Chương 16: Từng Gam Cân Não

Cánh cửa thép hợp kim dày hai mươi centimet chốt chặt phát ra tiếng then cài khô khốc, ngăn cách hoàn toàn sự ồn ào và bầu không khí nghẹt thở bên ngoài vách đá. Đồng Kiến Văn thu lại chiếc búa đồng nhỏ trong tay, lòng bàn tay trần vẫn còn vương dư chấn êm nhẹ từ cú gõ chuẩn xác vừa rồi. Tiếng kim loại ngân vang lúc nãy không chỉ là lời hồi đáp gửi tới hàng nghìn công nhân đang siết chặt hàng ngũ che chở bên ngoài cổng hầm, mà còn là nhát búa mở màn cho ca đại phẫu cân não nhất trên trục quay tám trăm tấn.

Kiến Văn xoay người, bước nhanh về phía chiếc bàn thao tác bằng thép đúc đặt sát chân bệ móng. Dưới ánh đèn halogen vàng ấm, tập bản vẽ kỹ thuật nguyên bản của cha Kính Lôi đã được trải phẳng phiu, ghim chặt bốn góc bằng các khối nam châm tròn. Cạnh đó, trang giấy kẻ ca-rô dày đặc các sơ đồ hình học và bảng tính toán vectơ lực ly tâm do chính tay Kiến Văn chấp bút nằm ngay ngắn. Từng đường mực xanh vạch rõ tọa độ góc mười một giờ bị lệch tâm và góc năm giờ đối diện — nơi mười hai phiến chì đối trọng phải nằm xuống để lập lại trật tự cân bằng.

Kính Lôi đứng cạnh bàn, hai bàn tay lấm lem muội than cẩn thận đỡ chiếc hộp gỗ lót nỉ nhung chứa bộ mười hai phiến chì hình dẻ quạt. Gương mặt người thợ trẻ đẫm mồ hôi, lồng ngực phập phồng nhưng ánh mắt đã lắng xuống sự nóng vội, chỉ còn lại sự tập trung cao độ.

— Chú Đồng, thợ mỏ bên ngoài đang lấy thân mình chắn họng súng để giành từng phút cho chúng ta, — Kính Lôi khẽ nói, giọng rung lên vì xúc động. — Bánh đà vẫn đang gầm rít, liệu ta có thể ghìm nó lại được không chú?

Kiến Văn khẽ đặt bàn tay thô ráp đầy vết chai lên bờ vai gầy của người thợ trẻ, mỉm cười điềm đạm:

— Đừng để sự nôn nóng làm run ngón tay, cháu à. Cơ khí chính xác đòi hỏi sự tĩnh lặng của tâm trí. Khi ngoài kia anh em đã đem sinh mạng ra làm lá chắn, việc duy nhất của người thợ máy là giữ cho từng vạch đo không sai lệch dù chỉ nửa sợi tóc.

Ông dời bước sang tủ điều khiển phụ, đôi mắt xám tro chăm chú rà qua các đồng hồ hiển thị áp suất dầu và dòng tải điện. Bánh đà titan-cobalt trong buồng chân không vẫn đang quay ở vận tốc cực lớn. Để mở nắp thăm dò thao tác ở đĩa cân bằng mà không gây xé rách khí động học, cỗ máy buộc phải được hạ tốc độ về mức an toàn.

Kiến Văn gạt lẫy an toàn màu đỏ, xoay công tắc điều hướng đóng mạch tải điện trở xả phụ. Hàng trăm thanh điện trở gốm đặt trong buồng ngầm lập tức nhận xung điện kích từ, phát ra tiếng vo vo trầm đục như tiếng ong vỡ tổ. Đồng hồ hiển thị tốc độ trên bảng điều khiển bắt đầu hạ dần từng nấc: mười hai nghìn, tám nghìn, rồi chậm rãi trôi về vùng hai nghìn năm trăm vòng/phút.

Ở tốc độ này, sức cản ly tâm và luồng gió quẩn giảm mạnh. Qua ô kính thạch anh chịu lực của cửa thăm dò kỹ thuật, đĩa cân bằng quán tính bằng thép hợp kim tôi cứng ở vị trí góc năm giờ bắt đầu lộ rõ đường nét hình học sắc sảo.

— Ngắt xả tải, duy trì vòng quay ổn định ở hai nghìn năm trăm, — Kiến Văn ra lệnh dứt khoát.

— Rõ, thưa chú! — Kính Lôi nhanh nhẹn giật cần hãm điện từ phụ, cố định vòng tua máy.

Kiến Văn mở chốt khóa cửa thăm dò, luồng khí khô ấm phả nhẹ vào mặt. Rãnh ngàm đuôi én âm khoét sâu trong thân thép hiện ra trước mắt ông. Kiến Văn rút chiếc thước pan-me mạ crôm sáng loáng trong túi áo bảo hộ, tỉ mỉ áp đầu đo hợp kim cứng vào từng gờ rãnh. Tiếng bánh cóc xoay nhẹ tách, tách, tách.

— Rãnh gia công nguyên bản góc vát sáu mươi độ, chiều sâu mười tám milimet chuẩn xác tuyệt đối, — Kiến Văn khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên niềm cảm phục hướng về tập bản vẽ cũ của người kỹ sư quá cố. — Cha cháu đã tính toán dung sai vô cùng cẩn trọng. Lấy cho chú phiến chì số một.

Kính Lôi cung kính dùng kẹp đồng gắp phiến chì đầu tiên, cẩn thận đặt vào lòng bàn tay Kiến Văn. Khối kim loại nặng trịch, mặt ngàm đuôi én dương sáng ánh chì xám mịn màng sau nhiều giờ được gọt giũa tỉ mẩn tại xưởng Hang Gió.

Kiến Văn nín thở, hai ngón tay cái kẹp chặt sống phiến chì, căn chỉnh chuẩn xác góc nghiêng sáu mươi độ rồi từ từ trượt nó vào rãnh then trên đĩa cân bằng. Khối kim loại ăn khớp ngọt xớt, lướt đi êm ru và nằm gọn vào vị trí cữ chặn góc năm giờ.

— Phiến số hai, số ba, tiếp tục, — Kiến Văn trầm giọng.

Từng phiến chì hình dẻ quạt lần lượt được Kính Lôi trao tay và trượt êm ái vào rãnh thép. Mỗi lần một phiến chì vào vị trí, Kiến Văn lại dùng kính lúp cầm tay soi kỹ từng khe tiếp xúc. Mười hai khối kim loại đồng dạng ghép nối khít khao thành một vòng cung hoàn mỹ, ôm trọn lấy cung tròn góc năm giờ để tạo ra mô-men đối trọng triệt tiêu hoàn toàn lực ly tâm lệch tâm ở góc mười một giờ.

— Bây giờ là công đoạn khóa then, — Kiến Văn lấy từ khay dụng cụ ra mười hai con ốc hãm hợp kim titan ren mịn. — Lực ly tâm của tám trăm tấn thép ở tốc độ cao sẽ tạo ra gia tốc văng hàng ngàn lần trọng lực. Nếu ốc không đủ lực ép, chì sẽ biến dạng và văng ra ngoài, biến buồng máy thành một cối xay nghiền nát mọi thứ.

Ông trao chiếc cờ-lê cân lực nặng trịch cho Kính Lôi, chỉ tay vào vạch chia mô-men xoắn: