Chương 1: Mối nan trăm năm

“Rắc!”

Tiếng nứt giòn đanh xé toạc màn bọt sóng trên bãi cát Thạch Bi khiến lão thợ cả Mạch Vĩnh Cát giật mình thót dạ.

Ngọn sóng lừng bãi ngang vừa chồm lên như một con trâu mộng hung hãn, quăng quật chiếc thuyền nan của người thợ bạn va sầm vào gành đá hoa cương. Tiếng kêu la hoảng hốt của cánh dân chài còn chưa dứt thì vành cạp thuyền đã dập nát, rách toạc một mảng dài hơn hai thước, để lộ những đầu nan tre tưa ra lởm chởm. Dưới chân gành đá, bọt nước sủi trắng xóa, chực cuốn phăng vỏ thuyền nan bập bành ra biển độn.

Giữa làn nước biển ngập đến ngang bắp chân, Mạch Hoài Ân nghiến chặt quai hàm, hai bắp tay gân guốc cuộn lên dưới làn da bánh mật sũng nước mặn. Chàng trai mười chín tuổi vung phạng chiếc rựa sắc lẹm, bập mạnh lưỡi thép vào gióng tre non mới chặt bên mé rừng dương, toan chắp vá vội vàng vào chỗ toác để níu giữ mạn thuyền đang bị sóng kéo giật từng hồi. Thừng mây bện thô ráp siết chặt trong tay chàng trai trẻ, kéo căng hết cỡ tạo nên sức ghìm nặng nghìn cân. Nhưng đốt tre non choẹt không chịu nổi lực kéo, phát ra những tiếng kêu răng rắc rợn người, chực nứt toác dọc theo thân vành.

— Dừng tay lại, thằng Ân!

Một bàn tay gầy guộc, các khớp ngón sần sùi nổi u cục như rễ cây phi lao cổ thụ bất thần đè chặt lên sống rựa, ghìm cứng nhát chém giữa tầng không.

Lão thợ cả Mạch Vĩnh Cát đã đứng cạnh mép nước tự lúc nào. Mái tóc bạc như cước búi chặt củ hành sau gáy khẽ rung rinh trước ngọn gió chướng. Ở tuổi chín mươi hai, thân hình cụ gầy gò trong manh áo nâu sồng đượm mùi dầu rái, nhưng đôi chân trần cắm sâu xuống cát ướt lại vững chãi lạ thường. Đôi mắt lão đã đục mờ theo năm tháng, phủ một lớp bụi thời gian gần trọn một thế kỷ, song lúc này lại ngưng tụ một vẻ trầm tĩnh uy nghiêm.

Cụ Cát khẽ xoay cổ tay, tước lấy cán rựa từ tay thằng cháu nội, cất giọng trầm đục:

— Cháu muốn cứu con thuyền hay muốn bẻ gãy xương sườn nó?

Hoài Ân giật mình buông tay, lúng túng nhìn ông nội:

— Nội… Nước triều đang kéo con thuyền ra xa quá. Cháu sợ chậm một khắc thì gành đá nghiền nát đáy thuyền mất!

— Nóng vội chỉ tổ rước họa, — cụ Cát lắc đầu, ngón tay chai sạn miết nhẹ lên vết nứt của gióng tre non, — nan non ruột xốp, nhiều nước, uốn vào cạp thuyền đang căng chẳng khác nào đem mạng người giao cho sóng dữ. Tre chưa ngâm bùn, thớ thịt chưa đanh, sóng bãi ngang chỉ cần vỗ nhẹ một cái là toác đôi. Cạp thuyền là cái khung giữ hồn cho nan tre, cạp mà gãy thì ruột thuyền tan biến. Người thợ đan nan bãi ngang buông một nhát rựa sai, ngoài biển khơi sẽ có người phải bỏ mạng.

Lời quở trách không gay gắt nhưng nặng tựa ngàn cân khiến Hoài Ân cúi gầm mặt, hai gò má đỏ ửng vì xấu hổ. Chàng trai vội buông thừng mây, chắp hai tay thưa:

— Cháu biết lỗi rồi. Xin nội chỉ dạy cho cháu.

— Chạy lại lán thợ, lấy cho lão thanh tre lồ ô già ngâm bùn mười tháng cạnh bể ngâm, mang thêm nẹp mây rừng và một thố dầu rái non ra đây, — cụ Cát dặn dò dứt khoát.

Khi bóng Hoài Ân thoăn thoắt chạy về phía chân vách đá hoa cương, cụ Cát khẽ bước lên mỏm đá nhô sát mé sóng gầm. Lão thợ già hít sâu một hơi gió mặn, ngực phập phồng theo từng nhịp thở của đại dương.

Dưới đáy mắt đục mờ của lão, một tia sáng màu hổ phách bỗng âm thầm le lói. Dị năng bẩm sinh “Tuệ Nhãn Thấu Luồng” được cụ âm thầm vận khởi.

Trong chớp mắt, lớp bọt sóng trắng xóa nhòa đi, nhường chỗ cho một cảnh tượng kỳ ảo chỉ riêng mình lão thấy được. Dưới mặt nước biển cuộn trào, những sợi tơ nước phát sáng lấp lánh như lụa biếc hiện rõ mồn một. Lão nhìn thấu từng thớ nước cuộn ngược dưới gầm gành đá, thấy rõ luồng ngầm nào đang chực hút đáy thuyền xuống sâu, và dải nước nào đang căng tràn nội lực nâng đỡ bọt sóng búng lên. Vệt lực xoáy đang tì miết vào mạn thuyền vỡ cũng hiện lên rõ rệt, vặn xoắn như một chiếc thừng vô hình kéo lệch sống thuyền về phía tay mặt.