Chương 8: Chuỗi Quyết Định

Gió thốc qua mặt kính phản chiếu, cuốn theo vị khét lẹt của dầu máy và bụi xi măng xộc thẳng vào mũi Tất Doãn Kỳ khi ông vừa bước chân qua Cổng Phái Khiển.

Trọng lượng thân xác mới đè nặng lên khớp xương chậu. Không còn là cái lưng còng của lão thợ vá lưới hay đôi chân lê bước của thầy lang già, lần này ông mang thân phận Trương Đức Tân, kỹ thuật viên bảo trì ngoài năm mươi tuổi của công trường cao ốc trung tâm. Chiếc áo bảo hộ màu cam bạc phếch dính đầy vết dầu đen quánh, mũ bảo hộ màu vàng gõ lách cách vào vành tai khi ông ngẩng đầu nhìn lên.

Trước mắt ông, khối bê tông xám xịt ba mươi tầng vươn thẳng lên nền trời mù đặc sương khói của thành phố công nghiệp đương đại. Tầng mười hai bị xé toạc một mảng lớn. Giàn giáo thép treo lơ lửng giữa không trung như bộ xương gãy vụn, dây cáp đứt quất vào vách tường từng hồi chát chúa. Dưới chân móng, hiện trường vụ sập được căng dây phản quang vàng rực, bên cạnh chiếc xe cấp cứu đã tắt còi hú là một thi thể phủ vải bạt xanh.

Tất Doãn Kỳ rút chiếc thẻ nhân viên bảo trì đeo trước ngực quẹt qua cửa kiểm soát. Đội cứu hộ đang bận thu dọn các thanh xà gãy đổ, không ai buồn để mắt đến một gã bảo trì già lầm lũi đi vào vùng phong tỏa sự cố.

Ông khom lưng, lật tấm bạt xanh sang một bên.

Nạn nhân là Hà Minh Khải, kỹ sư hiện trường mới hai mươi sáu tuổi. Bộ quần áo lao động còn rất mới dính đầy vệt cát ẩm và vết rách do mép tôn cứa ngang ngực. Đôi găng tay sợi vẫn ôm chặt lấy cổ tay, bên hông còn đeo một chiếc túi đựng thước cuộn và bút dạ quang. Hồ sơ Cục ghi ngắn gọn: "Sai sót cá nhân — không tuân thủ quy trình an toàn."

Tất Doãn Kỳ không nhìn vào khuôn mặt đầy bụi xám của chàng trai trẻ quá lâu. Ông cúi thấp, nắm lấy bàn tay lạnh ngắt của thi thể lật qua lật lại. Dây an toàn của nạn nhân vẫn khóa chặt vào móc treo phụ, chốt hãm tự động không hề có dấu vết bị tháo mở trước khi rơi.

"Không tuân thủ quy trình?" Ông lẩm bẩm trong cổ họng, giọng khô khốc. Người không tuân thủ an toàn chẳng bao giờ cài đủ hai nấc khóa phụ vào đai ngực cẩn thận đến thế.

Ông quay lưng bước về phía chân trụ giàn giáo vừa đổ sập cách đó mười mét. Giữa đống sắt thép vặn xoắn, một đoạn thanh giằng nối tầng mười hai cắm ngược xuống nền đất. Điểm gãy nằm ngay cụm liên kết chính.

Tất Doãn Kỳ quỳ một chân xuống lớp sỏi dăm, rút chiếc kính lúp nhỏ trong túi đồ nghề bảo trì ra soi sát vào phần ren còn sót lại của đầu bulông.

Vết nứt không phẳng. Mặt cắt kim loại xuất hiện những đường vân mỏi hình vỏ sò lan tỏa từ mép ren vào lõi, đầu ốc bị biến dạng vặn xoắn chếch về bên trái trước khi đứt lìa. Đây hoàn toàn không phải chấn động gãy do tải trọng đột ngột vượt ngưỡng trong một tích tắc. Nó là kết quả của sự suy yếu tích lũy qua hàng trăm nghìn chu kỳ rung động liên tục khi máy trộn bê tông vận hành ở sàn trên.

Mắt ông nheo lại khi đọc ký hiệu dập nổi trên mũ ốc: chữ số 4.8 mờ nhạt.

Thiết kế kết cấu của loại giàn giáo chịu lực treo cao tầng này bắt buộc phải dùng bulông cường độ cao cấp 8.8—loại A. Cụm bulông gãy nát dưới tay ông là loại B cấp 4.8, giá thành rẻ hơn loại A ba mươi phần trăm và giới hạn bền kéo chỉ bằng một nửa. Bất kỳ ai từng học qua cơ học kết cấu đều hiểu dùng loại B vào vị trí này đồng nghĩa với việc đặt một quả bom nổ chậm đếm ngược theo từng nhịp rung của công trường.

Tất Doãn Kỳ áp mặt Bằng Giám Định vào đoạn bulông biến dạng. Tấm thẻ kim loại xanh lam khẽ rung lên, ghi lại toàn bộ cấu trúc vết nứt mỏi kim loại và ký hiệu vật liệu.

Ông đứng dậy, phủi lớp bụi bám trên đầu gối rồi bước thẳng vào lán điều hành công trường. Lúc này gian phòng chỉ còn lại đống hồ sơ kỹ thuật vứt ngổn ngang sau khi cơ quan điều tra sở tại vừa rời đi.

Lần theo tập biên bản nghiệm thu vật tư lưu trữ trong tủ sắt mở toang, chuỗi văn bản hiện ra rành mạch dưới mắt ông:

Nhà thầu phụ gửi công văn đề xuất thay thế bulông liên kết loại A bằng loại B với lý do nhà cung cấp chính đứt hàng, nguy cơ chậm tiến độ ba ngày.

Kỹ sư hiện trường tiếp nhận ký nháy phê duyệt vì bên cung ứng cam kết bằng miệng rằng hai loại "tương đương công năng."

Bộ phận kỹ thuật của ban quản lý dự án ký đóng dấu xác nhận "tương đương về hình thức và kích thước hình học" mà không hề có biên bản thử nghiệm kéo nén mẫu độc lập.