Chương 10: Cánh Én Đầu Tiên

Hơi ấm từ bàn tay rắn rỏi của vị khâm sai trẻ tuổi truyền qua những ngón tay gân guốc của cụ Cầm Văn Bão, như một mạch ngầm thấu suốt giữa lòng sông và vách đá. Đôi mắt già nheo lại, ánh lên nét cười đôn hậu giữa chòm râu bạc phơ vờn bay trong gió núi.

Cụ Bão vỗ nhẹ lên mu bàn tay còn quấn lớp lá thuốc của Trần Nhật Du, cất giọng trầm ấm: — Tướng quân chớ lo. Đất trời biên ải này thiêng lắm, lũ giặc Thát hung tàn phóng hỏa đốt rừng chỉ càng làm đá núi thêm rắn, lòng người thêm đanh. Giờ giặc đã lui, nhưng mắt cú vọ của chúng vẫn rình rập quanh đây. Tướng quân hãy cho quân sĩ dựng rào chông trên dốc độc đạo, phối hợp cùng trai bản canh gác ngày đêm. Còn việc dưới lòng suối khoáng, lão phu và bản Chiềng Lương khắc có cách lo liệu.

Trần Nhật Du chắp tay cung kính lĩnh ý, lập tức lui ra bố trí phòng tuyến.

Thời gian thấm thoắt thoi đưa qua ba tuần trăng khuyết. Đủ hai mươi mốt ngày đêm, những thân bương đá xẻ nan uốn cong nằm yên dưới đáy bùn suối khoáng nóng ngầm sâu dãy Pha Luông, hấp thu trọn vẹn tinh túy của đất trời.

Buổi sớm hôm ấy, khi màn sương lam còn bảng lảng vờn quanh đỉnh núi, cụ Cầm Văn Bão khoác tấm áo chàm mới bước ra mép đầm bùn. Một trăm sáu mươi sáu tuổi đời, dáng đi của cụ vẫn thoăn thoắt, đôi bàn chân bè rộng cắm vững chãi trên đá tai mèo. Cụ kính cẩn đặt mâm lễ tạ xuống phiến đá phẳng: một nắm xôi nếp nương thơm dẻo, một vò rượu cần vít cong cần trúc và một dải vải thổ cẩm thêu hình chim én chao liệng.

Cụ Bão ngửa mặt lên vòm trời xanh thẳm, cất tiếng khấn vang rền, trầm bổng hòa cùng tiếng róc rách của khe suối: — Lạy mẹ sông Mã, lạy thần núi Pha Luông! Rừng thiêng đã cho cây bương đá, suối nóng đã luyện gân xơ. Nay con cháu bản mường xin phép rước bương về bến, đem xương thịt của rừng kết thành thuyền én xé sóng cứu lấy muôn dân!

Lời khấn vừa dứt, cụ quay sang gật đầu với đám thanh niên đang đứng chờ lệnh quanh bờ đầm.

— Trục vớt bương đá! — Tiếng cụ già làng vang lên đanh gọn như tiếng chiêng thúc trận.

Cầm Khun cùng hàng chục trai bản ngực trần lực lưỡng lập tức ào xuống đầm bùn ấm nóng. Bùn khoáng đặc quánh màu xám tro rẽ ra, để lộ những nan bương đá dài thon thả. Cầm Khun cẩn trọng luồn đôi tay chai sạn xuống đáy, nâng một thân nan lên khỏi mặt nước.

Lớp bùn khoáng mịn màng trôi tuột đi, lộ ra lớp cật bương óng ả như sáp ong rừng. Dưới tác động kỳ diệu của mạch khoáng nóng và bàn tay người tôi luyện, phần cùi bở bên trong đã tiêu biến sạch sẽ, chỉ còn lại những thớ xơ bương dai quánh, mềm mại mà bền chắc lạ thường. Khi đặt xuống mặt nước suối trong vắt, thân nan bương không hề chìm nghỉm mà nổi bồng bềnh, nhẹ tựa lông hồng. Cầm Khun thử dùng hết sức vặn gập thanh bương lại, thân cây chỉ uốn cong hình cánh cung rồi bật nảy trở về nguyên dạng, không hề rạn vỡ.

Cụ Cầm Văn Bão vuốt chòm râu bạc, trong mắt ngập tràn niềm mãn nguyện. Bách nghệ ngàn đời của tổ tiên người Thái chưa bao giờ sai trật.

Toàn bộ nan bương được chuyển nhanh về bến Vạn Én. Tại đây, xưởng mộc ven sông đã đỏ lửa rộn ràng từ sáng sớm.

Dưới sự chỉ dẫn của cụ Bão, người bạn già Lò Khằm tám mươi hai tuổi lưng còng rạp nhưng đôi mắt vẫn sáng ngời tình yêu nghề mộc, thoăn thoắt đưa lưỡi chàng đục chuẩn xác gọt giũa từng rãnh mộng. Nàng Lò Thị Ban dẫn đầu đội thiếu nữ gùi tới những cuộn rễ móc rừng đã được ninh kỹ suốt bảy ngày bảy đêm trong nồi nước vỏ chát và vỏ nghiến già. Từng tao rễ móc săn lại, ánh lên sắc nâu thẫm, dai hơn cả gân trâu mộng.

— Chắt Khun, giữ chặt sống be! Lò Khằm đệ, chỉnh lại góc chốt đuôi én! — Cụ Bão vừa quan sát vừa dõng dạc chỉ huy.

Đích thân cụ già làng một trăm sáu mươi sáu tuổi bước vào lòng thuyền. Đôi bàn tay gân guốc thoăn thoắt luồn từng sợi rễ móc tao ba qua những lỗ đục tinh xảo trên thân bương, siết chặt từng nẹp gỗ nghiến làm xương sống. Mỗi nhát kéo dây, mỗi nhịp gõ vồ gỗ của cụ đều chuẩn xác đến từng phân tấc. Từng nan bương ngâm khoáng nóng được khâu liền vào nhau khít khao, uốn lượn mềm mại theo đường cong lườn thuyền.

Đến giữa trưa, dưới ánh nắng vàng rực rỡ chiếu rọi bến sông, chiếc thuyền đuôi én mũi nhọn đầu tiên đã hoàn thành trọn vẹn. Thân thuyền thon dài hơn ba trượng, hai đầu vút cao kiêu hãnh như đôi cánh chim én chao liệng giữa trời mây, mũi thuyền nhọn hoắt như lưỡi mác sẵn sàng chém toạc sóng dữ, còn lòng thuyền phẳng và đáy cạn để lướt qua bãi cạn đá ngầm.