Chương 1: Tiếng thở trong lòng hang đá

Lưỡi dao cạo silicon trong tay Lê Thảo Lam khẽ khựng lại khi mũi dao chạm phải một gờ đá sắc lẹm ẩn sâu dưới lớp bùn nhão. Dưới quầng sáng trắng gắt gao phát ra từ bóng đèn pin dã chiến gắn trên đỉnh mũ bảo hộ, mảng bùn đất phong hóa màu xám đen cuối cùng nứt bung ra, để lộ những đường chạm khắc viền mây uốn lượn tinh xảo. Đôi mắt Lam sáng bừng. Cô nín thở, cẩn trọng dùng chiếc chổi lông mềm quét sạch lớp mạt đất phong hóa rụng lả tả xuống kẽ đá karst ẩm ướt.

“Anh Minh, xong rồi! Lộ hẳn mặt trán bia rồi này!”

Tiến sĩ Hoàng Minh đang cặm cụi ghi nhật ký hiện trường ở góc hang vội buông chiếc kẹp tài liệu, bước nhanh tới rồi quỳ sụp xuống bên cạnh cô. Anh đưa ngọn đèn halogen công suất lớn rọi quét dọc theo khối thạch bi vừa hiện hình trọn vẹn giữa lòng Hang Cóc Cổ.

Tấm thạch bi bằng đá vôi xanh sừng sững cao ba thước năm tấc, ngự vững chãi trên lưng một tượng rùa đá mai nhẵn bóng. Không gian lòng hang hẹp sâu chỉ chừng mười lăm mét vuông bỗng như ngưng đọng lại trong thứ xúc cảm thiêng liêng nghẹt thở. Hơi lạnh buốt thấu xương phả ra từ ngóc ngách các kẽ nứt vách đá không ngăn được những giọt mồ hôi đang rịn ra, lăn dài bên thái dương sạm nắng của vị trưởng đoàn khảo cổ.

“Đúng là minh văn thế kỷ thứ mười rồi,” Hoàng Minh thì thầm, giọng run lên vì phấn chấn khi ngón tay bọc găng bảo hộ len lỏi theo từng rãnh đục sâu hoắm. “Nét khắc sâu, chân phương, hoa văn viền mây lửa cuộn đặc trưng của thời Đinh. Dáng bia uy nghiêm thế này, rất có thể là một văn bia hành chính hoặc sắc lệnh quan trọng dưới triều Hoàng đế Đinh Tiên Hoàng. Đây là phát hiện chấn động cả giới nghiên cứu đấy, Lam ạ!”

Lam vội lật cuốn sổ ghi chép công trường đóng bìa da chống nước, thoăn thoắt phác họa lại thế đứng của tấm bia cùng tỷ lệ đo đạc sơ bộ. Ngay từ những ngày còn ngồi trên giảng đường ngành Bảo tồn Di sản Văn hóa, cô đã khát khao được tận tay chạm vào một di vật ngàn năm còn vẹn nguyên nơi hoang sơ thế này. Trong chiếc ba lô dã chiến đặt ở góc vách đá, những tệp giấy dó Phong Khê mỏng dai như cánh ve cùng chổi nỉ bọc da mềm mại đã được cô chuẩn bị chu đáo. Dù chỉ là buổi khảo sát mở vỉa đầu tiên, Lam vẫn cháy bỏng mong muốn thực hiện ngay thao tác rập mẫu sơ bộ vài dòng chữ Hán đầu tiên để kiểm tra độ sâu rãnh đục và độ ẩm bề mặt thạch bi.

“Em muốn chuẩn bị rập mẫu thử nghiệm chữ Hán ngay đêm nay,” Lam ngước nhìn Minh, ánh mắt ánh lên ngọn lửa nhiệt huyết. “Mặt đá trong hang ngậm ẩm rất cao, nếu không rập kiểm tra sớm để đánh giá độ mủn mục của rãnh chữ, hơi nước ngưng tụ có thể làm bong tróc lớp khoáng vi sinh bảo vệ bên ngoài.”

Hoàng Minh nhìn đồng hồ đo độ ẩm điện tử trên vách hang, khẽ nhíu mày sau gọng kính kim loại:

“Khoan đã. Để anh ra ngoài lán kiểm tra lại máy đo trắc đạc và thiết bị quét laser trước. Không hiểu sao từ lúc lội sâu vào ngách hang này, bộ cảm biến quét ba chiều cứ chập chờn báo lỗi tín hiệu liên tục. Em ở trong này tiếp tục đo đạc kích thước cơ học bên ngoài, tuyệt đối không được tự ý bôi quết bất kỳ dung dịch nào lên mặt đá khi chưa có sự đồng ý của anh đấy.”

“Vâng, em nhớ quy trình rồi mà, chỉ đo đạc và ghi chép thôi.” Lam mỉm cười gật đầu, kéo lại chiếc găng tay chuyên dụng.

Hoàng Minh xách chiếc vali thiết bị bước vội ra lối cửa hang hẹp. Bóng dáng anh khuất dần sau những nhũ đá lởm chởm rủ xuống như hàm răng thú khổng lồ. Tiếng ủng cao su nện lẹp bẹp trên nền đất sét ẩm xa dần rồi tắt hẳn, trả lại cho lòng hang một sự u tịch tuyệt đối.