Chương 13: Bí Quyết Men Rượu Thuốc

Cơn gió lạnh thổi qua rặng tre ngà sau vườn mang theo hơi buốt giá. Đứng bên hiên nhìn mặt nước chum số bảy vẫn đen thẫm, lạnh ngắt và phẳng lặng tựa mặt gương vỡ, Lão thái quân Diệp Thục Đoan khẽ lắc đầu.

Diệp Thừa Tông đứng chôn chân bên cạnh, đôi môi tái nhợt run rẩy, hai bàn tay thô ráp quắp chặt lấy vạt áo nâu sồng. Cạnh đó, Diệp Khắc Khiêm quỳ gối một bên miệng chum, ngón tay run run nhấc chiếc gáo gỗ ra khỏi làn nước không một gợn sóng, trong đáy mắt ánh lên nỗi hoang mang tột độ.

Cụ Đoan chống gậy trúc bước chậm rãi tới mép chum, khẽ thở dài:

“Đừng rối. Nước tro nếp nương tuy sạch và ngọt hậu, nhưng trận mưa bão dạo trước làm hơi ẩm ngấm sâu vào lòng đất. Lại thêm vôi nung tích tụ khí lạnh độc địa dưới đáy chum suốt mấy ngày, mầm men non vừa trút vào liền bị nghẽn mạch sinh khí, co cụm lại như con tằm gặp sương muối. Men chết thì dễ, cứu men sống mới là chỗ thử thách lòng người.”

Khắc Khiêm ngẩng lên, giọng khản đặc:

“Thưa mẹ, thời hạn phủ Trấn thủ ấn định chỉ còn chín ngày. Nếu mầm men không chịu cựa mình trước tối mai, nước chàm sẽ chua hỏng, cả mẻ lụa tiến cống coi như lỡ dở…”

“Trời chưa sập thì không được buông tay.” Cụ Đoan cất giọng trầm tĩnh, ánh mắt sâu thẳm tựa làn nước mùa thu. “Theo mẹ vào nhà trong.”

Cụ quay người, bước từng bước vững chãi qua bậc tam cấp dẫn vào gian nhà chính ba gian hai chái. Mùi trầm hương thoang thoảng quyện cùng mùi gỗ lim trăm năm khiến không gian u uất ngoài sân dần lắng lại. Cụ Đoan đi thẳng tới góc hương án, rút chùm chìa khóa đồng gỉ sét dắt nơi thắt lưng, mở chiếc rương khảm xà cừ cổ kính. Từ sâu dưới đáy rương, bà nâng ra một chiếc tráp gỗ mun đen bóng viền mây cuộn, bên trong đặt cuốn sổ bọc giấy bản đã ố vàng theo năm tháng.

Đó là cuốn tâm pháp bách nghệ nhuộm chàm do chính tay phụ thân bà truyền lại từ thuở hàn vi lập nghiệp bên bến Lạc Thủy.

Lần giở từng trang giấy mỏng mảnh vương mùi bồ kết khô, cụ Đoan dừng lại ở một trang vẽ hình bầu rượu gốm cùng những vị thảo mộc đồi núi. Cụ ngước mắt nhìn ba người con cháu vừa bước vào cửa, nghiêm giọng truyền bảo:

“Gia pháp đời trước có ghi, khi gặp năm hàn khí vượng làm men nghẽn mạch, phải dùng phương rượu thuốc kích khởi. Lấy quế chi thượng hạng đập dập dẫn hỏa, phối cùng hoa hồi khô thung lũng để phá tan hàn khí, ủ với men làm từ gạo nếp cẩm nương. Cốt rượu cất ra vừa cay nồng vừa ngọt đượm, rót vào chum chàm sẽ như ngọn lửa ngầm đánh thức mầm men non đang ngủ say.”

Nói đoạn, bà quay sang nhìn cháu gái và người con thứ:

“Khắc Khiêm, con cùng cháu Nhàn ra kho thuốc bắc gia truyền gom đủ ba lạng quế chi và năm đóa hoa hồi thơm đậm nhất. Nhặt sạch cuống lá, sao vàng hạ thổ trên chảo gang rồi cho vào nồi gốm chưng cất lấy đúng ba tuần rượu đặc. Nhàn khéo tay, con gạn lấy phần nước cốt trong nhất, chớ để lẫn chút tro than nào.”

“Dạ, con đi làm ngay!” Khắc Khiêm cùng Thanh Nhàn đồng thanh thưa, vội vã lui ra gian kho đông chuẩn bị chảo lò.

Trong gian phòng chính chỉ còn lại cụ Đoan và Diệp Thừa Tông. Người con cả cúi gằm mặt, hai bờ vai so lại trong manh áo thô mỏng, vết trầy xước nơi đầu gối rỉ máu sau những chuyến gánh nước hôm qua vẫn còn tấy đỏ.

Cụ Đoan nhìn Thừa Tông, giọng nói không còn vẻ gay gắt của đêm tra vấn nơi từ đường, mà chùng xuống, ấm áp lạ thường: