Chương 1: Giọt Nước Đáy Lu

Chiếc gáo dừa khô khẽ nạo vào đáy chiếc lu sành da lươn, phát ra tiếng ken két khô khốc đến rợn người.

Đào Thế Doanh nghiêng hẳn miệng lu, gạn từng giọt nước vàng đục cuối cùng chảy qua mảnh vải màn cáu bẩn. Giữa cái nắng bỏng rát như nung của năm đại hạn thứ ba, gian xưởng mộc của anh ngột ngạt không một ngọn gió. Mùi dăm bào khô nỏ xộc lên nồng nặc, lẫn trong lớp bụi mù bảng lảng dưới ánh nắng trưa rọi xiên qua mái rạ thủng lỗ chỗ. Tiếng ve sầu râm ran trên rặng tre gai ngoài ngõ càng làm cơn khát cào xé thêm buốt nhói.

“Thầy uống ngụm này cho đỡ khản cổ, môi thầy nứt toác chảy máu rồi kìa.”

Đào Trúc Lan hai tay bưng chiếc bát sành sứt mép, bên trong chỉ vỏn vẹn một vũng nước đục chưa đầy nửa lóng tay, đôi mắt đen láy nhìn cha đầy lo âu. Vạt áo nâu sồng của cô bé mười bảy tuổi đẫm mồ hôi, bạc phếch vì dãi dầu sương nắng.

Doanh lắc đầu, đẩy nhẹ miệng bát về phía con gái, giọng trầm khàn: “Con uống đi. Từ sớm tới nay con gánh dăm tre chạy ngược chạy xuôi đã được hớp nào vào bụng đâu. Thầy ngồi đục then gỗ, ít hao sức hơn.”

Trúc Lan mím môi không chịu nhận. Chưa kịp để hai cha con nhường nhau giọt nước cầm hơi, từ ngoài ngõ xóm bỗng dội tới chuỗi âm thanh thanh la choang… choang… chát chúa. Liền sau đó là tiếng chửi bới the thé, tiếng gậy gộc nện thùi thụi và tiếng kêu la thảm thiết vọng lại từ phía giếng đình làng Cổ Lũy.

“Đánh! Đánh chết mẹ con thằng cùng đinh này cho ta! Đã không có tiền kẽm nộp thuế giếng mà dám cả gan thọc gàu trộm nước ngọt của ông à?”

Tiếng thét xé lòng của một người đàn bà xen lẫn tiếng gầm phẫn uất: “Lão Lý! Quân cướp ngày! Nước giếng là của trời đất, của tổ tiên đào vét cho cả làng Cổ Lũy, mày lấy quyền gì rào giếng ép chết mẹ già tao?”

“Đại Lực!” Trúc Lan hốt hoảng đặt vội chiếc bát sành xuống phản gỗ khiến vũng nước quý sánh cả ra ngoài. “Thầy ơi, anh Đại Lực bị người nhà lão Lý đánh rồi!”

Gương mặt sạm đen dãi dầu của Đào Thế Doanh đanh lại. Anh với lấy cây gậy gỗ bằng lăng dựng nơi vách nứa, dồn sức vào chân phải rồi gượng đứng dậy. Khớp gối chân trái nhói buốt dữ dội—chứng tật nguyền từ lần anh liều mình đỡ rầm gỗ cứu người trong vụ vỡ đê bảy năm trước lại cắn rứt mỗi khi trời oi bức. Không màng cơn đau, Doanh cắn răng khập khiễng lao nhanh ra cổng xưởng, Trúc Lan tất tả chạy theo sau.

Dưới bóng cây đa đầu làng, một cảnh tượng tàn khốc bày ra trước mắt. Ba cái giếng khơi sâu quanh đình—những nguồn nước ngọt hiếm hoi chưa trơ đáy giữa cơn đại hạn—đều bị rào kín bằng cọc tre gai cao quá đầu người, bên ngoài có năm sáu gã tuần đinh cầm gậy tầm vông và roi mây canh giữ lăm lăm.

Giữa bãi đất cát bỏng rẫy, một bà lão mù lòa—mẹ của Trần Đại Lực—đang nằm vật ra đất, chiếc vò sành vỡ tan tành bên cạnh, chút bùn nước rỉ ra lập tức bị nền đất nứt nẻ nuốt chửng. Đại Lực mình trần trùng trục, bờ vai rách toạc loang lổ máu tươi sau những lằn roi mây nghiệt ngã, vẫn đang gồng mình ôm chặt che chở cho mẹ già trước mưa đòn gậy gộc.

Một tên tuần đinh hung hãn vung chiếc gậy tầm vông bịt sắt nhằm thẳng đỉnh đầu Đại Lực giáng xuống.

“Dừng tay!”

Doanh gầm lên một tiếng, chân trái giậm mạnh lấy đà, chiếc gậy bằng lăng trong tay quét ngang một đường chuẩn xác như đường cưa bén ngót.

Chát!