớm nay đã có thể tự mình xuống giường bước ra cửa lều nhìn dòng mương rồi thầy ạ!”

Cụ Quý dừng chân bên một phiến đá phẳng ngập nắng, tháo chiếc túi da cũ sờn đeo bên hông xuống. Bàn tay thô ráp của cụ cẩn trọng lấy ra cuộn giấy dó đã ngả màu vàng ố vì bụi cát, bên trên vẽ chi tiết sơ đồ ba mươi sáu giếng đứng, các tầng đá vôi xốp và phương pháp cân chỉnh góc nghiêng hầm ngầm. Cùng với đó, cụ rút cây thước thủy bằng đồng đỏ cắm nơi mép túi. Ống đồng chạm rỗng đã ngả màu mắt cua, bóng khí bọt dầu bên trong vẫn thăng bằng tuyệt đối ở vạch giữa, sáng lấp lánh dưới ánh mặt trời.