Chương 4: Lời Rêu Rao Của Kẻ Giàu

Gió lạnh rít từng cơn qua những vạt lau già ven gò Mã Vôi, thổi bụi đất xám táp vào mặt mọi người. Cụ Hoa Thiệu Hùng đứng vững giữa bãi tha ma, bên cạnh là Trọng Lạc đang ôm chặt bọc khăn vải chàm còn vương hơi ẩm khét lẹt. Trước ánh mắt sắc lẹm của Đặng Khắc Thụ và thái độ hằm hằm của Lý trưởng Đinh Cửu, cụ Hùng không nói thêm nửa lời, chỉ quay sang khẽ gật đầu với viên tuần đinh trưởng. Đỗ Văn Bản hiểu ý, bèn vác cây côn sắt hộ tống hai ông cháu rời khỏi gò đất hoang lạnh trong tiếng bàn tán xôn xao của dân làng.

Sương mù dần tan khi vầng thái dương nhợt nhạt nhô lên khỏi rặng tre bến sông Cả. Sáng hôm sau, sân đình làng Cổ Lũy đông nghẹt bóng người. Tiếng mõ gom dân vừa dứt, Bá hộ Đặng Khắc Thụ đã chễm chệ ngồi trên chiếc ghế mây đặt ngay gian tiền tế. Hôm nay lão khoác chiếc áo gấm the màu mận chín, tay phe phẩy chiếc quạt xếp đồi mồi, trên bàn bày la liệt mấy xâu tiền kẽm sáng loáng cùng mấy nén bạc trắng toát.

Đặng Khắc Thụ hắng giọng một tiếng thật vang, đưa cặp mắt lươn quét một lượt qua đám đông đang xì xào:

— Bà con lối xóm hãy nghe cho rõ! Đêm qua tận mắt ta cùng ông Lý đây chứng kiến mả vôi phát hỏa, quỷ thần quở phạt vì mồ mả người nghèo làm u uế long mạch. Bản bá hộ vốn có lòng từ tâm, không nỡ thấy mồ mả tổ tiên chúng mày bị đất cắn, con cháu phải gánh vạ lây. Nay ta tự nguyện bỏ ra ba mươi quan tiền, cấp không cho mỗi nhà có mả ở gò Mã Vôi một nén bạc để lo lễ vật, rước hài cốt sang táng bên bãi sỏi ven chân núi Cột Cờ. Toàn bộ tiền đào mả, thuê phu gánh nước, ta đều bao trọn!

Dân làng nghe đến bạc trắng thì mắt sáng rực, nhưng mấy cụ già lại thở dài thườn thượt. Một bác nông dân họ Trần run run lên tiếng:

— Thưa ông Bá, bãi sỏi chân núi khô cằn, sỏi đá lởm chởm, mùa mưa nước lũ từ nguồn đổ về thì trôi sạch mồ mả. Tổ tiên chúng tôi nằm ở gò Mã Vôi cả trăm năm nay yên ổn, sao nay bỗng dưng lại bắt dời đi?

Bá hộ Thụ đập mạnh chiếc quạt xuống bàn trà cái “chát”, giọng the thé đổi sang gắt gỏng:

— Đồ bần nông không biết điều! Muốn mả táng chỗ đất động để rồi cả họ tuyệt tự à? Ta thương tình mới mở hầu bao, chứ để quan trên Huyện nha biết chuyện mả phát khói xanh ô uế phong tục, ngài phạt vạ cả làng thì lúc ấy đừng có khóc lóc!

Thấy dân chúng hoang mang nao núng, Lý trưởng Đinh Cửu vội phụ họa:

— Đúng đấy! Đất bãi Mã Vôi sau khi dời mả xong sẽ giao cho lò vôi họ Đặng khai khẩn, vừa sạch làng vừa có lợi cho việc chung. Ai không nghe, mai này có bề gì thì tự đi mà chịu đòn trượng!

“Lộc cộc… lộc cộc…”

Tiếng gậy tre già gõ đều đặn trên từng bậc đá xanh của đình làng cắt ngang lời đe dọa của viên Lý trưởng. Cụ Hoa Thiệu Hùng chống gậy bước lên, vạt áo nâu sồng bạc màu phất phơ theo gió sớm. Trọng Lạc ôm bọc khăn chàm đựng các mảnh sành vỡ đi sát phía sau, gương mặt trẻ tuổi cương nghị lạnh lùng.

Sự xuất hiện của cụ Hùng khiến đám đông tự động dạt ra nhường lối. Dân làng kính cẩn cúi đầu:

— Kính chào cụ Cụ! Cụ Cụ đã tới rồi!

Cụ Hùng bước tới giữa gian đình, ngước nhìn lên bức hoành phi cổ rồi quay lại nhìn thẳng vào mặt Đặng Khắc Thụ. Giọng cụ già tám mươi tuổi trầm ấm mà vang rền, từng lời rành rọt như rót vào tai mọi người:

— Thưa bà con, làng Cổ Lũy ta tựa lưng vào sông Cả, khai phá mảnh đất này đến nay đã bốn đời. Gò Mã Vôi là dải đất bãi bồi tụ khí trăm năm, long mạch êm ả, che chở cho biết bao thế hệ người nghèo yên nghỉ mồ yên mả đẹp. Đất bãi ấy xưa nay chỉ dung dưỡng xương cốt, chưa từng biết hờn oán hại người bao giờ!

Đặng Khắc Thụ nhổm dậy, cười khẩy châm chọc: