Chương 16: Hai Mươi Mốt Lượt Nhúng

Lời dặn rành rẽ của bà nội dưới ánh trăng rằm như hồi chuông xua tan đi màn u uất nặng nề từng đè nặng lên Diệp gia suốt nửa tháng qua. Đêm ấy, Diệp Thanh Nhàn gần như không chợp mắt. Mùi thơm ngai ngái nồng đượm của men chàm sống lại tựa hồ ngấm vào từng nhịp thở, giục giã cô bé mười tám tuổi thức dậy từ khi tiếng gà gáy canh tư còn chưa kịp cất lên trên rặng tre đầu ngõ.

Thời hạn khảo hạch của quan Trấn thủ chỉ còn vỏn vẹn bốn ngày. Khu sân phơi rộng thênh thang và gian hậu viện của phường nhuộm Ngũ Nhã bừng lên không khí làm việc rực lửa và khẩn trương chưa từng thấy.

Trên chiếc sập gụ đặt nơi hiên rộng nhìn ra sân phơi, Lão thái quân Diệp Thục Đoan ngồi thẳng lưng, tay lần từng đốt gậy trúc, đôi mắt tinh tường lặng lẽ dõi theo từng bước chân của con cháu. Ngay giữa sân, những hàng sào tre ngà thẳng tắp đã được lau sạch bóng sương đêm, sẵn sàng đón nhận những dải lụa mộc dệt từ tơ tằm Bảo Lộc trứ danh.

Thanh Nhàn xắn cao hai ống tay áo chàm, buộc gọn dải yếm lụa sau lưng, cẩn trọng bưng chiếc nong tre đựng cuộn lụa mộc trắng ngà tiến về phía miệng chum số bảy. Bên cạnh cô, cha cô – Diệp Khắc Khiêm – đang cùng Diệp Thừa Tông dùng dầm gỗ khuấy nhẹ lớp bọt tím biếc ánh kim. Men chàm sau một đêm ngậm trọn hơi ấm lò than củi dẻ nay bừng lên sung mãn, dâng từng lớp bọt mịn màng như nhung.

“Nhàn, lại đây con.” Khắc Khiêm ngoảnh lại, giọng ông trầm ấm mà rành rẽ. “Muốn nhuộm được sắc xanh biếc của tổ tiên, trước hết phải hiểu tính nết của tấm lụa tơ tằm và lòng chum chàm mẹ. Lụa Bảo Lộc sợi mảnh mà dẻo dai, nếu vội vã dìm mạnh sẽ làm gãy nếp tơ. Phải nương theo làn nước.”

Thanh Nhàn gật đầu thật khẽ, đưa mắt nhìn sang bác cả. Dù mắt cá chân phải vẫn còn sưng tấy sau tai nạn cứu kho lá hôm giông bão, bước đi còn tập tễnh, nhưng Diệp Thừa Tông không hề ngồi nghỉ một khắc nào. Ông cẩn thận đỡ lấy một đầu mép lụa mộc, phối hợp nhịp nhàng cùng Khắc Khiêm.

Hai người đàn ông – một ngăm đen sương gió, một vừa trút bỏ vẻ hào nhoáng để khoác lên mình manh áo thô nâu sồng – cùng nhau từ từ hạ dải lụa dài vào lòng chum chàm mẹ. Thanh Nhàn đứng bên, hai bàn tay khẽ giữ lấy phần thân lụa để dải tơ không bị xoắn vặn.

Lụa mềm mại lặn sâu dưới đáy chum sành thẫm đượm. Từng thớ tơ tằm chìm trong nước men đặc sánh, uống trọn tinh chất của nước tro rơm nếp nương và men rượu nếp cẩm. Khắc Khiêm thắp một nén hương nhỏ cắm vào ống tre bên cạnh chum để tính thời khắc.

“Ngâm đủ một tuần hương, không được thừa một khắc, cũng chẳng được thiếu nửa phần nhang,” Khắc Khiêm căn dặn, ánh mắt chăm chú nhìn tàn tro đỏ rực rơi xuống. “Ngâm non thì hạt chàm chưa kịp bám vào ruột tơ; ngâm già quá thì chất tro làm se mặt vải.”

Khi tàn hương vừa rụng trọn vẹn, Khắc Khiêm và Thừa Tông cùng luồn tay xuống đáy chum, nhẹ nhàng nâng dải lụa lên khỏi mặt nước sánh đặc. Nước chàm chảy róc rách qua kẽ ngón tay, róc dần xuống miệng chum.

Thanh Nhàn nín thở nhìn vào tấm vải ướt sũng. Khác hẳn với màu chàm tím biếc trong chum, dải lụa vừa vớt lên lại mang một sắc vàng ánh xanh kỳ lạ, nhàn nhạt và ngỡ như lạc điệu. Cô thoáng ngỡ ngàng, đôi mắt mở to:

“Cha ơi, sao lụa lại ngả màu vàng úa thế này?”

Khắc Khiêm khẽ mỉm cười, còn Thừa Tông đứng bên cạnh thì khẽ cất lời, giọng trầm lắng mang đầy vẻ chiêm nghiệm:

“Cháu đừng vội lo. Ngày xưa ông nội dạy bác, sắc chàm giấu mình kín đáo lắm. Nó cần gió của trời, nắng của đất thì mới chịu mở lòng.”

Quả đúng như lời người bác cả, khi hai anh em vắt nhẹ tay cho ráo bớt nước rồi cùng Thanh Nhàn mang dải lụa trải rộng trên sào tre ngà, một điều kỳ diệu đã diễn ra ngay trước mắt cô gái trẻ. Ngọn gió sớm từ dòng sông Lạc thổi thốc vào khoảng sân phơi, mang theo hơi ẩm tinh khiết và ánh nắng ban mai rực rỡ rọi xuống từng sợi tơ.