Chương 6: Cây Trúc Mun Chống Đất

Bàn tay phốp pháp của Diệp Thừa Tông đang chực chộp lấy chùm chìa khóa đồng bên cạp quần em trai bỗng khựng lại giữa chừng. Tiếng gậy trúc gõ trên đá xanh tuy không quá lớn, nhưng từng nhịp từng nhịp buông xuống lại khiến sống lưng người nghe phát lạnh.

Lão thái quân Diệp Thục Đoan chầm chậm bước qua ngưỡng cửa hậu viện. Bà mặc tấm áo cánh màu nâu sồng giản dị, mái tóc bạc như cước búi gọn gàng cài chiếc trâm gỗ mun trơn nhẵn, lưng dẫu hơi còng theo năm tháng nhưng bước đi vẫn vững chãi tựa gốc lim già bên bến Lạc Thủy. Đôi mắt già nua phẳng lặng như mặt gương hồ thu, đưa một vòng bao quát khắp khoảng sân nồng nặc mùi chua khét, dừng lại giây lát nơi bàn tay lơ lửng của Thừa Tông rồi lướt qua người con thứ đang quỳ mọp dưới chân chum sành.

Các vị bô lão và thợ cả vội vàng chắp tay nghiêng mình:

“Lão thái quân vạn an.”

Diệp Thừa Tông giật thót, vội rụt tay về vạt áo the, nét mặt đanh lại nhưng giọng điệu lập tức đổi sang vẻ vồn vã cung kính:

“Mẫu thân... Sao người lại ra tận đây? Gió sớm còn lạnh, nơi này lại vừa xảy ra chuyện tày đình, để con lo liệu là được rồi.”

Cụ Đoan không đáp lời con trưởng, cũng chẳng liếc nhìn vẻ bối rối giả lả ấy. Bà khẽ phất nhẹ ống tay áo, cất giọng trầm ấm mà rành rọt:

“Cả cái xưởng nhuộm rộn rạo tiếng quát tháo át cả tiếng chày nện vải ngoài bến, già này sao có thể ngồi yên trong gian nhà tổ? Các vị bô lão và thợ cả sáng sớm bớt chút thời giờ ghé qua xưởng, Diệp gia chưa kịp dâng tuần trà nóng đón tiếp, để chư vị phải ngửi thứ mùi khó chịu này, ấy là lỗi của nhà chúng tôi.”

Các cụ bô lão nghe lời ấy liền vội vàng chắp tay xua đi: “Lão thái quân quá lời rồi, việc phường vải là việc chung, chúng tôi cũng chỉ vì tiếc mẻ lụa mẫu tiến cống.”

Cụ Đoan khẽ gật đầu, cắm mũi gậy trúc mun xuống kẽ gạch, từng bước khoan thai tiến thẳng tới miệng chum số bảy. Mùi chua khét bốc lên hăng nồng làm cay xè sống mũi, mặt nước chàm sánh đậm thường ngày giờ đây biến thành một lớp váng xám xịt, sủi những bọt khí nhỏ li ti đục ngầu tựa mắt cá ươn.

Khắc Khiêm vẫn quỳ bên thành chum, hai bàn tay run rẩy bấu chặt gấu quần vải thô, đầu gục xuống không dám ngẩng lên:

“Mẹ... con bất tài, làm hỏng men mẹ của tổ tiên truyền lại...”

“Đứng dậy.” Cụ Đoan buông hai tiếng nhẹ tênh nhưng dứt khoát.

Khắc Khiêm run rẩy ngước mắt lên, thấy ánh nhìn nghiêm nghị của mẹ thì vội gạt nước mắt, chật vật vịn thành sành đứng dậy, lùi sang một bên nhưng hai vai vẫn trĩu xuống vì hổ thẹn.

Thanh Nhàn nhanh nhẹn đón lấy chiếc gậy trúc mun từ tay bà nội. Cụ Đoan cúi xuống, nhấc chiếc gáo dừa có cán tre dài gác trên vách chum, cẩn thận múc một vệt nước chàm nổi váng đưa lên ngang tầm mũi. Bà nhắm hờ hai mắt, khẽ hít một hơi dài để phân định từng luồng hơi ngai ngái bốc lên. Đôi mày bạc khẽ chau lại, bà nhúng đầu ngón trỏ vào lòng gáo, chạm nhẹ giọt nước đục lên đầu lưỡi rồi lập tức nhổ xuống rãnh thoát nước.

Sân sau im phăng phắc, chỉ còn tiếng gió lùa qua những dải sào tre phơi lụa rỗng không xào xạc. Mọi ánh mắt đều đổ dồn vào từng cử chỉ từng trải của người phụ nữ đã sáu mươi năm gắn bó bên bể nhuộm.

Cụ Đoan dùng vạt khăn lau ngón tay, mắt sáng quắc nhìn thẳng vào mấy vị bô lão, rành rẽ cất lời:

“Nước chàm úng nước mưa thì men chỉ nhạt màu, bọt tan nhanh và mặt nước chuyển màu tro xanh rêu, vị chát đắng thoang thoảng. Đằng này, nước chua khét lẹt, rát buốt nơi đầu lưỡi, bọt sủi xám xịt không tan, đáy chum lại ấm nóng khác thường. Đây là chứng tích của vôi sống nung cay bị dìm thẳng vào lòng nước men đang độ ngấu.”

Lời vừa dứt, khắp sân sau vang lên những tiếng xì xào kinh ngạc. Mấy bác thợ cả đưa mắt nhìn nhau, một vị bô lão giật mình thốt lên:

“Vôi sống? Thế thì là có kẻ cố ý rắp tâm bỏ độc hại bể men rồi!”